परिचय (Introduction of Wet Cough)
खकार आउने खोकीलाई चिकित्सकीय भाषामा ‘प्रोडक्टिभ कफ’ (Productive Cough) भनिन्छ। यस्तो खोकी लाग्दा फोक्सो वा श्वासनलीबाट
कफ (Mucus) निस्कने गर्दछ। सामान्यतया, हाम्रो शरीरले श्वासनलीमा रहेका बाह्य कण, कीटाणु वा धुलोलाई बाहिर निकाल्न
प्रतिक्रिया स्वरूप खोकी पैदा गर्छ। जब शरीरले धेरै मात्रामा खकार उत्पादन गर्छ, तब हामीलाई ‘बलगम’ वा खकार सहितको खोकी
लाग्छ। यो समस्या चिसो मौसम, संक्रमण वा एलर्जीका कारण हुन सक्छ।
लक्षण (Symptoms of Wet Cough)
खकार आउने खोकीका मुख्य लक्षणहरू यस प्रकार छन्:
- परिचय (Introduction of Wet Cough)
- लक्षण (Symptoms of Wet Cough)
- कारण (Causes of Wet Cough)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Wet Cough)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Wet Cough)
- खानपान तरिका (Dietary guidelines for Wet Cough)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Wet Cough)
- साबधानी (Precautions in Wet Cough)
- निष्कर्ष (Conclusion)
खोक्दा छातीबाट घरघराहटको आवाज आउनु।
मुखबाट बाक्लो खकार (सेतो, पहेँलो वा हरियो) निस्कनु।
छाती भारी भएको महसुस हुनु वा छाती कस्सिनु।
सास फेर्न गाह्रो हुनु (Shortness of breath)।
विशेष गरी बिहानको समयमा खोकी बढी लाग्नु।
खोक्दा घाँटीमा केही अड्किएको जस्तो महसुस हुनु।
कहिलेकाहीँ ज्वरो आउनु र शरीर दुख्नु।
कारण (Causes of Wet Cough)
खकार आउने खोकी लाग्नुका पछाडि धेरै कारणहरू हुन सक्छन्:
भाइरल संक्रमण: रुघाखोकी (Common Cold) वा इन्फ्लुएन्जा (Flu) का कारण नाक र घाँटीमा कफ जम्मा हुन्छ।
ब्रोन्काइटिस (Bronchitis): श्वासनलीमा इन्फ्ल्यामेसन (सुन्निने समस्या) हुँदा धेरै खकार बन्छ।
निमोनिया (Pneumonia): फोक्सोमा हुने संक्रमणले गर्दा गहिरो खोकी र खकार आउँछ।
दम (Asthma): दमका बिरामीहरूमा पनि कहिलेकाहीँ खकार सहितको खोकी देखिन्छ।
धूम्रपान: चुरोट पिउने मानिसहरूको श्वासनलीमा सधैँ कफ जम्मा भई पुरानो खोकी लाग्ने गर्छ।
वातावरणीय प्रदूषण: धुलो, धुवाँ र रासायनिक गन्धले गर्दा पनि खोकी लाग्न सक्छ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Wet Cough)
खकारलाई पातलो बनाएर बाहिर निकाल्न र खोकी कम गर्न निम्न घरेलु उपायहरू अत्यन्तै प्रभावकारी मानिन्छन्:
अदुवा र महको मिश्रण: अदुवाका साना टुक्राहरूलाई आगोमा तताउनुहोस् र त्यसमा मह लगाएर बिस्तारै चपाउनुहोस्। अदुवाले घाँटीको
इन्फ्ल्यामेसन कम गर्छ भने महले खकार निकाल्न मद्दत गर्छ।
तोरीको दानाको पानी: १ चम्चा तोरीलाई रातभरि पानीमा भिजाउनुहोस् र बिहान उक्त पानी पिउनुहोस्। यसले छातीमा जमेको खकारलाई
बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ।
नुन पानीले कुल्ला (Gargling): मनतातो पानीमा थोरै नुन मिसाएर दिनमा ३-४ पटक कुल्ला गर्दा घाँटीको खसखस कम हुन्छ र
कीटाणुहरू मर्छन्।
