परिचय (Introduction of Dandruff and Coconut Oil)
चाया (Dandruff) कपालको एउटा साझा समस्या हो, जसले धेरैलाई सताउने गर्दछ। टाउकोको छालाका मृत कोशिकाहरू ढिक्का परेर
निस्कनु नै चाया पर्नु हो। यसले टाउको चिलाउने र कपाल झर्ने जस्ता समस्याहरू निम्त्याउँछ। नरिबलको तेल (Coconut Oil) लाई
प्राकृतिक औषधिको रूपमा लिइन्छ। यसमा पाइने एन्टिफंगल र एन्टिब्याक्टेरियल गुणहरूले चाया उत्पन्न गर्ने फंगसलाई नष्ट गर्न
मद्दत गर्दछ। नरिबलको तेलले टाउकोको छालालाई ओसिलो (Moisturized) बनाइराख्छ, जसले गर्दा सुख्खापनका कारण हुने चाया कम
हुन्छ।
लक्षण (Symptoms of Dandruff)
चाया पर्दा देखिने मुख्य लक्षणहरू यस प्रकार छन्:
- परिचय (Introduction of Dandruff and Coconut Oil)
- लक्षण (Symptoms of Dandruff)
- कारण (Causes of Dandruff)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Dandruff with Coconut Oil)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Dandruff)
- खानपान तरिका (Dietary guidelines for Dandruff)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Dandruff)
- साबधानी (Precautions in Coconut Oil Use)
- प्राय सोधिने प्रश्नहरु (FAQ)
- निष्कर्स (Conclusion)
कपाल र काँधमा सेता वा पहेँला टाटा वा कत्लाहरू देखिनु।
टाउकोको छाला अत्यधिक चिलाउने।
टाउकोको छाला सुख्खा हुनु वा कतिपय अवस्थामा चिल्लो कत्ला पर्नु।
कपाल रुखो र निर्जीव देखिनु।
गम्भीर अवस्थामा टाउकोको छाला सुन्निने समस्या (Inflammation) देखिनु।
कारण (Causes of Dandruff)
चाया पर्नुका विभिन्न कारणहरू हुन सक्छन्:
फंगस (Malassezia): टाउकोको छालामा पाइने एक प्रकारको फंगसको वृद्धिका कारण चाया पर्छ।
सुख्खा छाला: चिसो मौसम वा पानीको कमिका कारण छाला सुख्खा हुँदा चाया बढी देखिन्छ।
सफाइको कमि: नियमित रूपमा कपाल सफा नगर्दा तेल र फोहोर जमेर चाया उत्पन्न हुन्छ।
सेबोरहाइक डर्मेटाइटिस: यो एक प्रकारको छालाको रोग हो जसमा छाला रातो हुने र चिल्लो चाया पर्ने गर्दछ।
तनाव र खानपान: अत्यधिक मानसिक तनाव र अस्वस्थ खानपानले पनि यो समस्या बढाउँछ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Dandruff with Coconut Oil)
नरिबलको तेल प्रयोग गरेर चाया हटाउने केही प्रभावकारी तरिकाहरू तल दिइएका छन्:
नरिबलको तेल र कागतीको रस: २ चम्चा नरिबलको तेलमा १ चम्चा कागतीको रस मिसाउनुहोस्। यसलाई टाउकोको जरामा लगाएर २० मिनेटपछि
पखाल्नुहोस्। कागतीको अम्लीय गुणले चाया हटाउन मद्दत गर्छ।
तातो नरिबलको तेलको मालिस: नरिबलको तेललाई हल्का मनतातो बनाउनुहोस् र औंलाका टुप्पाहरूले टाउकोमा बिस्तारै मालिस
गर्नुहोस्। यसले रक्तसञ्चार बढाउँछ र छालाको सुख्खापन हटाउँछ।
नरिबलको तेल र कपुर: नरिबलको तेलमा थोरै कपुर मिसाएर लगाउनाले टाउको चिलाउने समस्या निको हुन्छ र फंगस कम हुन्छ।
नरिबलको तेल र एलोवेरा: ताजा एलोवेरा जेल र नरिबलको तेल मिसाएर लगाउनाले टाउकोलाई शीतलता प्रदान गर्छ र सुन्निने समस्या
