परिचय (Introduction of Cough During Pregnancy) गर्भावस्था एक यस्तो संवेदनशील अवस्था हो जहाँ महिलाको शरीरले भ्रूणलाई स्वीकार गर्नका लागि आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीमा केही बदलाव ल्याउँछ। यसै कारण गर्भवती महिलाहरू भाइरल संक्रमण, चिसो र खोकीको चपेटामा छिट्टै पर्न सक्छन्। सामान्यतया खोकी लाग्नु शरीरको एक सुरक्षात्मक संयन्त्र हो, जसले श्वासप्रश्वास नलीमा रहेका बाहिरी तत्व वा कफलाई बाहिर […]

परिचय (Introduction of Low Blood Pressure) सामान्यतया स्वस्थ व्यक्तिको रक्तचाप 120/80 mmHg हुन्छ। यदि कसैको रक्तचाप 90/60 mmHg भन्दा कम छ भने त्यसलाई रक्तचाप कम भएको वा लो बीपी (Low Blood Pressure) भनिन्छ। यसलाई चिकित्सा भाषामा हाइपोटेंसन (Hypotension) पनि भनिन्छ। जब रक्तचाप धेरै कम हुन्छ, शरीरका महत्वपूर्ण अङ्गहरू जस्तै मस्तिष्क, हृदय र मिर्गौलामा पर्याप्त मात्रामा […]

परिचय (Introduction of Cold and Fever) सामान्य जुकाम वा रुघाखोकीलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘नासोफ्यारिन्जाइटिस’ पनि भनिन्छ। यो माथिल्लो श्वासप्रश्वास नलीमा हुने एक प्रकारको संक्रामक रोग हो, जसले विशेष गरी नाक र घाँटीलाई असर गर्छ। यसका साथै आउने ज्वरो शरीरको एक रक्षात्मक प्रतिक्रिया हो। जब हाम्रो शरीरमा भाइरस वा ब्याक्टेरिया जस्ता हानिकारक सुक्ष्म जीवहरू प्रवेश गर्छन्, हाम्रो […]

परिचय (Introduction of Cold in Babies) रुघाखोकी माथिल्लो श्वासप्रश्वास नली (Upper Respiratory Tract) मा हुने एक प्रकारको सरुवा रोग हो, जसले मुख्यतया नाक र घाँटीलाई प्रभावित गर्दछ। यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘न्यासोफेरिन्जाइटिस’ पनि भनिन्छ। बच्चाहरुमा यो समस्या विभिन्न प्रकारका भाइरसहरुको कारणले हुन्छ, जसमा ‘राइनोभाइरस’ (Rhinovirus) सबैभन्दा प्रमुख मानिन्छ। करिब ५० प्रतिशत रुघाखोकीका मामिलाहरु यसै भाइरसका कारण […]

परिचय (Introduction of Burns) शरीरको कुनै पनि भाग आगो, तातो तरल पदार्थ (पानी, तेल, दूध), विद्युत, रसायन, वा घर्षणका कारण क्षतिग्रस्त हुनुलाई “पोल्नु” वा “बर्न” भनिन्छ। कहिलेकाहीँ अत्यधिक चिसो वस्तुको सम्पर्कमा आउँदा पनि छाला पोल्न सक्छ, जसलाई ‘कोल्ड बर्न’ भनिन्छ। पोल्दा छालाका कोषहरू मर्छन् र यसले असहनीय पीडा निम्त्याउँछ। जलनको प्रकृति र गहिराइअनुसार यसलाई विभिन्न […]

परिचय (Introduction of Eye Infection) आँखा पाक्ने रोग वा आँखाको संक्रमण एक अत्यन्तै साधारण तर कष्टकर समस्या हो। यो समस्या मुख्यतया ब्याक्टेरिया (जीवाणु), भाइरस (विषाणु) वा फङ्गस (ढुसी) को कारणले हुने गर्दछ। आँखाको बाहिरी सेतो भाग र परेलाको भित्री तहलाई ढाक्ने झिल्ली (Conjunctiva) मा इन्फ्ल्यामेसन वा सुन्निने समस्या भएमा यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘कन्जक्टिभाइटिस’ भनिन्छ। यो […]

परिचय (Introduction of Pimple Marks) डन्डिफोर (Pimples) छालाको एक निकै सामान्य समस्या हो, जुन विशेषगरी १४ देखि ३० वर्षको उमेर समूहका व्यक्तिहरूमा बढी देखिन्छ। डन्डिफोर निको भएर गए पनि यसले अनुहारमा कालो, सेतो वा रातो रङ्गका दागहरू छोडेर जान्छ, जसले गर्दा अनुहारको सुन्दरतामा ह्रास आउँछ। छालामा रहेका तेल ग्रन्थीहरू (Sebaceous glands) बाट निस्कने चिल्लो पदार्थ […]

परिचय (Introduction of Scabies) लुतो, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Scabies भनिन्छ, एक प्रकारको सरुवा छालाको रोग हो। यो अति सूक्ष्म जीव ‘सार्कोप्टेस स्केबी’ (Sarcoptes scabiei) नामको एक प्रकारको सुलसुले (Mite) को संक्रमणका कारण लाग्ने गर्दछ। यी सूक्ष्म कीटाणुहरूले छालाको भित्री सतहमा सुरुङ बनाएर फूल पार्छन्, जसका कारण छालामा निकै चिलाउने र साना-साना दानाहरू आउने गर्दछ। विश्व स्वास्थ्य […]

नसा पोको पर्ने समस्या, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Varicose Veins भनिन्छ, आजभोलि धेरै मानिसहरूमा देखिने एक साझा स्वास्थ्य समस्या हो। हाम्रो शरीरमा रगत सञ्चालन गर्ने प्रणालीमा शिरा वा नसाहरू (Veins) को भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। सामान्यतया नसाहरूले शरीरका विभिन्न अङ्गहरूबाट रगतलाई मुटुसम्म पुर्‍याउने काम गर्छन्। तर जब यी नसाहरू सुन्निने, तन्किने र भद्दा देखिने गरी पोको पर्छन्, तब […]