बेसार दूध: राति सुत्ने बेला तातो दूधमा आधा चम्चा बेसार हालेर पिउनाले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढ्छ र संक्रमण कम
हुन्छ।
तुलसी र मरिच: तुलसीको पातको रस र मरिचको धुलोलाई महमा मिसाएर खाँदा पुरानो खकार आउने खोकीमा आराम मिल्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Wet Cough)
वाफ लिने (Steam Inhalation): तातो पानीको बाफ लिँदा नाक र छातीको कफ पग्लिएर सजिलै बाहिर निस्कन्छ। पानीमा थोरै पुदिना वा
मेन्थोल हाल्न सकिन्छ।
तातो झोलिलो पदार्थ: तातो सुप, दालको रस वा जडीबुटी चिया (Herbal Tea) पिउनाले शरीरमा पानीको मात्रा कम हुन दिँदैन र
खकारलाई खुकुलो बनाउँछ।
आराम: शरीरलाई पूर्ण विश्राम दिनुहोस् ताकि प्रतिरक्षा प्रणालीले संक्रमण विरुद्ध राम्रोसँग लड्न सकोस्।
खानपान तरिका (Dietary guidelines for Wet Cough)
खोकी लागेको बेला खानपानमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक छ:
प्रशस्त पानी पिउने: दिनभरि मनतातो पानी पिइरहनुहोस्। यसले कफलाई बाहिर निकाल्न इन्जिनको काम गर्छ।
भिटामिन सी युक्त फलफूल: सुन्तला, कागती र अमला जस्ता फलफूलले रोगसँग लड्ने शक्ति दिन्छ।
हल्का खाना: सजिलै पच्ने र ताजा खाना मात्र खानुहोस्।
लसुन र प्याज: लसुनमा प्राकृतिक एन्टिबायोटिक गुण हुन्छ, जसले संक्रमण निको पार्न मद्दत गर्छ।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Wet Cough)
चिसो खानेकुरा: आइसक्रिम, चिसो पेय पदार्थ (Cold drinks) र फ्रिजको चिसो पानी पूर्णतया बन्द गर्नुहोस्।
चिल्लो र पिरो: धेरै तेलमा तारिएका र मसालेदार खानाले घाँटीमा इरिटेसन बढाउँछ।
धूम्रपान र मद्यपान: चुरोट र रक्सीले फोक्सोलाई थप कमजोर बनाउँछ र खोकी झन् बल्झाउँछ
डेयरी उत्पादन (दुध बाहेक): धेरै चिज वा दहीले कसैलाई बढी खकार बनाउन सक्छ, त्यसैले सावधानी अपनाउनुहोस्।
साबधानी (Precautions in Wet Cough)
खोक्दा वा हाच्छ्युँ गर्दा रुमालले मुख छोप्नुहोस् ताकि अरूलाई संक्रमण नसरोस्।
आफ्नो वरपरको वातावरण सफा राख्नुहोस् र धुलो-धुवाँबाट बच्न मास्कको प्रयोग गर्नुहोस्।
यदि खोकी १० दिनभन्दा बढी समयसम्म रहिरह्यो भने तुरुन्त डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
खकारमा रगत देखिएमा (Hemoptysis) ढिला नगरी अस्पताल जानुहोस्।
साना बालबालिका र वृद्धवृद्धाहरूमा खोकी लाग्दा विशेष निगरानी राख्नुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
खकार आउने खोकी शरीरको रक्षात्मक संयन्त्र हो, तर यसले दैनिक जीवनमा निकै सास्ती दिन सक्छ। माथि उल्लेखित अदुवा, मह र
तोरीको पानी जस्ता घरेलु उपायहरू प्रयोग गरेर प्रारम्भिक अवस्थामा यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। यद्यपि, घरेलु उपचारले
मात्र निको नभएमा वा सास फेर्न कठिनाइ भएमा चिकित्सा सल्लाह लिनु नै बुद्धिमानी हुन्छ। स्वस्थ खानपान र सरसफाइले नै यस्ता
समस्याबाट टाढा राख्न मद्दत गर्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
