Saunf soup from Shatpushpa (Anethum graveolens) improves digestion, reduces bloating. Used as tea or soup: boil crushed seeds in water, strain, drink warm.
नेपाली भान्सा र आयुर्वेदमा सुप (Shatpushpa) एक परिचित नाम हो। यो केवल एउटा मसला मात्र नभई औषधीय गुणले भरिपूर्ण वनस्पति हो। प्राचीन कालदेखि नै यसलाई पाचन प्रक्रिया सुधार्न र सुत्केरी महिलाहरूको स्वास्थ्य रक्षाका लागि प्रयोग गरिँदै आएको छ।
सौंफ/ शतपुष्पा के हो?
सुप एक सुगन्धित जडीबुटी हो, जसलाई आयुर्वेदमा ‘शतपुष्पा’ भनिन्छ। यसको अर्थ ‘सय वटा फूल फुल्ने वनस्पति’ भन्ने हुन्छ। यसको वैज्ञानिक नाम Anethum graveolens हो। यो मुख्यतया पाचन शक्ति बढाउन, ग्यास्ट्रिक कम गर्न र शरीरको दुखाइ निको पार्न प्रयोग गरिन्छ।
सौंफ/ शतपुष्पाका प्रकार
मुख्यतया सुप दुई प्रकारका मानिन्छन्: १. खाद्य सुप (Common Dill): जुन तरकारी वा अचारमा स्वादका लागि प्रयोग गरिन्छ। २. वन सुप (Wild Dill): यो अलि बढी औषधीय गुण भएको र कडा सुगन्धको हुन्छ।
सौंफ/ शतपुष्पाको बाह्य रूप
सुपको बिरुवा ३० देखि ९० सेन्टिमिटरसम्म अग्लो हुन्छ। यसका पातहरू मसिनो धागो जस्ता र रौं जस्तै देखिन्छन्। यसको काण्ड (Stem) सीधा र खोक्रो हुन्छ। यसमा पहेँलो रङ्गका साना-साना फूलहरू झुप्पामा फुल्छन् र बीउहरू चेप्टो, अण्डाकार र खैरो रङ्गका हुन्छन्।
विभिन्न भाषाहरूमा सौंफ/ शतपुष्पाको नाम
संस्कृत: शतपुष्पा, शताह्वा, मिसि
नेपाली: सुप, सौंफ
हिन्दी: सोआ, सोया
अंग्रेजी: Indian Dill Fruit
वनस्पतिक नाम: Anethum graveolens
सौंफ/ शतपुष्पाका फाइदाहरू
पाचनमा सुधार: यसले अपच र ग्यास्ट्रिकको समस्या हटाउँछ।
दुखाइ कम गर्ने: जोर्नी दुख्ने समस्या (गठिया) र सुन्निने समस्यामा यो प्रभावकारी छ।
सुत्केरी स्वास्थ्य: सुत्केरी महिलाको दूध बढाउन र पाठेघरको शुद्धीकरणमा मद्दत गर्छ।
मुखको दुर्गन्ध: यसको प्रयोगले मुखको गन्ध हटाउँछ।
किटाणुनाशक: पेटको जुका वा अन्य परजीवी मार्न मद्दत गर्छ।
