परिचय (Introduction of Cough During Pregnancy)
गर्भावस्था एक यस्तो संवेदनशील अवस्था हो जहाँ महिलाको शरीरले भ्रूणलाई स्वीकार गर्नका लागि आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीमा
केही बदलाव ल्याउँछ। यसै कारण गर्भवती महिलाहरू भाइरल संक्रमण, चिसो र खोकीको चपेटामा छिट्टै पर्न सक्छन्। सामान्यतया खोकी
लाग्नु शरीरको एक सुरक्षात्मक संयन्त्र हो, जसले श्वासप्रश्वास नलीमा रहेका बाहिरी तत्व वा कफलाई बाहिर निकाल्न मद्दत
गर्छ। तर, गर्भावस्थामा लगातारको खोकीले पेटको मांसपेशीमा दबाब दिने र आमालाई थकान महसुस गराउने हुँदा यसको समयमै
व्यवस्थापन गर्नु जरुरी हुन्छ।
लक्षण (Symptoms of Cough During Pregnancy)
यदि खोकी कुनै संक्रमण वा भाइरसका कारण भएको हो भने निम्न लक्षणहरू देखिन सक्छन्:
- परिचय (Introduction of Cough During Pregnancy)
- लक्षण (Symptoms of Cough During Pregnancy)
- कारण (Causes of Cough During Pregnancy)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Cough During Pregnancy)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Cough During Pregnancy)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Cough During Pregnancy)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Cough During Pregnancy)
- साबधानी (Precautions in Cough During Pregnancy)
- निष्कर्ष (Conclusion)
नाकबाट पानी बग्ने वा नाक थुनिनु।
हल्का ज्वरो आउनु र जिउ दुख्ने समस्या।
घाँटी खसखस हुनु वा घाँटी दुख्नु।
खोक्दाखेरि कफ (Phlegm) निस्कनु वा सुक्खा खोकी लाग्नु।
छाती घ्यार-घ्यार हुनु
खोक्दाखोक्दै वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता होला जस्तो हुनु।
अत्यधिक थकान र कमजोरी महसुस हुनु।
कारण (Causes of Cough During Pregnancy)
गर्भावस्थामा खोकी लाग्नुका प्रमुख कारणहरू यस प्रकार छन्:
कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली: शरीरको रोगसँग लड्ने क्षमता कम हुनाले भाइरल संक्रमण छिटो हुन्छ।
एलर्जी (Allergy): धुलो, धुवाँ, परागकण वा घरपालुवा जनावरका भुत्लाका कारण एलर्जी भई खोकी लाग्न सक्छ।
वातावरणीय परिवर्तन: मौसममा आउने अचानक बदलाव वा धेरै चिसो/तातो खानेकुराको असन्तुलन।
दम (Asthma): यदि महिलालाई पहिले नै दमको समस्या छ भने गर्भावस्थामा यो बढ्न सक्छ।
एसिड रिफ्लक्स (Acid Reflux): गर्भावस्थामा पाचन प्रणाली ढिलो हुने र पाठेघरले पेटमा दबाब दिने हुँदा अम्लपित्त माथि आउँछ,
जसले गर्दा सुक्खा खोकी लाग्न सक्छ।
संक्रमण: इन्फ्लुएन्जा (Flu) वा अन्य श्वासप्रश्वास सम्बन्धी ब्याक्टेरियल संक्रमण।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Cough During Pregnancy)
गर्भावस्थामा जथाभावी औषधि खानु हानिकारक हुन सक्छ, त्यसैले यी सुरक्षित घरेलु उपायहरू अपनाउन सकिन्छ:
बेसार दूध (Turmeric Milk): एक गिलास तातो दूधमा आधा चम्चा बेसार मिसाएर पिउनाले शरीरको इन्फ्लेमेसन (सुन्निने समस्या) कम
हुन्छ र खोकी निको हुन मद्दत पुग्छ।
तुलसी र पुदिनाको चिया: ५-७ वटा तुलसीका पात र केही पुदिनाका पातलाई पानीमा उमालेर पिउनाले घाँटीको संक्रमण निको हुन्छ।
