परिचय (Introduction of Bed Bugs) उडुस साना, पखेटा नभएका र परजीवी कीरा हुन्, जसले मानिस र जनावरको रगत खाएर आफ्नो जीवन चक्र चलाउँछन्। यिनीहरूको शरीर चेप्टो र रङ रातो-खैरो हुन्छ। उडुसहरू सामान्यतया ओछ्यान, डसना, सिरानी, ओढ्ने कपडा र फर्निचरका कापहरूमा लुकेर बस्छन्। एउटा वयस्क उडुस लगभग $1/4$ देखि $3/8$ इन्च सम्म लामो हुन्छ। पोथी उडुसले […]
परिचय (Introduction of Fungal Infection) फंगल सङ्क्रमण (ढुसीको सङ्क्रमण) एक सामान्य प्रकारको छाला सम्बन्धी समस्या हो। जब हाम्रो शरीरको कुनै भागमा हानिकारक ‘फंगस’ वा ढुसीले आक्रमण गर्छ र हाम्रो रोग प्रतिरोधात्मक क्षमताले त्यसलाई रोक्न सक्दैन, तब यो सङ्क्रमण देखिन्छ। यसले गर्दा छालामा रातो दाग बस्ने, चिलाउने र घाउ हुने जस्ता समस्याहरू निम्तिन्छन्। ढुसी प्रायः हावा, […]
परिचय (Introduction of Hypothyroidism) हाइपोथायरायडिज्म एउटा यस्तो स्वास्थ्य अवस्था हो, जसमा हाम्रो घाँटीको अघिल्लो भागमा हुने थायराइड ग्रन्थिले शरीरलाई आवश्यक पर्ने पर्याप्त मात्रामा थायराइड हर्मोन उत्पादन गर्न सक्दैन। यो ग्रन्थिले हाम्रो शरीरको मेटाबोलिज्म (खानालाई ऊर्जामा बदल्ने प्रक्रिया) लाई नियन्त्रण गर्छ। जब हर्मोनको कमी हुन्छ, शरीरका सम्पूर्ण कार्यहरू सुस्त हुन थाल्छन्। यो समस्या विशेषगरी महिलाहरूमा बढी […]
परिचय (Introduction of Throat Infection) घाँटीको सङ्क्रमण एउटा धेरै नै सामान्य स्वास्थ्य समस्या हो, जुन विशेषगरी मौसम परिवर्तनको समयमा देखिने गर्दछ। यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘फेरिन्जाइटिस’ वा ‘टन्सिलाइटिस’ पनि भनिन्छ। जब हाम्रो श्वासप्रश्वास प्रणालीको माथिल्लो भागमा बाह्य कीटाणुहरूले आक्रमण गर्छन्, तब घाँटीमा समस्या देखिन्छ। अशुद्ध पानी, दूषित खाना, वा प्रदूषित हावाका कारण भाइरस र ब्याक्टेरिया शरीरमा […]
यहाँ बाडुल्की लागिरहने समस्या (Hiccups) को बारेमा विस्तृत जानकारी, कारण र घरेलु उपचारहरू प्रस्तुत गरिएको छ: परिचय (Introduction of Hiccups) बाडुल्की लाग्नु एक अत्यन्तै सामान्य प्रक्रिया हो, जसलाई आयुर्वेदमा ‘हिक्का’ भनिन्छ। वैज्ञानिक दृष्टिकोणले हेर्दा, हाम्रो छाती र पेटलाई छुट्ट्याउने एउटा मांसपेशी हुन्छ जसलाई डायाफ्राम भनिन्छ। जब यो मांसपेशीमा अचानक खुम्चिने वा ऐठन हुने समस्या आउँछ, […]
परिचय (Introduction of Hyperthyroidism) हाम्रो घाँटीको अघिल्लो भागमा रुद्रघण्टीको तलतिर एउटा सानो ग्रन्थि हुन्छ, जसलाई थाइरोइड ग्रन्थि (Thyroid Gland) भनिन्छ। यो हेर्दा पुतली आकारको हुन्छ। यसले शरीरको चयापचय (Metabolism) प्रक्रियालाई नियन्त्रण गर्ने हार्मोनहरू—T3 (Triiodothyronine) र T4 (Thyroxine) उत्पादन गर्छ। जब यो ग्रन्थि अत्यधिक सक्रिय हुन्छ र शरीरलाई आवश्यक पर्ने भन्दा बढी हार्मोन उत्पादन गर्न थाल्छ, […]
परिचय (Introduction of Upset Stomach) अस्वस्थ खानपान र तनावपूर्ण जीवनशैलीका कारण पाचन सम्बन्धी समस्याहरू देखिनु आजभोलि सामान्य जस्तै भएको छ। आयुर्वेदका अनुसार, जब हामीले खाएको भोजन ठीकसँग पच्दैन, तब शरीरमा दोषहरू असन्तुलित हुन्छन्। कलेजोमा हुने इन्जाइमहरूले सही तरिकाले काम नगर्दा अपच र पेट खराब हुने समस्या हुन्छ। समयमा खाना नखानु, धेरै भारी भोजन गर्नु वा […]
परिचय (Introduction of Ear Pain) कानको दुखाइलाई आयुर्वेदमा ‘कर्णशूल’ भनिन्छ। यो समस्या विशेषगरी कानको भित्री, मध्य वा बाहिरी भागमा हुने संक्रमण, चोट वा अन्य शारीरिक असन्तुलनका कारण उत्पन्न हुन्छ। हाम्रो कानदेखि घाँटीको पछिल्लो भागसम्म ‘युस्टेसियन ट्युब’ (Eustachian Tube) हुन्छ, जसले कानमा तरल पदार्थको सन्तुलन मिलाउँछ। जब यो ट्युबमा अवरोध आउँछ, कानको पर्दामा दबाब बढ्छ र […]
परिचय (Introduction) हामी सबैको इच्छा हुन्छ कि हाम्रो अनुहार चम्किलो र सफा देखियोस्। सुन्दरताको चाहना राख्नु स्वाभाविक हो, तर बदलिँदो जीवनशैली, प्रदूषण, खानपानमा गडबडी र विभिन्न शारीरिक समस्याका कारण धेरै मानिसहरूको अनुहारको छाला कालो वा सांवलो हुँदै जान्छ। अनुहारको छाला कालो हुनु वा ‘हाइपरपिग्मेन्टेसन’ (Hyperpigmentation) को समस्याले धेरैको आत्मविश्वासमा पनि कमी ल्याउन सक्छ। यो समस्या […]
आँखा हाम्रो शरीरको सबैभन्दा संवेदनशील र महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो। आजको आधुनिक समयमा मोबाइल, ल्यापटप र कम्प्युटरको अत्यधिक प्रयोगले गर्दा आँखा दुख्ने समस्या एउटा साझा समस्या बनेको छ। आँखामा सामान्य समस्या हुँदा पनि यसले हाम्रो दैनिक कार्यमा ठुलो असर पुर्याउँछ। परिचय (Introduction of Eye Pain) आयुर्वेदका अनुसार हाम्रो शरीरमा वात, पित्त र कफ गरी तीनवटा दोषहरू […]
