आँखा हाम्रो शरीरको सबैभन्दा संवेदनशील र महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो। आजको आधुनिक समयमा मोबाइल, ल्यापटप र कम्प्युटरको
अत्यधिक प्रयोगले गर्दा आँखा दुख्ने समस्या एउटा साझा समस्या बनेको छ। आँखामा सामान्य समस्या हुँदा पनि यसले हाम्रो दैनिक
कार्यमा ठुलो असर पुर्याउँछ।
परिचय (Introduction of Eye Pain)
आयुर्वेदका अनुसार हाम्रो शरीरमा वात, पित्त र कफ गरी तीनवटा दोषहरू हुन्छन्। जब यी दोषहरू सन्तुलित अवस्थामा रहन्छन्, तब
शरीर स्वस्थ रहन्छ। अनुचित खानपान र जीवनशैलीका कारण यी दोषहरू असन्तुलित हुँदा रोगहरू उत्पन्न हुन्छन्। शरीरमा दुखाइको
मुख्य कारण ‘वात दोष’ लाई मानिन्छ। यदि आँखा दुख्नेसँगै पोल्ने र रातो हुने समस्या छ भने त्यो ‘पित्त दोष’ को कारणले
हुन्छ।
आँखा दुख्ने समस्या विभिन्न प्रकारका हुन सक्छन्:
- परिचय (Introduction of Eye Pain)
- लक्षण (Symptoms of Eye Pain)
- कारण (Causes of Eye Pain)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Eye Pain)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Eye Pain)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Eye Health)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Eye Pain)
- साबधानी (Precautions in Eye Care)
- निष्कर्ष (Conclusion)
आँखाको भित्री भाग दुख्नु वा बिझाए जस्तो हुनु।
धुलो-धुवाँका कारण आँखा चिलाउनु र रातो हुनु।
चोटपटकका कारण हुने तीव्र दुखाइ।
अञ्जनामिका (Sty): आँखाको डिलमा हुने सानो गिर्खा, जसले गर्दा आँखा खोल्न र चिम्लन गाह्रो हुन्छ।
ग्लुकोमा (Glaucoma): यसलाई जलविन्दु पनि भनिन्छ, यो एक गम्भीर रोग हो जसले आँखा दुखाउँछ।
लक्षण (Symptoms of Eye Pain)
आँखा दुख्दा निम्न लक्षणहरू देखिन सक्छन्:
आँखा रातो हुनु र पोल्नु।
आँखाबाट लगातार पानी बग्नु।
प्रकाशमा हेर्न गाह्रो हुनु (Sensitivity to light)।
आँखा दुख्नेसँगै टाउकोको अघिल्लो भाग वा निधार दुख्नु।
आँखा धमिलो देखिनु।
आँखामा केही बिझाए जस्तो अनुभव हुनु।
कारण (Causes of Eye Pain)
आँखा दुख्ने विभिन्न कारणहरू हुन सक्छन्:
अत्यधिक स्क्रिन टाइम: लामो समयसम्म मोबाइल वा कम्प्युटर हेर्नु।
संक्रमण: ब्याक्टेरिया वा भाइरसका कारण आँखा पाक्नु।
चस्माको पावर: सही पावरको चस्मा प्रयोग नगर्नु वा पावर बढेको हुनु।
बाहिरी वस्तु: आँखामा धुलो, बालुवा वा कीरा पर्नु।
कन्ट्याक्ट लेन्स: लामो समयसम्म वा फोहोर लेन्सको प्रयोग।
अनिद्रा: पर्याप्त मात्रामा नसुत्नु।
सुन्निने समस्या (Inflammation): आँखाको भित्री भाग वा नसाहरूमा इन्फ्ल्यामेस हुनु।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Eye Pain)
आँखाको सामान्य दुखाइलाई घरमै उपलब्ध सामग्रीहरूबाट निको पार्न सकिन्छ:
आलुको टुक्रा (Potato Slices): एउटा आलुलाई ताछेर गोलो पारेर काट्नुहोस् र आँखामा केही बेर राख्नुहोस्। यसले आँखाको जलन र
दुखाइ कम गर्छ।
चिसो कम्प्रेस (Cold Compress): एउटा सफा सुती कपडालाई चिसो पानीमा भिजाएर आँखा माथि राख्नुहोस्। यसले आँखा सुन्निने
