कपासलाई व्यापारिक दृष्टिकोणले “सेतो सुन” भनिन्छ। यसको नाम सुनेपछि धेरैले यसबाट उत्कृष्ट कपडा बन्छ भन्ने कुरा मात्र सोच्छन्, जुन छालाको लागि सबैभन्दा सुरक्षित हुन्छ। तर, धेरैले यसको औषधीय गुणको बारेमा थाहा पाउँदैनन्। कपास के हो? कपास सदाबहार बहुवर्षीय झाडी हो, जसको पात हरियो र फूल हल्का सेतो वा पहेंलो रंगको हुन्छ। कपासबाट मानिसहरूको रोजगारी चल्छ […]
खेसरीको दाल (Khesari Dal) को नाम शायद धेरै मानिसहरूलाई थाहा नहोला। खेसरी दाल अरहर दाल जस्तै देखिन्छ। कहिलेकाहीँ यसलाई अरहर दालमा मिसाएर बेचिन्छ। तर यस दालका धेरै फाइदाहरू छन् जुन तपाईंलाई थाहा नहोला। यसको गुणहरूका कारण खेसरी दाललाई आयुर्वेदमा औषधिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। खेसरी दाल के हो? (What is Khesari Dal in Nepali) खेसरी दाल […]
लज्जावति नामले नै यसको विशेषता बुझिन्छ। यसलाई छुनासाथ यो सजिलै ओइलाएको जस्तो हुन्छ, मानौं लजाएजस्तो गर्छ। यसरी कुनै पनि वस्तुको स्पर्शले यसको पातहरू खुम्चियर बन्द हुन्छ । यो बुहारी झारको बिरुवा आयुर्वेदमा धेरै औषधीय गुणले भरिपूर्ण मानिन्छ। यसको विभिन्न स्वास्थ्य लाभहरू छन्, जसको बारेमा हामी विस्तारसँग जानौं। लज्जावति (बुहारी झार) के हो? लज्जावतिको विशेषता यो […]
जुही वा चमेली सेतो रंगका हुन्छन्। जुहीको फूलको सुगन्धले मात्र मन र दिमाग तरोताजा बनाउँदैन, यसको स्वास्थ्यलाभका गुणहरूले गर्दा आयुर्वेदमा यसलाई धेरै रोगहरूको उपचारको लागि औषधिको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। जुहीको फूलका फाइदाहरू जुहीको फूल, पात र जरा औषधि बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यो टाउको दुखेको, कान दुखेकोदेखि योनि शिथिलतालाई कम गर्न पनि धेरै फाइदाजनक छ। अब […]
शंखपुष्पी (Shankhpushpi) को नाम सुनेपछि सबैभन्दा पहिले दिमागमा आउने कुरो के हो भने यसको फूल र बोटले स्मरण शक्ती बढाउन मद्दत गर्छ। आयुर्वेदमा सेतो रंगको शंखपुष्पी नै धेरै प्रयोग गरिन्छ। यसले कस्ता रोगहरूको उपचार गर्छ, आउनुहोस् जानौं। शंखपुष्पी के हो? शंखपुष्पी एक प्रकारको फूल हो जसले आयुर्वेदिक औषधिको रूपमा ठूलो भूमिका खेल्छ। यसको फूल सेतो […]
हर्रो (Terminalia chebula) त्रिफलाका तीन फलहरू मध्ये एक हो। आयुर्वेदमा हर्रो धेरै औषधीय प्रयोगको लागि प्रयोग गरिन्छ। हर्रो न केवल औषधिको लागि मात्र होइन, स्वास्थ्य र सौन्दर्यको लागि पनि धेरै फाइदाजनक छ। हर्रोको फल, जरा र बोक्रा सबैको उपयोग गरिन्छ। आउनुहोस्, हर्रोका फाइदाहरू र गुणहरू बारे विस्तारमा जानौं। हर्रो के हो? (What is Harro in […]
के तपाईंले कहिलै “खल्लु” नाम सुन्नु भयको छ? वास्तवमा, खल्लु नाम धेरै कम मानिसहरूले नसुनेको भयपनी, तिदु, तिजु नाम चाहिं धेरै परिचित छन्। तिदु एक प्रकारको फल हो जुन चिकूभन्दा पनि मीठो र धेरै आयुर्वेदिक गुणहरूले भरपूर छ। तिदुका फलहरू हल्का पहेँला रंगका हुन्छन्। तपाईंले सोच्दै हुनुहुन्छ होला कि यस सानो फललाई रोगहरूको उपचारका लागि […]
सिङ्घाडा (Water Chestnut) तिनकुने, दुई सिङ्ग भएको फल हो जुन सर्दीयामम पाइन्छ। यो जलाशयहरूमा उम्रने एक जलीय बिरुवा हो जसको फल, बीज, र पातहरू स्वास्थ्यका लागि धेरै फाइदाजनक हुन्छन्। सिङ्घाडाको बानस्पतिक विवरण सिङ्घाडाको वानस्पतिक नाम Trapa natans Linn. var-bispinosa हो। यो Onagraceae परिवारमा पर्छ। यसको काण्ड बाङ्गो टिङ्गो हुन्छ भने पातहरू त्रिकोणाकार, स्पन्जी र जलकुम्भीजस्तै हुन्छन्। फूल सेतो रङ्गको […]
जटामसी (Jatamasi Herb) एक सुगन्धित औषधीय जडिबुटी हो। यो कडा सुगन्ध भएको अत्तर बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यसलाई जटामसी भन्नुको कारण के हो भने यसको जरामा जटा वा कपाल जस्ता रेशाहरू हुन्छन्। यसलाई बालझर पनि भनिन्छ। आयुर्वेद अनुसार जटामसीका धेरै फाइदा छन् र यसलाई विभिन्न रोगहरूको उपचारको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। जटामसी के हो? (What is Jatamasi […]
रातोलट्टेको बिजलाई हिन्दीमा रामदाना वा राजगिरा भनिन्छ। यो अमरान्थ वा लट्टे/ रामदानाको बिज हो। यसको लट्टे हरियो नभएर रातो हुन्छ। रातो लट्टेलाई रातो साग वा रातो बेथे पनि भनिन्छ। यसमा आयरन र क्याल्सियम प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ। ब्रतको समयमा रातोलट्टेको बिज एक पौष्टिक फलाहारको रूपमा प्रयोग हुन्छ। रातोलट्टेको बिज शाकाहारी व्यक्तिहरूको लागि प्रोटीन को उत्तम स्रोत हो। प्राचीन समयमा किसान तथा गरीब जनताले यसलाई खाएर शरीरमा पौष्टिकताको कमी पूरा गर्थे। यसैले उनीहरूले […]
