Bhringaraj (Eclipta prostrata) supports hair growth, improves liver health, and promotes calm sleep. Use as scalp oil or consume powder or fresh juice daily for benefits. भृङ्गराज आयुर्वेदको एक अत्यन्त शक्तिशाली र प्रसिद्ध जडिबुटी हो, जसलाई विशेष गरी कपालको स्वास्थ्यका लागि ‘केशराज’ (कपालको राजा) भनेर चिनिन्छ। यो ओसिलो ठाउँमा आफैँ उम्रने एउटा सानो वनस्पति हो। […]
Bhojapatra (Betula utilis) bark supports wound healing, skin care, and immunity. Use as powder, decoction, or paste externally and internally with guidance भोजपत्र एक ऐतिहासिक र धार्मिक महत्त्व बोकेको वनस्पति हो। प्राचीन कालमा कागजको आविष्कार हुनुभन्दा अगाडि यसैको बोक्रालाई लेख्नका लागि प्रयोग गरिन्थ्यो। हाम्रा प्राचीन पाण्डुलिपिहरू र मन्त्रहरू यसैमा लेखिएका हुन्थे। वैज्ञानिक रूपमा यसलाई Betula […]
Gudari Sag (Alternanthera sessilis), called Matsyaakshi, is a medicinal herb for anemia, eye health, wounds, and digestion. Use as cooked saag or fresh juice. नेपाली समाजमा गुदरीसाग एक परिचित जंगली साग हो, जसलाई विशेषगरी तराई र पहाडका ओसिलो भूभागहरूमा देख्न सकिन्छ। आयुर्वेदमा यसलाई ‘मत्स्याक्षी’ भनिन्छ, जसको अर्थ ‘माछाको आँखा जस्तो’ हुन्छ। यसको फूल र बीजको […]
Main Kanda or Mainfal (Catunaregam spinosa) is a medicinal shrub. Its fruits and roots are used in Ayurveda for digestion, fever relief, and wound healing. नेपाली वनस्पति जगतमा मैन काँडा एक महत्वपूर्ण औषधीय बुट्यान हो। यसलाई आयुर्वेदमा ‘मदनफल’ को नामले चिनिन्छ, जसको अर्थ हुन्छ ‘मद पैदा गर्ने वा वमन (उल्टी) गराउने फल’। परापूर्व कालदेखि नै […]
Madhurparni (Stevia rebaudiana) is a natural sweet herb used for sugar-free sweetening, diabetes support, and herbal remedies. Easy to use in drinks & foods. प्रकृतिले हामीलाई धेरै उपहार दिएको छ, जसमध्ये मधुरपर्णी एक अद्भुत वनस्पति हो। चिनीको विकल्पको रूपमा चिनिने यो बिरुवा स्वास्थ्यका लागि निकै लाभदायक मानिन्छ। यसलाई आधुनिक समयमा ‘सुगर फ्री’ को प्राकृतिक स्रोत […]
महुवा (Mahuva) or मधूक (Madhook), Madhuca longifolia, is a versatile herb known for its nutritional, medicinal, and traditional uses in food & wellness. महुवा के हो? महुवा एक प्रकारको ठूलो आकारको पतझड (पात झर्ने) वृक्ष हो, जुन विशेषगरी नेपाल र भारतका सुख्खा क्षेत्रहरूमा पाइन्छ। यसलाई आयुर्वेदमा ‘मधूक’ भनिन्छ किनभने यसको फूल मह जस्तै गुलियो र […]
Mameera (ममीरा) Coptis teeta Wall.: A potent herb used traditionally for health, offering benefits for digestion, immunity, and wellness; easy to use daily. नेपाली समाज र आयुर्वेदमा ममीराको ऐतिहासिक महत्त्व छ। यो ‘रानुनकुलेसी’ (Ranunculaceae) परिवार अन्तर्गत पर्ने एक सानो वनस्पति हो। यसको जरा सुनौलो पहेंलो रंगको हुने हुनाले अंग्रेजीमा यसलाई ‘गोल्डेन थ्रेड रुट’ (Golden Thread […]
मयूरशिखा (Mayurshikha) – Actiniopteris radiata: Explore its benefits, uses, and methods of use for health and wellness across traditional remedies. नेपाली परम्परागत चिकित्सा र आयुर्वेदमा मयूरशिखालाई एक शक्तिशाली औषधिको रूपमा चिनिन्छ। यो विशेषगरी ‘फर्न’ (Fern) प्रजातिको वनस्पति हो, जुन ओसिलो र पत्थरिला ठाउँहरूमा उम्रिन्छ। यसको औषधीय गुणका कारण यसलाई प्राचीन कालदेखि नै विभिन्न रोगहरूको उपचारमा […]
Kapase (Aawartani), Helicteres isora Linn., is a medicinal herb used for digestion, diarrhea, diabetes, wounds, inflammation, supporting gut health healing. कपासे, जसलाई संस्कृतमा ‘आवर्तनी’ र नेपालीमा ‘मृगासिंधी’ भनिन्छ, यो विशेषगरी उष्णकटिबंधीय क्षेत्रमा पाइने वनस्पति हो। यसको फलको बनावट बटारिएको वा बटारिएको डोरी जस्तो हुने भएकाले यसलाई हिन्दीमा ‘मरोड़फली’ र अंग्रेजीमा ‘Screw Tree’ भनिन्छ। प्राचीन कालदेखि […]
Muswaan / Maruwak (Origanum majorana) herbs aiding digestion, easing pain, boosting immunity; used as powder, tea, or paste. मरुवा एक अत्यन्तै सुगन्धित र औषधिजन्य गुणले भरिपूर्ण वनस्पति हो। यो नेपालका गाउँघरमा बगैँचा वा गमलामा सजिलै पाइन्छ। यसको विशेष बास्नाका कारण यसलाई पूजाआजामा प्रयोग गरिन्छ भने यसको पातको रसलाई घरेलु औषधिको रूपमा प्रयोग गर्ने पुरानो परम्परा […]
