टाइफाइड (Typhoid) - कारण, लक्षण र घरेलु उपचार

टाइफाइड (Typhoid) – कारण, लक्षण र घरेलु उपचार

परिचय (Introduction of Typhoid)

टाइफाइड एक संक्रामक र खतरनाक ज्वरो हो, जुन साल्मोनेला टाइफी नामक ब्याक्टेरियाको संक्रमणका कारण हुने गर्दछ। यो मुख्यतया
हाम्रो पाचन प्रणाली र रक्तप्रवाहमा असर गर्ने रोग हो। दूषित पानी, असुरक्षित खानपान र संक्रमित व्यक्तिको सम्पर्कबाट यो
ब्याक्टेरिया शरीरमा प्रवेश गर्छ। यो रोग लागेपछि मानिसको शरीर निकै कमजोर हुन्छ। यदि समयमै यसको उपचार गरिएन भने यसले
गम्भीर रूप लिन सक्छ।

लक्षण (Symptoms of Typhoid)

टाइफाइडको संक्रमण भएपछि शरीरमा विभिन्न लक्षणहरू देखिन थाल्छन्:

उच्च ज्वरो: यो टाइफाइडको प्रमुख लक्षण हो, जहाँ शरीरको तापमान १०२ देखि १०४ डिग्री फरेनहाइटसम्म पुग्न सक्छ।

टाउको र शरीर दुख्ने: बिरामीलाई लगातार टाउको दुख्ने र मांसपेसीहरूमा पीडा हुने गर्दछ।

पाचन सम्बन्धी समस्या: बिरामीलाई अपच (Indigestion) हुने र झाडापखाला (Diarrhea) लाग्ने वा कब्जियत हुने समस्या हुन्छ।

थकाइ र कमजोरी: शरीरमा ऊर्जाको कमी महसुस हुने र निकै आलस्य लाग्ने हुन्छ।

भोक नलाग्नु: संक्रमण बढ्दै जाँदा खानेकुरामा रुचि घट्दै जान्छ।

पेट दुख्ने: कहिलेकाहीँ पेटको तल्लो भागमा तीव्र दुखाइ महसुस हुन सक्छ।

कारण (Causes of Typhoid)

टाइफाइड हुनुका मुख्य कारणहरू यस प्रकार छन्:

दूषित पानी र खाना: ब्याक्टेरियायुक्त पानी पिउनाले वा बासी र फोहोर खानेकुरा खानाले यो रोग लाग्छ।

संक्रमित व्यक्तिको सम्पर्क: टाइफाइड भएको व्यक्तिको जुठो खाना खानु वा उनीहरूले प्रयोग गरेका सामानहरू प्रयोग गर्दा
संक्रमण सर्ने सम्भावना रहन्छ।

सरसफाइको कमी: ढल निकासको राम्रो व्यवस्था नभएको ठाउँमा यो ब्याक्टेरिया लामो समयसम्म जीवित रहन्छ र खानाको माध्यमबाट
शरीरमा पुग्छ।

कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता: शरीरको लड्ने क्षमता कम हुँदा ब्याक्टेरियाले छिटो आक्रमण गर्छ।

घरेलु उपचार (Home Remedies for Typhoid)

टाइफाइडको समयमा औषधि उपचारका साथै केही घरेलु उपायहरू अपनाउँदा निकै राहत मिल्छ:

१. तुलसीको पात (Tulsi Leaves): तुलसी र सूर्यमुखीको पातको रस निकालेर पिउनाले ज्वरो कम गर्न मद्दत पुग्छ।

२. लसुन (Garlic): लसुनमा प्राकृतिक एन्टिबायोटिक गुण हुन्छ। थोरै घिउमा ५-७ वटा लसुनका पोटीहरूलाई भुटेर बिरे नुनसँग
मिसाएर खानु फाइदाजनक हुन्छ।

३. ल्वाङ (Clove): ८ कप पानीमा ५-७ वटा ल्वाङ हालेर उमाल्ने। जब पानी आधा हुन्छ, त्यसलाई छानेर दिनभरि अलि-अलि गर्दै
पिउनाले कमजोरी हट्छ।

४. मह (Honey): मनतातो पानीमा एक चम्चा मह मिसाएर पिउनाले पाचन प्रणालीलाई राहत मिल्छ र शरीरलाई ऊर्जा दिन्छ।

५. स्याउको रस र अदुवा: स्याउको ताजा रसमा अदुवाको रस मिसाएर पिउँदा पनि टाइफाइडको ज्वरोमा आराम मिल्छ।

थप अन्य उपाय (Extra Solution for Typhoid)

चिसो पानीको पट्टी (Cold Compress): उच्च ज्वरो आएको बेला बिरामीको निधार, हात र खुट्टामा सफा कपडा चिसो पानीमा भिजाएर
पट्टी राख्नुपर्छ। यसले शरीरको तापमान घटाउन मद्दत गर्छ।

