परिचय (Introduction of Blocked Ear) कान मानव शरीरको एक अत्यन्तै संवेदनशील र महत्वपूर्ण ज्ञानेन्द्रिय हो। यसले हामीलाई ध्वनि सुन्न र शरीरको सन्तुलन कायम राख्न मद्दत गर्छ। जब कानको भित्री नलीमा फोहोर (Earwax), तरल पदार्थ वा हावाको दबाबका कारण अवरोध सिर्जना हुन्छ, तब कान बन्द भएको महसुस हुन्छ। यसलाई सामान्य भाषामा ‘कान थुनिनु’ पनि भनिन्छ। धेरै […]
परिचय (Introduction of Glowing Skin) सबैको चाहना हुन्छ कि उनीहरूको त्वचा सुन्दर देखियोस् र अनुहारको चमक सधैं कायम रहोस्। जब त्वचा स्वस्थ र चम्किलो हुन्छ, तब व्यक्तिको व्यक्तित्वमा अझ निखार आउँछ। वास्तवमा, त्वचा हाम्रो शरीरको यस्तो ऐना हो जसले हाम्रो आन्तरिक स्वास्थ्य र सौन्दर्यलाई झल्काउँछ। तर, आजभोलिको व्यस्त जीवनशैली, प्रदूषण र खानपानका कारण धेरैको अनुहारको […]
परिचय (Introduction of Stomach Pain) पेट दुख्ने समस्या एउटा यस्तो अवस्था हो, जसमा पेटको माथिल्लो, तल्लो वा बीचको भागमा असुविधा, मरोड वा पीडा महसुस हुन्छ। आधुनिक जीवनशैलीमा खानपानको अनियमितता र शारीरिक सक्रियताको कमीले गर्दा यो एउटा सामान्य समस्या बनेको छ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा ‘वात दोष’ असन्तुलित हुँदा पेटमा सियोले घोचेको जस्तो पीडा हुन्छ, जसलाई पेट […]
परिचय (Introduction of Dry Skin) सुख्खा छाला एउटा यस्तो अवस्था हो जहाँ छालाको बाहिरी तहमा आवश्यक ओसिलोपना वा प्राकृतिक तेल (Sebum) को अभाव हुन्छ। हाम्रो छाला शरीरको सौन्दर्यको आधार मात्र नभई भित्री स्वास्थ्यको ऐना पनि हो। सामान्यतया छाला तीन प्रकारका हुन्छन्: चिल्लो (Oily), सुख्खा (Dry) र सामान्य (Normal)। यी मध्ये सुख्खा छालाले सबैभन्दा बढी समस्या […]
परिचय (Introduction of Diarrhea) गुदद्वारको बाटो भएर बारम्बार पानी जस्तो पातलो दिसा बाहिर निस्कने अवस्थालाई झाडापखाला (Diarrhea) भनिन्छ। यो समस्या जोसुकैलाई पनि हुन सक्छ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा रहेका वात, पित्त र कफमध्ये मुख्य रूपमा ‘वात दोष’ असन्तुलित हुँदा पाचन प्रणाली कमजोर हुन्छ। जसले गर्दा खाएको खाना राम्ररी पच्न पाउँदैन र अपच (Indigestion) भई पातलो दिसाको […]
परिचय (Introduction of Chickenpox) ठेउला (Chickenpox) एक अत्यन्त संक्रामक रोग हो, जुन ‘भ्यारिसेला जोस्टर’ (Varicella-zoster) नामक भाइरसको संक्रमणका कारण लाग्ने गर्दछ। यो रोग विशेषगरी बालबालिकाहरूमा बढी देखिन्छ, तर यसले वयस्कहरूलाई पनि असर गर्न सक्छ। यस रोगमा शरीरभरि राता दानाहरू वा फोकाहरू आउने गर्छन्, जसमा निकै चिलाउने र दुख्ने समस्या हुन्छ। नेपाली समाजमा यसलाई “सानो माता” […]
परिचय (Introduction of Vitiligo) सेतो दुबी, जसलाई चिकित्सा विज्ञानमा विटिलिगो (Vitiligo) वा ल्युकोडर्मा (Leukoderma) भनिन्छ, छालाको एक प्रकारको समस्या हो। यो कुनै सरुवा रोग होइन र न त यो कुष्ठरोग (Leprosy) नै हो। हाम्रो छालाको रङ निर्धारण गर्ने ‘मेलेनिन’ (Melanin) नामक तत्व बनाउने कोषहरू (Melanocytes) नष्ट भएपछि वा तिनले काम गर्न छाडेपछि छालामा सेतो दागहरू […]
परिचय (Introduction of Belly Fat)मोटोपन एउटा यस्तो शारीरिक अवस्था हो, जहाँ व्यक्तिको तौल सामान्यभन्दा धेरै बढ्छ र यसले स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न थाल्छ। जब हामी शरीरलाई चाहिने भन्दा बढी क्यालोरी उपभोग गर्छौँ, तब त्यो अतिरिक्त क्यालोरी शरीरमा बोसो (Fat) को रूपमा जम्मा हुन थाल्छ। विशेषगरी कमर र पेटको वरिपरि जम्मा हुने बोसोले शरीरको बनावट बिगार्नुका […]
परिचय (Introduction of Conjunctivitis) आँखा पाक्ने रोग, जसलाई अङ्ग्रेजीमा कन्जक्टिभाइटिस (Conjunctivitis) भनिन्छ, आँखाको बाहिरी तह (Conjunctiva) र परेलाको भित्री भागमा हुने एक प्रकारको संक्रमण वा जलन हो। यसलाई सामान्य भाषामा ‘आँखा आउनु’ पनि भनिन्छ। आयुर्वेदमा यसलाई ‘अभिष्यन्द’ भनिन्छ, जुन मुख्यतया शरीरमा पित्त दोषको असन्तुलनले गर्दा हुने विश्वास गरिन्छ। यो रोग लाग्दा आँखा रातो हुने, सुन्निने […]
परिचय (Introduction of Testicular Pain) अण्डकोष (Testis) पुरुषहरूको शरीरमा हुने एक विशेष थैली हो, जसलाई ‘स्क्रोटम’ भनिन्छ। यस थैलीभित्र दुईवटा अण्डकोष हुन्छन्। अण्डकोषको मुख्य काम लाखौँको संख्यामा शुक्रकीट (Sperm) उत्पादन गर्नु र तिनलाई सुरक्षित राख्नु हो। यसका साथै, यसले ‘टेस्टोस्टेरोन’ नामक हर्मोन पनि उत्पादन गर्छ, जसलाई ‘मर्दाना हर्मोन’ भनिन्छ। यो हर्मोन पुरुषको मांसपेशी, स्वर र […]
