Ajmbari or Parnabeej (Bryophyllum pinnatum) is a medicinal herb. Leaves help heal wounds, kidney stones, cough. Use juice, paste, or decoction carefully. well!.
अजम्बरी एक यस्तो अद्भुत वनस्पति हो, जसको नामले नै यसको विशेषता झल्काउँछ। ‘अजम्बरी’ को अर्थ कहिल्यै नमर्ने भन्ने हुन्छ। यसको एउटा पात मात्र माटोमा खस्यो भने पनि त्यसका किनाराहरूबाट नयाँ बिरुवा पलाउँछन्, त्यसैले यसलाई ‘पर्णबीज’ (पात नै बीउ भएको) भनिएको हो। नेपालको पहाडी तथा तराई भेगमा यो प्रशस्तै पाइन्छ। आयुर्वेदमा यसलाई पत्थरचट्टा वा पाषाणभेदको रूपमा पनि चिनिन्छ, किनकि यसले मिर्गौलाको पत्थरीलाई गलाउने क्षमता राख्छ।
अजम्बरी के हो?
यो एक बहुवर्षीय, रसिलो र बाक्लो पात भएको बुट्यान वर्गको वनस्पति हो। यसको पातहरू मासुयुक्त र किनारामा दाँत परेका हुन्छन्। यसलाई अङ्ग्रेजीमा ‘एयर प्लान्ट’ (Air Plant) वा ‘लाइफ प्लान्ट’ (Life Plant) भनिन्छ।
अजम्बरीका प्रकार
मुख्यतया यसका दुई प्रजातिहरू बढी प्रचलनमा छन्:
१. साधारण अजम्बरी (Parnabeej): यो करिब १.२ मिटरसम्म अग्लो हुन्छ। यसको डाँठ सीधा र चारकुने हुन्छ।
२. जख्मे हयात (Kalanchoe integra): यो प्रजाति घाउ खटिरा र काटिएको ठाउँमा निको पार्न बढी प्रयोग गरिन्छ।
विभिन्न भाषाहरूमा अजम्बरीको नाम
वैज्ञानिक नाम: Bryophyllum pinnatum
नेपाली: अजम्बरी, हथौकाने
संस्कृत: पर्णबीज
हिन्दी: पत्थरचूर, पाषाणभेद
अङ्ग्रेजी: Air Plant, Miracle Leaf
नेवारी: काय्चा पाः
अजम्बरीका फाइदाहरू (Benefits)
पत्थरीको उपचार: मिर्गौला र पिसाबथैलीको पत्थरी गाल्न यो निकै प्रभावकारी मानिन्छ।
पिसाब सम्बन्धी रोग: पिसाब पोल्ने वा रुकिएर आउने समस्यामा यसले राहत दिन्छ।
घाउ खटिरा: शरीरमा आएका फोका, डाम र पुराना घाउहरू निको पार्न मद्दत गर्छ।
रगत बग्ने समस्या (रक्तपित्त): शरीरको कुनै भागबाट रगत बग्ने समस्या भएमा यसले रगत थाम्ने काम गर्छ।
जोर्नी दुख्ने समस्या: खुट्टा वा जोर्नीहरू सुन्निने र दुख्ने समस्यामा यसको लेप लाभदायक हुन्छ।
पाचन प्रणाली: अपच र झाडापखाला नियन्त्रण गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ।
