परिचय (Introduction of Creatinine) क्रिएटिनिन मांसपेशीको मेटाबोलिज्मबाट निस्कने एक प्रकारको अपशिष्ट वा बेकार पदार्थ (Waste Product) हो। हाम्रो शरीरले जब ऊर्जाका लागि खाद्यान्नलाई उपयोग गर्छ, तब यो पदार्थ उत्पन्न हुन्छ। सामान्य अवस्थामा, हाम्रो मृगौलाले रगतबाट क्रिएटिनिनलाई फिल्टर गरेर पिशाबको माध्यमबाट शरीरबाहिर निकाल्ने काम गर्छ। तर, यदि मृगौलामा कुनै समस्या आयो वा यसले राम्रोसँग काम गर्न […]

परिचय (Introduction of Itchy Scalp) टाउको चिलाउनु आफैंमा कुनै एउटा मात्र रोग नभई विभिन्न स्वास्थ्य समस्याहरूको साझा लक्षण हो। यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘स्क्याल्प प्रुराइटिस’ (Scalp Pruritus) भनिन्छ। टाउकोको छालामा हुने जलन, संक्रमण वा संवेदनशीलताका कारण चिलाउने समस्या उत्पन्न हुन्छ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा वात र कफ दोषको असन्तुलन हुँदा छालामा सुख्खापन वा चिपचिपापन बढेर चिलाउने गर्दछ। […]

परिचय (Introduction of Fever in Children) बालबालिकाहरूमा ज्वरो आउनु एक अत्यन्तै सामान्य समस्या हो। खासगरी साना बच्चाहरूमा ज्वरो आउँदा आमाबाबु धेरै नै अत्तालिने गर्छन्। हतार-हतारमा नजिकैको औषधि पसलबाट औषधि किनेर खुवाउने वा सिधै अस्पताल दौडिने चलन छ। तर, के तपाईंलाई थाहा छ? धेरैजसो बालबालिकामा हुने ज्वरो भाइरल संक्रमणका कारण हुने गर्दछ, जसलाई भाइरल ज्वरो (Viral […]

परिचय (Introduction of Cough) खोकी शरीरको एक स्वाभाविक रक्षात्मक प्रतिक्रिया हो। जब हाम्रो श्वासप्रश्वासको नलीमा धुलो, धुवाँ, कफ (मलगम) वा अन्य बाहिरी तत्वहरू प्रवेश गर्छन्, शरीरले ती वस्तुहरूलाई बाहिर निकाल्न खोक्ने गर्दछ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा वात र कफ दोषको असन्तुलनले खोकी लाग्ने गर्दछ। यदि समयमै यसको उपचार गरिएन भने यसले छाती दुख्ने र अन्य जटिल […]

परिचय (Introduction of Common Cold) सामान्य रुघाखोकी एउटा यस्तो संक्रामक रोग हो जसले हाम्रो श्वासप्रश्वास प्रणालीको माथिल्लो भाग, विशेष गरी नाक र घाँटीलाई प्रभावित गर्दछ। आयुर्वेदमा यसलाई ‘प्रतिश्याय’ भनिन्छ। यो समस्या मुख्यतया भाइरसको संक्रमणका कारण हुने गर्दछ। जब हाम्रो शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर हुन्छ वा मौसममा अचानक परिवर्तन आउँछ, तब भाइरसले सजिलै आक्रमण गर्दछ। […]

परिचय (Introduction of Heartburn) छाती पोल्ने समस्या, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Heartburn भनिन्छ, वास्तवमा मुटुसँग सम्बन्धित समस्या होइन। यो हाम्रो पाचन प्रणालीसँग जोडिएको समस्या हो। जब हामीले खाएको खाना पचाउन पेटमा उत्पादन हुने अम्ल (Acid) अन्ननली (Esophagus) तिर फर्किएर आउँछ, तब छातीको बीच भागमा जलन महसुस हुन्छ। यसलाई चिकित्सा विज्ञानमा Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) वा Acid Reflux […]

परिचय (Introduction of Bloating) साधारणतया पेट फुल्ने समस्या भनेको पेटमा ग्यास भरिएर पेटको आकार बढ्नु वा असजिलो महसुस हुनु हो। यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘ब्लोटिंग’ भनिन्छ। जब हाम्रो सानो आन्द्रामा ग्यास भरिन्छ, तब पेट भारी हुने र सुन्निएको जस्तो महसुस हुन्छ। यो समस्या पाचन प्रणालीमा गडबडी भएको एउटा मुख्य संकेत हो। लक्षण (Symptoms of Bloating) पेट […]

परिचय (Introduction of Vomiting) बान्ता हुनु आफैमा कुनै रोग होइन, बरु यो शरीरको एक रक्षात्मक प्रक्रिया हो। जब हाम्रो पेटमा कुनै अनावश्यक, विषाक्त वा नपच्ने पदार्थ जम्मा हुन्छ, तब शरीरले त्यसलाई बलपूर्वक मुखको बाटो भएर बाहिर निकाल्ने गर्दछ। यसलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘इमेसिस’ (Emesis) पनि भनिन्छ। मस्तिष्कको एक विशेष भागले यस प्रक्रियालाई नियन्त्रण गर्छ। कहिलेकाहीँ अपचका […]

परिचय (Introduction of Vomiting) बान्ता हुनु आफैमा कुनै रोग होइन, बरु यो शरीरको एक रक्षात्मक प्रक्रिया हो। जब हाम्रो पेटमा कुनै अनावश्यक, विषाक्त वा नपच्ने पदार्थ जम्मा हुन्छ, तब शरीरले त्यसलाई बलपूर्वक मुखको बाटो भएर बाहिर निकाल्ने गर्दछ। यसलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘इमेसिस’ (Emesis) पनि भनिन्छ। मस्तिष्कको एक विशेष भागले यस प्रक्रियालाई नियन्त्रण गर्छ। कहिलेकाहीँ अपचका […]

परिचय (Introduction of Cough During Pregnancy) गर्भावस्था एक यस्तो संवेदनशील अवस्था हो जहाँ महिलाको शरीरले भ्रूणलाई स्वीकार गर्नका लागि आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीमा केही बदलाव ल्याउँछ। यसै कारण गर्भवती महिलाहरू भाइरल संक्रमण, चिसो र खोकीको चपेटामा छिट्टै पर्न सक्छन्। सामान्यतया खोकी लाग्नु शरीरको एक सुरक्षात्मक संयन्त्र हो, जसले श्वासप्रश्वास नलीमा रहेका बाहिरी तत्व वा कफलाई बाहिर […]