समस्या र रातोपन हटाउन मद्दत गर्छ।
गुलाब जल (Rose Water): आँखामा २-२ थोपा शुद्ध गुलाब जल हालेर १० मिनेट आँखा चिम्लनुहोस्। यसले आँखालाई शीतलता प्रदान
गर्छ।
टी-ब्याग (Tea Bags): प्रयोग गरिएको टी-ब्यागलाई फ्रिजमा राखेर चिसो बनाउनुहोस् र आँखामा राख्नुहोस्। यसले आँखाको थकान
मेटाउँछ।
तुलसीको पानी: राती सफा पानीमा तुलसीका पात भिजाउनुहोस् र बिहान सोही पानीले आँखा धुनुहोस्। यसले संक्रमण कम गर्छ।
मह (Honey): मह एक प्राकृतिक क्लिन्जर हो। आँखामा एक थोपा शुद्ध मह हाल्दा सुरुमा अलि पोल्छ, तर यसले आँखा सफा गर्छ (नोट:
मह पूर्ण रूपमा शुद्ध हुनुपर्छ)।
शुद्ध घिउ: चिसो पानीमा भिजाएको कपासमा थोरै शुद्ध घिउ लगाएर आँखामा राख्दा दुखाइमा राहत मिल्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Eye Pain)
हरियो दुबोको रस: हरियो दुबोलाई पिसेर त्यसको रस आँखाको वरिपरि लेप लगाउँदा आँखालाई आराम मिल्छ।
त्रिफलाको प्रयोग: त्रिफला चूर्णलाई राती पानीमा भिजाउने र बिहान कपडाले छानेर सो पानीले आँखा धुने गर्नाले आँखाको ज्योति
बढ्छ।
तातो पानी र नुन: हल्का तातो पानीमा थोरै नुन मिसाएर कपडाको सहयोगले आँखा सेकाउँदा पनि आराम मिल्छ।
पिपलको दूध: पिपलको पात वा काण्ड (फेद) बाट निस्कने दूधलाई आँखाको बाहिरी भागमा लगाउँदा फाइदा पुग्छ।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Eye Health)
आँखालाई भित्रैदेखि स्वस्थ राख्न खानपानमा ध्यान दिनु जरुरी छ:
भिटामिन ए: गाजर, फर्सी, र पालुङ्गो जस्ता सागपात प्रशस्त खानुहोस्।
ओमेगा-३: ओमेगा-३ फ्याट्टी एसिड युक्त खानेकुरा जस्तै ओखर र आलसको सेवन गर्नुहोस्।
भिटामिन सी: अमिलो जातका फलफूल (सुन्तला, कागती) र अमलाको सेवन गर्नुहोस्।
पानी: शरीरमा पानीको कमी हुन नदिन प्रशस्त पानी पिउनुहोस्।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Eye Pain)
आँखालाई जोडले मिच्नु वा माड्नु हुँदैन।
अँध्यारोमा मोबाइल वा ट्याब्लेट चलाउनु हुँदैन।
फोहोर हातले आँखा छुनु हुँदैन।
धेरै तातो पानीले आँखा धुनु हुँदैन।
बिना परामर्श अरूको चस्मा वा औषधि प्रयोग गर्नु हुँदैन।
साबधानी (Precautions in Eye Care)
कम्प्युटरमा काम गर्दा हरेक २० मिनेटमा २० सेकेन्डका लागि २० फिट टाढा हेर्ने नियम (20-20-20 Rule) पालना गर्नुहोस्।
घरबाहिर निस्कँदा धुलो र घामबाट बच्न सनग्लास प्रयोग गर्नुहोस्।
बिहान खाली खुट्टा हरियो घाँसमा हिँड्ने बानी बसाल्नुहोस्।
नियमित रूपमा आँखाको व्यायाम र योग गर्नुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
आँखा शरीरको अत्यन्तै संवेदनशील अङ्ग भएकाले यसको हेरचाहमा हेलचेक्र्याइँ गर्नु हुँदैन। सामान्य थकान वा धुलोका कारण हुने
दुखाइ घरेलु उपचारबाट ठीक हुन्छ। तर यदि दुखाइ तीव्र छ, रगत बग्ने जस्तो देखिन्छ, वा दृष्टि धमिलो हुँदै गएको छ भने
तुरुन्त विशेषज्ञ डाक्टरसँग परामर्श लिनुपर्छ। आँखाको सुरक्षा नै दृष्टिको सुरक्षा हो।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
