Bariyaar (Mahabala) Sida rhombifolia is an Ayurvedic herb that boosts strength, reduces inflammation, supports nerves. Use decoction or powder with milk daily.
प्रकृतिले हामीलाई अनेकौं दिव्य औषधिहरू उपहार स्वरूप दिएको छ, जसमध्ये बरियार र सानो चिलायो महत्वपूर्ण जडीबुटी हुन्। आयुर्वेदमा यिनीहरूलाई ‘बलवर्धक’ अर्थात् शरीरलाई शक्ति दिने वनस्पतिका रूपमा चिनिन्छ। नेपालका गाउँघर, कान्ला र पर्ति जग्गाहरूमा यी बिरुवाहरू सजिलै भेटिन्छन्। शारीरिक कमजोरी हटाउन, धातु पुष्ट गर्न र नसा सम्बन्धी समस्या समाधान गर्न यिनीहरूको प्रयोग प्राचीन कालदेखि हुँदै आएको छ।
महाबला के हो? (परिचय)
१. बरियार (महाबला): यसको वैज्ञानिक नाम Sida rhombifolia हो। यो एक वर्ष वा धेरै वर्षसम्म बाँचिरहने ३० देखि १५० सेन्टिमिटरसम्म अग्लो हुने बुट्यान वर्गको बिरुवा हो। यसका फूलहरू पहेँला हुन्छन्।
२. सानो चिलायो / बलु (राजबला): यसको वैज्ञानिक नाम Sida cordata हो। यो जमिनमा फैलिएर बढ्ने वा थोरै माथि उठ्ने औषधीय झार हो। यसका पातहरू अण्डाकार र फूलहरू हल्का पहेँलो रङ्गका हुन्छन्।
महाबलाको प्रकारहरू
वनस्पति शास्त्र र आयुर्वेदका अनुसार मुख्यतया यी दुई प्रकारका बलपुष्पहरू बढी प्रयोगमा आउँछन्:
- महाबला (बरियार): अलि ठूलो र सीधा हुने।
- राजबला (सानो चिलायो/बलु): सानो र भुइँमा फैलिने।
विभिन्न भाषाहरूमा महाबलाको नाम
| भाषा | महाबला (बरियार) को नाम | राजबला (सानो चिलायो) को नाम |
| नेपाली | बरियार, बलु झार | बलु, सानो चिलायो, खाप्रे |
| संस्कृत | महाबला, क्षेत्रबला | राजबला, प्रसारिणी |
| हिन्दी | बरियार, भीउन्ली | बननियार, फरीद बूटी |
| अंग्रेजी | Arrow leaf sida | Snake mallow |
महाबलाको फाइदाहरू (बुँदागत रूपमा)
- शारीरिक बल बढाउने: यसले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता र तागत बढाउँछ।
- पिसाब सम्बन्धी समस्या: पिसाब पोल्ने वा रुक रुक हुने समस्या (मूत्रकृच्छ्र) मा लाभदायक छ।
- पाचन सुधार: अपच र पेटको गडबडीलाई ठीक गर्छ।
- प्रजनन स्वास्थ्य: शुक्रकीटको कमी र धातु दुर्बलता हटाउन मद्दत गर्छ।
- दुखाइ कम गर्ने: जोर्नी दुख्ने समस्या र सुन्निने समस्या (इन्फ्ल्यामेसन) मा राहत दिन्छ।
- छालाको उपचार: घाउ खटिरा र डन्डीफोर निको पार्न प्रयोग गरिन्छ।
