कलेजोमा बोसो बढ्ने समस्या (Fatty Liver Disease)

कलेजोमा बोसो बढ्ने समस्या (Fatty Liver Disease)

परिचय (Introduction of Fatty Liver)

कलेजो हाम्रो शरीरको एक अत्यन्त महत्वपूर्ण अङ्ग हो, जसले खाना पचाउनेदेखि लिएर पित्त बनाउने, रगतमा चिनीको मात्रा
नियन्त्रण गर्ने र शरीरबाट विषाक्त पदार्थहरू बाहिर निकाल्ने काम गर्छ। जब कलेजोको कोषहरूमा सामान्यभन्दा बढी बोसो जम्मा
हुन्छ, त्यसलाई ‘फ्याटी लिभर’ भनिन्छ। कलेजोको कुल तौलको १० प्रतिशतभन्दा बढी बोसो हुनुलाई असामान्य मानिन्छ। यसले गर्दा
कलेजोले आफ्नो नियमित कार्य गर्न सक्दैन र बिस्तारै इन्फ्ल्यामेसन (सूजन/सुन्निने) समस्या निम्त्याउँछ।

लक्षण (Symptoms of Fatty Liver)

सुरुवाती अवस्थामा यसका लक्षणहरू प्रष्ट देखिँदैनन्, तर समस्या बढ्दै जाँदा निम्न संकेतहरू देखा पर्न सक्छन्:

पेटको दाहिने भागको माथिल्लो हिस्सामा हल्का दुखाइ महसुस हुनु।

अत्यधिक थकान र कमजोरी महसुस हुनु।

भोक कम लाग्नु र तौल घट्दै जानु।

खाना राम्ररी अपच (बदहजमी) हुने र एसिडिटी बढ्ने।

आँखा र छालामा पहेंलोपन (जन्डिसको संकेत) देखिनु।

पेट सुन्निने समस्या (सूजन) देखिनु।

कारण (Causes of Fatty Liver)

कलेजोमा बोसो जम्ने मुख्य कारणहरू यस प्रकार छन्:

अत्यधिक मद्यपान (रक्सीको सेवन)।

मोटोपना र अव्यवस्थित खानपान।

रगतमा खराब बोसो (Cholesterol) को मात्रा उच्च हुनु।

मधुमेह (Diabetes) को समस्या।

धेरै चिल्लो, पिरो र प्याकेटका खानेकुरा खानु।

शारीरिक व्यायामको कमी।

लामो समयसम्म स्टेरोइड वा केही कडा औषधिहरूको सेवन।

घरेलु उपचार (Home Remedies for Fatty Liver)

तपाईंले घरमै उपलब्ध केही प्राकृतिक चिजहरूको प्रयोग गरेर यो समस्यालाई नियन्त्रण गर्न सक्नुहुन्छ:

अमला (Amla): अमलामा भिटामिन ‘सी’ र एन्टि-अक्सिडेन्ट प्रशस्त हुन्छ। दैनिक ४ ग्राम अमलाको धुलो पानीसँग खाँदा कलेजोका
विषाक्त पदार्थ बाहिर निस्कन्छन्।

कागती र सुन्तला: भिटामिन ‘सी’ युक्त फलफूलको रस खाली पेटमा पिउनाले कलेजोको बोसो पगाल्न मद्दत गर्छ।

एप्पल साइडर भिनेगर: एक गिलास मनतातो पानीमा एक चम्चा स्याउको सिरका मिसाएर खानाअघि पिउनाले कलेजोमा जमेको बोसो कम हुन्छ।

बेसार (Turmeric): बेसारमा हुने ‘करक्यूमिन’ ले कलेजोको कोषहरूलाई क्षति हुनबाट जोगाउँछ र सुन्निने समस्या कम गर्छ।

करेलाको रस: करेलाले कलेजोको इन्जाइमलाई सन्तुलनमा राख्न र बोसो घटाउन मद्दत गर्छ।

मोही (Buttermilk): दिउँसोको खानामा जिरा, हींग र बिरे नुन मिसाएको मोही पिउनु कलेजोका लागि निकै लाभदायक हुन्छ।