(Inflammation) कम गर्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Dandruff)
नीमको पात (Neem Leaves): नीमको पातलाई पानीमा उमालेर त्यो पानीले कपाल धुने गर्नाले संक्रमण निको हुन्छ।
दहीको प्रयोग: कपालमा दही लगाएर ३० मिनेट राख्नाले चाया सफा हुनुका साथै कपाल नरम हुन्छ।
एप्पल साइडर भिनेगर: यसलाई पानीमा मिसाएर कपाल धोएपछि अन्तिममा पखाल्दा छालाको pH सन्तुलनमा रहन्छ।
खानपान तरिका (Dietary guidelines for Dandruff)
चाया कम गर्न बाहिरी उपचारसँगै खानपानमा पनि ध्यान दिनु जरुरी छ:
ओमेगा-३ फ्याटी एसिड: माछा, ओखर र आलसको सेवन गर्नुहोस् जसले छालालाई स्वस्थ राख्छ।
जिंक र भिटामिन बी: हरियो सागपात, गेडागुडी र अण्डा खानुहोस्।
पानीको सेवन: शरीर र छालालाई हाइड्रेटेड राख्न दैनिक पर्याप्त पानी पिउनुहोस्।
चिनी कम गर्ने: धेरै गुलियो र प्रशोधित खानेकुराले फंगस बढाउन सक्छ, त्यसैले चिनीको प्रयोग घटाउनुहोस्।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Dandruff)
अरूले प्रयोग गरेको काइँयो, टावेल वा टोपी प्रयोग नगर्नुहोस्।
कपालमा धेरै केमिकल युक्त जेल, स्प्रे वा कलरको प्रयोग नगर्नुहोस्।
धेरै तातो पानीले कपाल नधुनुहोस्, यसले छाला थप सुख्खा बनाउँछ।
नङले टाउको कन्याउने नगर्नुहोस्, यसले घाउ बनाउन सक्छ।
साबधानी (Precautions in Coconut Oil Use)
प्याच टेस्ट: पहिलो पटक नरिबलको तेल प्रयोग गर्दै हुनुहुन्छ भने छालाको सानो भागमा लगाएर जाँच्नुहोस् कि कतै एलर्जी त छैन।
अत्यधिक प्रयोग: तेल धेरै समयसम्म कपालमा छोड्दा फोहोर टाँसिन सक्छ, त्यसैले केही घण्टापछि वा भोलिपल्ट बिहान धुनुहोस्।
चिकित्सकको सल्लाह: यदि चायाका कारण छालाबाट रगत बग्ने (Bloody discharge), धेरै सुन्निने वा घाउ हुने समस्या भएमा तुरुन्त
विशेषज्ञको सल्लाह लिनुहोस्।
प्राय सोधिने प्रश्नहरु (FAQ)
१. के नरिबलको तेलले सबै प्रकारका चाया निको पार्छ?
नरिबलको तेल विशेष गरी सुख्खा छालाका कारण हुने चायाका लागि धेरै उपयोगी छ। तर यदि समस्या फंगल संक्रमण वा गम्भीर रोगका
कारण हो भने यसले मात्र पर्याप्त नहुन सक्छ।
२. नरिबलको तेल कति पटक लगाउनुपर्छ?
हप्तामा २ देखि ३ पटक नरिबलको तेलले मालिस गर्दा राम्रो नतिजा देखिन्छ।
३. के चिल्लो कपाल भएकाले पनि नरिबलको तेल लगाउन मिल्छ?
चिल्लो कपाल भएकाहरूले धेरै तेल लगाउनु हुँदैन। थोरै मात्रामा लगाएर केही समयमै माइल्ड स्याम्पुले धुनु उचित हुन्छ।
निष्कर्स (Conclusion)
नरिबलको तेल चाया हटाउनका लागि एक सुरक्षित र प्रभावकारी प्राकृतिक उपाय हो। यसको नियमित र सही प्रयोगले टाउकोको छालालाई
पोषण दिनुका साथै कपाललाई बलियो र चम्किलो बनाउँछ। यद्यपि, घरेलु उपायले काम नगरेमा वा समस्या जटिल बन्दै गएमा विशेषज्ञ
डाक्टरको परामर्श लिनु नै उत्तम हुन्छ। स्वस्थ खानपान र कपालको नियमित सफाइले नै चायालाई जरैदेखि उन्मूलन गर्न मद्दत
गर्दछ।
