कनिके कुरो (अधोमुखा) नामले नै यसको फूल आधा देखिने वा आधा जस्तो प्रतीत हुने कुरा स्पष्ट छ। वास्तवमा कनिके कुरोको फूल तलतिर मुख गरेर झुण्डिएको हुन्छ, यसैले यसलाई अधोमुखा पनि भनिन्छ। आयुर्वेदमा यसको प्रयोग कपाल, पेट सम्बन्धी समस्याहरू र अन्य धेरै सामान्य समस्याहरूको उपचारको लागि औषधिको रूपमा गरिन्छ। हामी यस लेखमा कनिके कुरोको औषधीय गुणहरूको […]
शिरीष (Shirisha Tree) एक प्रसिद्ध र औषधीय गुण भएको वृक्ष हो। यसको वैज्ञानिक नाम Albizia lebbeck हो। यो वृक्ष नेपाल, भारत, बंगलादेश लगायत अन्य दक्षिण एशियाई देशहरूमा पाइन्छ। शिरीषको बोक्रा, पात, फूल, जरा, र बीज सबै औषधीय प्रयोगमा लिइन्छ। यसले धेरै रोगहरूको उपचारमा मद्दत गर्छ। आयुर्वेदमा यसलाई वात, पित्त, र कफ दोषहरूको उपचारको लागि उत्तम […]
कमलको फूल (Kamal ko phool) हिलोमा फुल्ने भयपनी धेरै सुन्दर हुन्छ। तपाईंले कमलको फूल अवश्य देख्नु भएको होला किनभने कमलको फूल प्रायः पूजा-पाठमा प्रयोग गरिन्छ। के तपाईंलाई थाहा छ कि कमलको फूल एक उत्तम औषधि पनि हो र यसले धेरै रोगहरूको उपचारमा मद्दत गर्दछ? कमलको फूलले अत्यधिक प्यास लाग्ने समस्या, जलन, पिशाब सम्बन्धी रोग, कफज […]
जंगली गुलाब (भैँसी काँडा) लाई कुब्जक पनि भनिन्छ। यो एक प्रकारको फूल हो। कुब्जकका फूलहरू गुलाबभन्दा अलिक ठूला हुन्छन्। यसैले जंगली गुलाबलाई भैँसी काँडा पनि भनिन्छ। जंगली गुलाब एक जडीबुटी पनि हो, र यसले रतन्धो, दिनमा आँखाले नदेख्ने समस्या, खोकी, सास सम्बन्धी रोगहरूमा फाइदा गर्छ। कब्जियत, मुटु रोग जस्ता समस्याहरूमा पनि जंगली गुलाबको औषधीय गुणले […]
ठुलो विहीं (Indian Night Shade विहीं) को बिरुवा प्रायः रूखहरू, पर्खालहरूमा टास्सियको हुन्छ। ठुलो विहींको बिरुवा दुई प्रकारको हुन्छ, र एकमा दुईवटा सेतो, अर्कोमा बैजनी रंगका फूलहरू फुल्छन्। यसका फलहरूबाट तरकारी पनि बनाएर खाने गरिन्छ। प्रायः मानिसहरू ठुलो विहींलाई बेकार बिरुवा ठान्छन्, तर यस्तो हैन। वास्तवमा ठुलो विहींको सेवनले शरीरलाई धेरै फाइदा हुन्छ, र ठुलो […]
तपाईंले काकजंघा (Kakjangha) लाई आफ्नो घर वरिपरि पक्कैपनी देख्नु भएको होला, तर यसको बारेमा धेरै जानकारी नहुन सक्छ। काकजंघा एक औषधीय बिरुवा हो, र यसको सेवनले शरीरलाई धेरै फाइदा पुर्याउँछ। काकजंघाका धेरै औषधीय गुणहरू छन्। के तपाईंलाई थाहा छ कि काकजंघा एक जडीबुटी पनि हो, र यसले टाउको दुख्ने, बहिरोपन, पेटका कीरा, अपच, झाडापखाला, कुष्ठ […]
चिराइतोको परिचय (Introduction of Chirayta)तपाईंले चिराइतो (Chirayta) को फाइदाको बारेमा सुन्नुभएको होला। खुजली, रक्तविकार वा छालासम्बन्धी कुनै पनि रोग भएमा घरका बुढापाकाहरुले चिराइतोको सेवन गर्न सल्लाह दिन्छन्। चिराइतोको स्वाद धेरै कडा हुन्छ, तर सत्य के हो भने चिराइतो जति कडा हुन्छ, त्यति नै यसले रोगहरूको उपचारमा फाइदा पुर्याउँछ। के तपाईंलाई थाहा छ कि चिराइतोले एक-दुई […]
देवदारको रूख (Deodar Tree) लाई आयुर्वेदमा धेरै महत्वपूर्ण स्थान प्राप्त छ, यसको उपयोगिताको कारणले। देवदारको रूख सयदेखि दुई सय वर्षसम्म बाँच्न सक्छ। यसलाई जति ठाउँ मिल्छ, उति नै यो बढ्दै जान्छ। देवदारको रूख जति पुरानो हुन्छ, उति नै यसको औषधीय र प्रयोगात्मक उपयोगिता बढ्दै जान्छ। देवदारका पातहरू देवदार धेरै प्रकारहरू हुन्छन्, र तिनीहरूको प्रयोग विभिन्न […]
तपाईंले आफ्नो घर वरिपरि ठुलो ताप्रे (कासमर्द) देख्नु भएको हुन सक्छ। यो झाडीमा हुन्छ। वर्षाको मौसममा खाली जमीन वा फोहोरमा ठुलो ताप्रे आफैं उम्रन्छ। प्रायः मानिसहरूले यसलाई बेकार झाडी सम्झन्छन्, तर वास्तविकता भने अर्कै छ। ठुलो ताप्रेको सेवनले शरीरलाई धेरै फाइदा पुर्याउँछ। ठुलो ताप्रेका धेरै औषधीय गुणहरू पनि छन्। के तपाईंलाई थाहा छ कि ठुलो […]
तगर (Tagar) को बारेमा तपाईंलाई थाहा छ? तगरलाई सुगन्धबाला पनि भनिन्छ। तगरको काठमा धेरै बास्ना हुन्छ। यसबाट तेल पनि निकालिन्छ। वास्तवमा यो एक जडीबुटी हो, जसमा धेरै गुणहरू छन्। सयौं वर्षदेखि मात्र हाम्रो देशमा होइन, विदेशमा पनि तगरलाई औषधिको रूपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ। आयुर्वेदाचार्यहरूले तगरको प्रयोग गरेर मानिसहरूका बिमारीहरूको उपचार गर्दै आएका छन्। तगर […]