थप अन्य उपाय (Extra Solution for Fatty Liver)

ग्रीन टी (Green Tea): यसमा हुने एन्टि-अक्सिडेन्टले कलेजोको कार्यक्षमता सुधार्छ।

नरिवल पानी: यसले कलेजोलाई शीतल बनाउन र भित्री घाउहरू निको पार्न मद्दत गर्छ।

जामुन र टमाटर: पाकेको जामुन र काँचो टमाटरको सेवनले कलेजोलाई स्वस्थ राख्न सहयोग गर्छ।

गौमूत्र: आयुर्वेद अनुसार सीमित मात्रामा शुद्ध गौमूत्रको सेवनले कलेजोका विकार हटाउँछ।

खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Fatty Liver)

के खाने? ताजा फलफूल, हरिया सागसब्जी (पालुङ्गो, लौका, घिराैंला, गाजर), रेशादार खानेकुरा (Fiber rich food) र अंकुरित
गेडागुडी। दालमा मुगीको दाल र मुसुरोको दाल उत्तम हुन्छ।

कसरी खाने? थोरै-थोरै गरेर दिनमा धेरै पटक खाने बानी बसाल्ने। रातिको खाना हलुका र सुत्नुभन्दा २-३ घण्टा अगाडि खाने।

गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Fatty Liver)

रक्सी र सुर्तीजन्य पदार्थको पूर्ण त्याग गर्ने।

चिनी, मिठाई, मैदाबाट बनेका खानेकुरा (बिस्कुट, केक, पिज्जा) नखाने।

अत्यधिक नुन र घिउ-तेलमा तारेका खानेकुरा नखाने।

बजारिया कोल्ड ड्रिंक्स र जंक फूडबाट टाढै रहने।

मासु र भारी दालहरू (राजमा, मासको दाल) को सेवन कम गर्ने।

सावधानी (Precautions in Fatty Liver)

नियमित रूपमा कम्तिमा ३० मिनेट पैदल हिँड्ने वा व्यायाम गर्ने।

आफ्नो तौल नियन्त्रणमा राख्ने।

जथाभावी पेनकिलर वा एन्टिबायोटिक औषधिहरू सेवन नगर्ने।

मधुमेह र कोलेस्ट्रोललाई समय-समयमा जाँच गराई नियन्त्रणमा राख्ने।

पर्याप्त मात्रामा पानी पिउने।

निष्कर्ष (Conclusion)

कलेजोमा बोसो बढ्ने समस्यालाई समयमै ध्यान नदिए यसले ‘सिरोसिस’ (Cirrhosis) जस्तो कलेजो निकै बिग्रने अवस्था निम्त्याउन
सक्छ। तर, सही खानपान, सक्रिय जीवनशैली र घरेलु उपचारको माध्यमबाट यसलाई पूर्ण रूपमा निको पार्न सकिन्छ। यदि लक्षणहरू जटिल
बन्दै गएमा तुरुन्त विशेषज्ञ डाक्टरसँग परामर्श लिनु अनिवार्य हुन्छ।

Reference

घिरौंला (Ghironla) , Ghiyatorai (घिया तोरई) Luffa cylindrica (Linn.) M. Roemer Benefits and using method

Saano Dugdhi (सानो दुग्धी) , Laghu Dugdhika (लघु दुग्धिका ) Euphorbia thymifolia Linn. Benefits, uses and using Method

Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses

Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method

Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods

Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses

Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits

Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method

Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca

Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica

Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense

Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana

Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata

Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,

KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum

Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English

Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases

Trigonometry- IIT, Math, Mock Test

Hyperbola – IIT, Math, Mock Test

Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु

Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु

Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु

ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official

Mero Prem Lyrics in English – Axix Official

Rockheads | Ranga | Lyrics in English

Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning

असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha

त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo

थाइराइडको (Thyroid) समस्या: कारण, लक्षण र घरेलु उपचार
कब्जियत (Constipation): परिचय, कारण र घरेलु उपचार

Related posts

My Cart
Wishlist
Recently Viewed
Categories