Allo (Girardinia diversifolia) is a Himalayan herb used as food and fiber. It aids digestion, relieves joint pain, improves skin health and supports livelihoods.
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नु के हो?
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नुका प्रकार
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नुको बाह्य रूप
- विभिन्न भाषाहरूमा अल्लो/ चाल्नेसिस्नुको नाम
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नुका फाइदाहरू (बिन्दुगत रूपमा)
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नुको विस्तृत प्रयोग (करिब ४०० शब्द)
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नुको सेवन र प्रयोग विधि
- अल्लो/ चाल्नेसिस्नु प्रयोग गरिने भागहरू
- निष्कर्ष (Conclusion)
अल्लो (Allo) नेपालको एक अत्यन्तै महत्वपूर्ण र बहुउपयोगी प्राकृतिक सम्पदा हो। यसलाई हिमालयन नेटल (Himalayan Nettle) को रूपमा पनि चिनिन्छ। विशेषगरी नेपालको पहाडी भेगमा पाइने यो वनस्पति केवल औषधि मात्र नभई आर्थिक समृद्धिको आधार पनि बनेको छ।
अल्लो नेपालको उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा पाइने एक जंगली वनस्पति हो। यसलाई वनस्पति विज्ञानमा Girardinia diversifolia भनिन्छ। नेपालमा यसको प्रयोग परापूर्व कालदेखि नै हुँदै आएको छ। विशेषगरी राई, मगर, र गुरुङ समुदायले यसको रेशाबाट कपडा बुन्ने परम्परा जोगाउँदै आएका छन्। अल्लोको काण्डबाट निकालिने रेशा अत्यन्तै बलियो र टिकाउ हुन्छ, जसलाई आजभोलि ‘नेपाली सिल्क’ का रूपमा विदेशमा समेत निर्यात गरिन्छ।
अल्लो/ चाल्नेसिस्नु के हो?
अल्लो एक बहुवर्षीय पोथ्रा वर्गको वनस्पति हो। यसको पात र काण्डमा स-साना तिखा काँडाहरू (रोमहरू) हुन्छन्, जसले छालामा छुँदा बिच्छीले टोके जस्तै पोल्ने र चिलाउने गर्दछ। त्यसैले यसलाई कतै कतै “ठूलो सिस्नु” वा “भालु सिस्नु” पनि भनिन्छ। तर, यो सामान्य सिस्नु भन्दा अलि फरक र ठूलो हुन्छ।
अल्लो/ चाल्नेसिस्नुका प्रकार
मुख्यतया अल्लो र यसको परिवारसँग सम्बन्धित दुई प्रकारका वनस्पतिहरू चर्चामा रहन्छन्:
अल्लो (Girardinia diversifolia): यो १.२ देखि २.० मिटर सम्म अग्लो हुन्छ। यसको रेशा कपडा बनाउन प्रयोग गरिन्छ।
सिस्नु (Urtica dioica): यसलाई सानो वा ठूलो सिस्नु पनि भनिन्छ। यो प्रायः तरकारी खान र औषधिको रूपमा बढी प्रयोग हुन्छ।
अल्लो/ चाल्नेसिस्नुको बाह्य रूप
अल्लोको बोट ठाडो र झाडीदार हुन्छ। यसको पात (पात) हरियो, ठूलो र किनारमा काटिएको जस्तो देखिन्छ। यसको काण्ड (काण्ड) र पात दुवैमा फर्मिक एसिड भरिएका सुइँजस्ता रौँहरू हुन्छन्। यसको बोक्रा (बोक्रा) भित्र बलियो रेशा हुन्छ, जुन प्रशोधन गरेपछि धागो बनाउन योग्य हुन्छ।
विभिन्न भाषाहरूमा अल्लो/ चाल्नेसिस्नुको नाम
नेपाली: अल्लो, पुवा, भालु सिस्नु
संस्कृत: वृश्चिका, नखपर्णी
हिन्दी: बिच्छूबूटी, अल्ला, आवा
अंग्रेजी: Himalayan Giant Nettle, Indian Stinging Nettle
गुरुङ/मगर भाषा: लेक सिस्नु
अल्लो/ चाल्नेसिस्नुका फाइदाहरू (बिन्दुगत रूपमा)
कपडा उत्पादन: यसको रेशाबाट कोट, झोला, टोपी, र जुत्ता जस्ता बलिया सामग्री बनाइन्छ।
औषधीय गुण: यसले जोर्नी दुख्ने समस्या र रगतको कमी (एनिमिया) मा राहत दिन्छ।
पोषिलो खाना: यसको कलिलो मुन्टालाई तरकारी वा सुपको रूपमा खाँदा शरीरलाई ऊर्जा मिल्छ।
आर्थिक आम्दानी: ग्रामीण भेगका मानिसहरूका लागि यो स्वरोजगारको मुख्य स्रोत हो।
रक्तचाप नियन्त्रण: यसले उच्च रक्तचापलाई सन्तुलनमा राख्न मद्दत गर्दछ।
