शिशुको छाला अत्यन्तै नरम र संवेदनशील हुन्छ। सानो लापरवाहीले पनि उनीहरूको छालामा संक्रमण वा जलन हुन सक्छ। डाइपर र्यास (Diaper Rash) ४ देखि १५ महिनाका बच्चाहरूमा देखिने एक सामान्य समस्या हो। यो विशेषगरी ब्याक्टेरियल वा फंगल संक्रमणका कारण हुने गर्दछ। परिचय (Introduction of Diaper Rash) साना बच्चाहरूको छाला वयस्कहरूको तुलनामा धेरै नै संवेदनशील हुन्छ। डाइपर […]
परिचय (Introduction of Lacrimation) सामान्यतया मन दुख्दा वा भावनात्मक अवस्थामा आँखाबाट आँसु आउनु स्वभाविक प्रक्रिया हो। तर, जब कुनै पनि विशेष कारण बिना वा सानो उत्तेजनामा पनि आँखाबाट निरन्तर आँसु बग्न थाल्छ, यसलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘लैक्रिमेशन’ (Lacrimation) भनिन्छ। यो आँखाको नलीमा अवरोध हुनु, आँखामा संक्रमण हुनु वा आँखा धेरै सुख्खा हुनाले हुने गर्दछ। यदि समयमै […]
ओठको प्राकृतिक गुलाबीपन र कोमलतालाई स्वस्थ शरीरको प्रतिक मानिन्छ। ओठको छाला शरीरको अन्य भागको तुलनामा निकै पातलो र संवेदनशील हुन्छ, जसमा तेल ग्रन्थिहरू हुँदैनन्। त्यसैले ओठ छिट्टै सुक्खा हुने र कालो हुने समस्या देखिन्छ। ओठको रङ्गले हाम्रो आन्तरिक स्वास्थ्यको ऐनाको रूपमा काम गर्छ। जब शरीरमा कुनै रोग वा गडबडी हुन्छ, ओठको प्राकृतिक रङ्ग बदलिएर पहेंलो, […]
परिचय (Introduction of Lower Back Pain) तल्लो पिठ्युँ वा कम्मर दुख्ने समस्यालाई चिकित्सा भाषामा ‘लुम्बागो’ (Lumbago) भनिन्छ। हाम्रो मेरुदण्डको तल्लो भागले शरीरको धेरैजसो भार वहन गर्ने हुनाले यो क्षेत्र बढी संवेदनशील हुन्छ। पहिले-पहिले यो समस्या वृद्धवृद्धामा मात्र देखिन्छ भन्ने भ्रम थियो, तर अचेल खराब जीवनशैली र गलत आसन (Posture) का कारण युवा र वयस्कहरूमा पनि […]
परिचय (Introduction of Heart Blockage) मुटुको नसा ब्लक हुनु वा ‘हार्ट ब्लकेज’ एक यस्तो गम्भीर स्वास्थ्य अवस्था हो जहाँ मुटुको धड्कन असामान्य रूपमा ढिलो चल्न थाल्छ। आयुर्वेदका अनुसार, जब मुटुका धमनीहरूको भित्तामा कफ र पित्त जम्मा हुन्छ, तब रक्तसञ्चारमा अवरोध पैदा हुन्छ। यसलाई ‘हृदय प्रतिचय’ पनि भनिन्छ। यो समस्या जन्मजात (Congenital) पनि हुन सक्छ वा […]
परिचय (Introduction of Stretch Marks) स्ट्रेच मार्क्स छालामा देखिने एक प्रकारको धर्सा वा निशान हो, जुन छालाको भित्री तह अचानक तन्किँदा वा खुम्चिँदा देखा पर्दछ। विशेष गरी गर्भवती महिलाहरूमा यो समस्या बढी देखिन्छ, तर यो पुरुष र महिला दुवैलाई हुन सक्छ। सुरुमा यी निशानहरू रातो, गुलाबी वा बैजनी रंगका हुन सक्छन् र समय बित्दै जाँदा […]
कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या, जसलाई नेपालीमा ‘बिवाई फुट्ने’ पनि भनिन्छ, छालाको एक सामान्य अवस्था हो। यसमा कुर्कुच्चाको छाला कडा, सुख्खा र चिरा परेको देखिन्छ। कहिलेकाहीँ यी चिराहरू गहिरा हुन्छन् र हिँड्दा निकै पीडा हुने वा रगत बग्ने (Bleeding) सम्म हुन सक्छ। परिचय (Introduction of Cracked Heels) कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या तब उत्पन्न हुन्छ जब कुर्कुच्चा वरपरको छाला […]
परिचय (Introduction of Hot Flushes) ‘हट फ्लसेज’ शरीरमा अचानक महसुस हुने अत्यधिक गर्मीको अवस्था हो। यो विशेषगरी महिलाहरूमा रजोनिवृत्ति (Menopause) अर्थात् महिनावारी रोकिएपछि देखिने एक प्रमुख समस्या हो। यस अवस्थामा शरीरको माथिल्लो भाग, विशेषगरी अनुहार र घाँटीमा अचानक तातो राप आएको महसुस हुन्छ र अनुहार रातो देखिन सक्छ। यो समस्या शरीरमा ‘एस्ट्रोजन’ नामक हर्मोनको कमी […]
परिचय (Introduction of Eosinophilia) इओसिनोफिलिया एक यस्तो अवस्था हो जसमा रगतमा ‘इओसिनोफिल्स’ (Eosinophils) नामक सेतो रक्तकोषको मात्रा सामान्य भन्दा बढी हुन्छ। इओसिनोफिल्स हाम्रो शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली (Immune System) को एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा हो, जसले संक्रमण र एलर्जीसँग लड्न मद्दत गर्दछ। सामान्यतया रगतमा यसको मात्रा ० देखि ७ प्रतिशत वा ५०० प्रति माइक्रोमिटर भन्दा कम हुनुलाई […]
परिचय (Introduction of High Blood Pressure) हाम्रो मुटुले धमनीहरू (Arteries) मार्फत शरीरका विभिन्न अंगहरूमा रगत पठाउने काम गर्छ। शरीरका धमनीहरूमा बहने रगतको लागि एक निश्चित दबाबको आवश्यकता हुन्छ। जब कुनै कारणवश यो दबाब सामान्यभन्दा बढी हुन्छ, तब धमनीहरूमा बढी असर पर्न थाल्छ। दबाब बढेका कारण धमनीहरूमा रगतको प्रवाह कायम राख्न मुटुले सामान्य अवस्थामा भन्दा धेरै […]