तातो पानीले स्नान वा स्पञ्जिङ: यदि बिरामी नुहाउन सक्ने अवस्थामा छ भने मनतातो पानीले नुहाउनु राम्रो हुन्छ। नसक्ने
अवस्थामा तातो पानीमा कपडा भिजाएर शरीर पुछिदिने (Sponging) गर्नुपर्छ।

पर्याप्त आराम: शरीरलाई निको हुन ऊर्जा चाहिन्छ, त्यसैले बिरामीले पूर्ण रूपमा आराम गर्नुपर्छ।

खानपान तरिका (Dietary guidelines for Typhoid)

तरल पदार्थको सेवन: डिहाइड्रेसनबाट बच्न पानी, ताजा फलफूलको रस र हर्बल चिया प्रशस्त पिउनुपर्छ।

सजिलै पच्ने खानेकुरा: मुगीको दालको खिचडी, जाउलो, र उमालेको खानेकुरा खानुपर्छ।

नरम फलफूल: केरा र मेवा जस्ता नरम फलफूलको सेवन लाभदायक हुन्छ।

पानी उमालेर पिउने: जहिले पनि पानीलाई राम्ररी उमालेर मात्र पिउने बानी बसाल्नुपर्छ।

गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Typhoid)

मसलेदार खाना: खुर्सानी, धेरै तेल-मसला, सस र अमिलो खानेकुरा खानु हुँदैन।

ग्यास बनाउने खानेकुरा: कटहर जस्ता ढिलो पच्ने र ग्यास बनाउने खानेकुराबाट टाढै रहनुपर्छ।

बाहिरको खाना: ठेलागाडा वा असुरक्षित पसलमा बनाइएका खुला खानेकुरा र पेय पदार्थ सेवन नगर्नुहोस्।

धुम्रपान र मद्यपान: चिया, कफी, रक्सी र चुरोटको सेवनले अवस्था झन् खराब बनाउन सक्छ।

मांसाहारी खाना: टाइफाइडको बेला मासु पच्न गाह्रो हुने भएकाले यसलाई त्याग्नु राम्रो हुन्छ।

साबधानी (Precautions in Typhoid)

व्यक्तिगत सरसफाइ: खाना खानुअघि र शौचालय गएपछि हातलाई साबुन पानीले राम्ररी धुने।

बिरामीको सामान छुट्टै राख्ने: घरमा कोही संक्रमित छ भने उसको भाँडाकुँडा र ओछ्यान छुट्टै राख्नुपर्छ।

खोप (Vaccine): टाइफाइडबाट बच्न चिकित्सकको सल्लाहमा खोप लगाउन सकिन्छ।

संक्रमितले खाना नपकाउने: टाइफाइड भएको व्यक्तिले अरूका लागि खाना पकाउनु हुँदैन, किनकि यसले संक्रमण फैलाउन सक्छ।

निष्कर्ष (Conclusion)

टाइफाइड एउटा गम्भीर रोग भए तापनि उचित खानपान, सरसफाइ र समयमै उपचार गरेमा यसलाई सजिलै निको पार्न सकिन्छ। यदि तपाईंलाई
उच्च ज्वरो, कमजोरी र पेट दुख्ने जस्ता लक्षणहरू देखिएमा ढिला नगरी चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ। ढिलाइ गर्दा आन्द्रामा
सुन्निने समस्या (Inflammation) वा अन्य जटिलता आउन सक्छ। माथि उल्लेखित घरेलु उपचारहरूले शरीरलाई निको हुन मद्दत गर्छन्,
तर डाक्टरले दिएको औषधिको कोर्स पूरा गर्नु अनिवार्य हुन्छ।

Reference

घिरौंला (Ghironla) , Ghiyatorai (घिया तोरई) Luffa cylindrica (Linn.) M. Roemer Benefits and using method

Saano Dugdhi (सानो दुग्धी) , Laghu Dugdhika (लघु दुग्धिका ) Euphorbia thymifolia Linn. Benefits, uses and using Method

Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses

Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method

Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods

Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses

Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits

Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method

Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca

Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica

Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense

Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana

Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata

Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,

KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum

Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English

Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases

Trigonometry- IIT, Math, Mock Test

Hyperbola – IIT, Math, Mock Test

Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु

Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु

Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु

ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official

Mero Prem Lyrics in English – Axix Official

Rockheads | Ranga | Lyrics in English

Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning

असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha

त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo

पाठेघरमा देखिने ओभरीयन सिस्ट (Ovarian Cyst) को लक्षण, कारण र घरेलु उपचार
महिनावारीमा कम रगत आउने समस्या (Light Period/Hypomenorrhea)

Related posts

My Cart
Wishlist
Recently Viewed
Categories