अदुवा र मह: अदुवाको रसमा एक चम्चा मह मिसाएर सेवन गर्दा सुक्खा खोकीमा तत्काल आराम मिल्छ। अदुवालाई पानीमा पकाएर त्यसमा
कागती र मह मिसाई ‘हर्बल टी’ बनाएर दिनमा ३ पटक पिउन सकिन्छ।
नरिबलको दूध: सुक्खा खोकीका लागि ३-४ चम्चा ताजा नरिबलको दूधमा थोरै मह मिसाएर सुत्नुअघि सेवन गर्दा फाइदा हुन्छ।
नुन पानीले कुल्ला (Gargle): तातो पानीमा थोरै नुन मिसाएर कुल्ला गर्दा घाँटीको खसखस र दुखाइ कम हुन्छ।
कागती र मह: मनतातो पानीमा कागतीको रस र मह मिसाएर पिउनाले कफ सजिलै बाहिर निस्कन्छ।
बदाम: राती भिजाएको ५-७ गेडा बदामलाई बिहान पिसेर त्यसमा थोरै मखन मिसाई खाँदा सुक्खा खोकीमा राहत मिल्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Cough During Pregnancy)
वाफ लिने (Steam Inhalation): तातो पानीको वाफ लिँदा बन्द भएको नाक खुल्छ र श्वासप्रश्वास नली सफा हुन्छ।
उचाइमा सुत्ने: सुत्ने समयमा टाउकोलाई अलि अग्लो बनाउन एउटा थप सिरानी प्रयोग गर्नुहोस्, यसले नाक थुनिने समस्या र खोकी कम
गर्छ।
ह्युमिडिफायर (Humidifier): कोठाको हावा सुख्खा छ भने ह्युमिडिफायरको प्रयोग गर्नुहोस् ताकि श्वास फेर्न सजिलो होस्।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Cough During Pregnancy)
पोषक तत्वले भरिपूर्ण र सन्तुलित आहार लिनुहोस्।
ताजा फलफूल, हरिया सागसब्जी र अंकुरित गेडागुडी समावेश गर्नुहोस् जसले भिटामिन र खनिज प्रदान गर्छ।
दिनभर प्रशस्त मात्रामा मनतातो पानी पिउनुहोस्। शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्दा कफ पातलो हुन्छ।
सुन्तला, अमला जस्ता भिटामिन ‘सी’ युक्त फलफूल खानुहोस् जसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Cough During Pregnancy)
धेरै चिसो पानी वा फ्रिजमा राखिएका चिसो पेय पदार्थहरू नखानुहोस्।
धुलो, धुवाँ र प्रदूषण भएको ठाउँमा नजानुहोस्।
जंक फुड, बट्टामा बन्द गरिएका खानेकुरा (Preservatives) र अत्यधिक चिल्लो-पिरोबाट टाढै रहनुहोस्।
तनाव नलिनुहोस् र पर्याप्त आराम गर्नुहोस्।
चिकित्सकको सल्लाह बिना कुनै पनि ‘ओभर-द-काउन्टर’ खोकीको औषधि नखानुहोस्।
साबधानी (Precautions in Cough During Pregnancy)
यदि खोकी एक हप्ताभन्दा बढी समयसम्म रहिरह्यो भने।
खोकीसँगै उच्च ज्वरो आएमा।
सास फेर्न गाह्रो भएमा वा छाती दुखेमा।
खोकीका कारण खानपान र निद्रामा धेरै बाधा पुगेमा।
खकारमा रगत देखिएमा।
यी अवस्थामा तुरुन्त विशेषज्ञ चिकित्सकसँग परामर्श लिनुपर्छ। गर्भावस्थामा सामान्य मानिने खोकी कहिलेकाहीँ गम्भीर
संक्रमणको संकेत पनि हुन सक्छ।
निष्कर्ष (Conclusion)
गर्भावस्थामा खोकी लाग्नु सामान्य भए पनि यसले गर्भवती महिलालाई थप थकित र असहज बनाउन सक्छ। माथि उल्लेखित घरेलु उपायहरू
जस्तै अदुवा, मह, र बेसारको प्रयोगले प्रारम्भिक अवस्थामा निकै राम्रो काम गर्दछ। यद्यपि, आमा र गर्भमा रहेको बच्चाको
स्वास्थ्यको संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्दै, कुनै पनि घरेलु उपचार सुरु गर्नुअघि वा खोकी निको नभएमा डाक्टरको सल्लाह लिनु
नै बुद्धिमानी हुन्छ। स्वास्थ्यप्रद खानपान र सरसफाइमा ध्यान दिएर यो समस्याबाट बच्न सकिन्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
