परिचय (Introduction of Warts) मुसा छालाको एक सामान्य समस्या हो, जुन सानो र खस्रो गाँठोको रूपमा शरीरको कुनै पनि भागमा देखिन सक्छ। यो मुख्यतया ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस (HPV) नामक विषाणुको संक्रमणका कारण हुने गर्दछ। यो क्यान्सर नहुने (Non-cancerous) खालको समस्या भए तापनि यो एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा वा शरीरको एक भागबाट अर्को भागमा सजिलै सर्न […]
परिचय (Introduction of White Patches) अनुहार वा शरीरका अन्य भागमा देखिने सेतो दागलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘विटिलिगो’ (Vitiligo) वा ‘ल्यूकोडर्मा’ भनिन्छ। यो एक ‘अटो इम्युन’ अवस्था हो, जसमा शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमताले आफ्नै कोषिकाहरूलाई हानी पुऱ्याउँछ। हाम्रो छालाको रङ्ग निर्धारण गर्ने ‘मेलेनोसाइट्स’ नामक कोषिकाहरू नष्ट हुँदा छालाको प्राकृतिक रङ्ग हराउँछ र त्यहाँ सेतो टाटा वा दागहरू […]
परिचय (Introduction of Urinary Tract Infection) पिशाब मार्गमा हुने संक्रमण, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Urinary Tract Infection (UTI) भनिन्छ, एक धेरै नै सामान्य स्वास्थ्य समस्या हो। यो समस्या पुरुष र महिला दुवैमा देखिन्छ, तर शारीरिक बनावटका कारण महिलाहरूमा यसको जोखिम बढी हुन्छ। हाम्रो मूत्रप्रणालीमा मिर्गौला (Kidney), मूत्रनली (Ureter), मूत्राशय (Bladder) र मूत्रद्वार (Urethra) समावेश हुन्छन्। जब यी […]
परिचय (Introduction of Indigestion) आयुर्वेद र आधुनिक चिकित्सा विज्ञान दुवैका अनुसार अपच मुख्यतया हाम्रो खानपान र जीवनशैलीसँग सम्बन्धित समस्या हो। यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘डिस्पेप्सिया’ (Dyspepsia) पनि भनिन्छ। जब पेटको माथिल्लो भागमा असजिलो महसुस हुन्छ वा खाना राम्ररी पच्दैन, तब यसलाई अपच भनिन्छ। सामान्यतया, पेटमा बन्ने अम्ल (Acid) ले पाचन तन्त्रको सुरक्षात्मक तहमा असर गर्दा पेट […]
परिचय (Introduction of Bronchitis) ब्रोङ्काइटिस भनेको श्वासनलीमा हुने एक प्रकारको इन्फ्लेमेसन (सुन्निने समस्या) हो। हाम्रो शरीरमा श्वासनली (Trachea) बाट फोक्सोसम्म हावा लैजाने साना नलीहरू हुन्छन्, जसलाई ‘ब्रोन्की’ (Bronchi) भनिन्छ। संक्रमण वा अन्य कारणले यी नलीहरूको भित्ता कमजोर भएर बेलुन जस्तै फुल्ने गर्दछ। यस समस्यामा श्वासनलीमा सामान्यभन्दा बढी मात्रामा बलगम (खकार) बन्ने गर्छ। सुन्निएको कारणले ती […]
परिचय (Introduction of Bee Sting) मौरीको मह जति मिठो हुन्छ, यसको टोकाइ (दंश) त्यति नै पीडादायी र खतरनाक हुन सक्छ। मौरीले सामान्यतया मानिसलाई नोक्सान पुर्याउन नभई आफ्नो आत्मरक्षाका लागि टोक्ने गर्दछ। मौरीको डंकमा एक प्रकारको विष हुन्छ, जसले गर्दा टोकेको ठाउँमा तत्कालै सुन्निने समस्या (इन्फ्लेमेसन), कडा दुखाइ र जलन सुरु हुन्छ। कहिलेकाहीँ धेरै मौरीले टोक्दा […]
परिचय (Introduction of Sciatica) साइटिका कुनै एउटा रोग मात्र नभएर स्नायु प्रणाली (Nerve system) सँग सम्बन्धित एक गम्भीर दुखाइको अवस्था हो। हाम्रो शरीरको कम्मरदेखि खुट्टाको औंलासम्म जाने सबैभन्दा लामो नसालाई साइटिक नर्भ (Sciatic nerve) भनिन्छ। जब यस नसामा कुनै कारणले दबाब पर्छ वा सुन्निने समस्या (Inflammation) हुन्छ, तब कम्मरदेखि खुट्टाको तल्लो भागसम्म असह्य पीडा हुन्छ। […]
परिचय (Introduction of Irregular Periods) महिलाहरूको शरीरमा हुने प्राकृतिक र जैविक प्रक्रियामध्ये महिनावारी एक महत्त्वपूर्ण चक्र हो। सामान्यतया, एक स्वस्थ महिलामा महिनावारी चक्र २८ देखि ३२ दिनको अन्तरालमा हुने गर्छ। यदि यो चक्र २१ दिनभन्दा कम वा ३५ दिनभन्दा बढी समयको अन्तरालमा हुन्छ, अथवा रक्तश्रावको मात्रामा धेरै उतारचढाव आउँछ भने त्यसलाई अनियमित महिनावारी (Medical term: […]
परिचय (Introduction of Gum Pain) मुखको स्वास्थ्यमा दाँत जत्तिकै महत्वपूर्ण अंग गिजा पनि हो। गिजा दुख्ने, सुन्निने वा रगत बग्ने समस्यालाई चिकित्सा क्षेत्रमा ‘जिन्जिवाइटिस’ (Gingivitis) वा ‘पेरियोडोन्टाइटिस’ भनिन्छ। जब गिजा रातो हुन्छ, सुन्निन्छ र छुँदा वा ब्रस गर्दा रगत आउन थाल्छ, तब यसले दैनिक खानपान र बोल्नमा समेत असुविधा उत्पन्न गराउँछ। यदि समयमै यसको उपचार […]
मलद्वारको मार्ग वा छालामा सानो चोट, चिरा वा धाँजा पर्नुलाई चिकित्सा भाषामा फिसर (Anal Fissure) भनिन्छ। यो समस्या तब उत्पन्न हुन्छ जब मल त्याग गर्दा अत्यधिक बल लगाइन्छ वा कडा दिसाका कारण मलद्वारको नरम झिल्ली च्यातिन्छ। फिसर हुदा दिसा गर्दा असाध्यै पीडा हुने र रगत बग्ने जस्ता समस्या देखिन्छन्। परिचय (Introduction of Anal Fissure) मानिसको […]
