Category Archives: ayurvedic medicine of nepal

शास्त्रमा लौकाको दुई प्रजातिहरू (एक मीठो र अर्को तितो) उल्लेख गरिएको छ। मीठो प्रजातिलाई संस्कृतमा अलाबु र तुम्बी भनिन्छ भने तितो प्रजातिलाई इक्ष्वाकु, कटुतुम्बी र महाफला भनेर चिनिन्छ। मीठो लौका प्रायः तरकारिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ भने तितो लौका औषधिको रूपमा प्रयोग हुन्छ। आधुनिक वनस्पति विज्ञान अनुसार यो एउटै लहरा हुने तरकारी (Lagenaria siceraria) हो, तर स्वादमा मात्र फरक छ। तितो लौका प्रयोग गर्दा चिकित्सकको सल्लाह लिनु […]

गुग्गुललाई नेपालीमा गोकुल धूप भनेर चिनिन्छ । गुग्गुलको नाम त सबैले सुनेका छन् तर यसलाई खाना बाहेक अन्य काममा प्रयोग गर्ने बारेमा तपाईंले कहिले सुनेका हुनुहुन्छ? वास्तवमा गुग्गुलका फाइदा (guggul benefits in nepali) यति धेरै छन् कि आयुर्वेदमा गुग्गुल (guggul) लाई औषधिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। गुग्गुलको काण्डलाई काट्दा एक गुद जस्तो पदार्थ निस्कन्छ र चिसो […]

मँजिठो (Rubia cordifolia) एक अत्यन्त महत्त्वपूर्ण आयुर्वेदिक जडीबुटी हो जसको प्रयोग धेरै प्रकारका रोगहरूको उपचारमा गरिन्छ। यसको जरा, काण्ड , फल र पातहरू औषधी निर्माणका लागि उपयोगमा ल्याइन्छ। मँजिठोले छालाको सम्बन्धी समस्याहरू, महिलाहरूका यौन स्वास्थ्य समस्याहरू समाधान गर्ने साथै अन्य धेरै रोगबाट छुटकारा दिलाउन सहयोग पुर्याउँछ। आउनुहोस्, मँजिठोका फाइदाहरू बारे जानकारी लिऔं। मँजिठो के हो? (Manjito […]

कपासलाई व्यापारिक दृष्टिकोणले “सेतो सुन” भनिन्छ। यसको नाम सुनेपछि धेरैले यसबाट उत्कृष्ट कपडा बन्छ भन्ने कुरा मात्र सोच्छन्, जुन छालाको लागि सबैभन्दा सुरक्षित हुन्छ। तर, धेरैले यसको औषधीय गुणको बारेमा थाहा पाउँदैनन्। कपास के हो? कपास सदाबहार बहुवर्षीय झाडी हो, जसको पात हरियो र फूल हल्का सेतो वा पहेंलो रंगको हुन्छ। कपासबाट मानिसहरूको रोजगारी चल्छ […]

खेसरीको दाल (Khesari Dal) को नाम शायद धेरै मानिसहरूलाई थाहा नहोला। खेसरी दाल अरहर दाल जस्तै देखिन्छ। कहिलेकाहीँ यसलाई अरहर दालमा मिसाएर बेचिन्छ। तर यस  दालका धेरै फाइदाहरू छन् जुन तपाईंलाई थाहा नहोला। यसको गुणहरूका कारण खेसरी दाललाई आयुर्वेदमा औषधिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। खेसरी दाल के हो? (What is Khesari Dal in Nepali) खेसरी दाल […]

जुही वा चमेली सेतो रंगका हुन्छन्। जुहीको फूलको सुगन्धले मात्र मन र दिमाग तरोताजा बनाउँदैन, यसको स्वास्थ्यलाभका गुणहरूले गर्दा आयुर्वेदमा यसलाई धेरै रोगहरूको उपचारको लागि औषधिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। जुहीको फूलका फाइदाहरू जुहीको फूल, पात र जरा औषधि बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यो टाउको दुखेको, कान दुखेकोदेखि योनि शिथिलतालाई कम गर्न पनि धेरै फाइदाजनक छ। अब […]

शंखपुष्पी (Shankhpushpi) को नाम सुनेपछि सबैभन्दा पहिले दिमागमा आउने कुरो के हो भने यसको फूल र बोटले स्मरण शक्ती बढाउन मद्दत गर्छ। आयुर्वेदमा सेतो रंगको शंखपुष्पी नै धेरै प्रयोग गरिन्छ। यसले कस्ता रोगहरूको उपचार गर्छ, आउनुहोस् जानौं। शंखपुष्पी के हो? शंखपुष्पी एक प्रकारको फूल हो जसले आयुर्वेदिक औषधिको रूपमा ठूलो भूमिका खेल्छ। यसको फूल सेतो […]

हर्रो (Terminalia chebula) त्रिफलाका तीन फलहरू मध्ये एक हो। आयुर्वेदमा हर्रो धेरै औषधीय प्रयोगको लागि प्रयोग गरिन्छ। हर्रो न केवल औषधिको लागि मात्र होइन, स्वास्थ्य र सौन्दर्यको लागि पनि धेरै फाइदाजनक छ। हर्रोको फल, जरा र बोक्रा सबैको उपयोग गरिन्छ। आउनुहोस्, हर्रोका फाइदाहरू र गुणहरू बारे विस्तारमा जानौं। हर्रो के हो? (What is Harro in […]

के तपाईंले कहिलै “खल्लु” नाम सुन्नु भयको छ? वास्तवमा, खल्लु नाम धेरै कम मानिसहरूले नसुनेको भयपनी, तिदु, तिजु नाम चाहिं धेरै परिचित छन्। तिदु एक प्रकारको फल हो जुन चिकूभन्दा पनि मीठो र धेरै आयुर्वेदिक गुणहरूले भरपूर छ। तिदुका फलहरू हल्का पहेँला रंगका हुन्छन्। तपाईंले सोच्दै हुनुहुन्छ होला कि यस सानो फललाई रोगहरूको उपचारका लागि […]

सिङ्घाडा (Water Chestnut) तिनकुने, दुई सिङ्ग भएको फल हो जुन सर्दीयामम पाइन्छ। यो जलाशयहरूमा उम्रने एक जलीय बिरुवा हो जसको फल, बीज, र पातहरू स्वास्थ्यका लागि धेरै फाइदाजनक हुन्छन्। सिङ्घाडाको बानस्पतिक विवरण सिङ्घाडाको वानस्पतिक नाम Trapa natans Linn. var-bispinosa हो। यो Onagraceae परिवारमा पर्छ। यसको काण्ड बाङ्गो टिङ्गो हुन्छ भने पातहरू त्रिकोणाकार, स्पन्जी र जलकुम्भीजस्तै हुन्छन्। फूल सेतो रङ्गको […]