आँखाबाट आँसु आइरहने समस्या र यसको घरेलु उपचार (Lacrimation and its Home Remedies)

आँखाबाट आँसु आइरहने समस्या र यसको घरेलु उपचार (Lacrimation and its Home Remedies)

परिचय (Introduction of Lacrimation)

सामान्यतया मन दुख्दा वा भावनात्मक अवस्थामा आँखाबाट आँसु आउनु स्वभाविक प्रक्रिया हो। तर, जब कुनै पनि विशेष कारण बिना वा
सानो उत्तेजनामा पनि आँखाबाट निरन्तर आँसु बग्न थाल्छ, यसलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘लैक्रिमेशन’ (Lacrimation) भनिन्छ। यो
आँखाको नलीमा अवरोध हुनु, आँखामा संक्रमण हुनु वा आँखा धेरै सुख्खा हुनाले हुने गर्दछ। यदि समयमै यसको हेरचाह गरिएन भने
यसले दृष्टिमै गम्भीर असर पुर्‍याउन सक्छ।

लक्षण (Symptoms of Lacrimation)

आँखाबाट आँसु आउने समस्यासँगै निम्न लक्षणहरू देखिन सक्छन्:

आँखाबाट निरन्तर वा बारम्बार पानी बग्नु।

आँखा रातो हुनु र चिलाउनु।

आँखामा केही बिझाए जस्तो महसुस हुनु।

दृष्टि धमिलो हुनु।

आँखाको ढकनी सुन्निने समस्या (Inflammation)।

आँखाबाट सेतो वा पहेलो चिपचिपे पदार्थ निस्कनु।

प्रकाशमा हेर्न गाह्रो हुनु (Photophobia)।

कारण (Causes of Lacrimation)

यो समस्या विभिन्न कारणले हुन सक्छ:

१. आँसुको नली बन्द हुनु: आँसु बग्ने ससाना नलीहरू बन्द वा साँघुरो भएमा आँसु बाहिर पोखिन्छ।

२. कन्जक्टिभाइटिस (Conjunctivitis): आँखामा ब्याक्टेरिया वा धुलोका कणले गर्दा हुने संक्रमण।

३. एलर्जी: धुलो, धुवाँ, परागकण वा रसायनका कारण आँखा चिलाउने र पानी आउने हुन्छ।

४. सुख्खा आँखा (Dry Eye Syndrome): आँखामा पर्याप्त चिल्लोपना नहुँदा प्रतिक्रियास्वरूप झन् धेरै आँसु निस्कन सक्छ।

५. आँखाको चोट वा बाहिरी वस्तु: आँखामा केही पर्नु वा चोट लाग्नु।

६. कोर्नियल अल्सर: आँखाको नानीमा घाउ हुनु।

७. बढ्दो उमेर: उमेर बढ्दै जाँदा आँखाका मांसपेशी कमजोर भई आँसुको सन्तुलन बिग्रनु।

घरेलु उपचार (Home Remedies for Lacrimation)

आँखाको सामान्य समस्यालाई घरमै निम्न उपायहरूबाट निको पार्न सकिन्छ:

चियापत्तीको प्रयोग (Tea Bags): प्रयोग गरिसकेको ‘ग्रीन टी’ वा ‘क्यामोमाइल’ चियाको झोला (Tea Bag) लाई केही बेर फ्रिजमा
राखेर चिसो बनाउनुहोस् र आँखामाथि राख्नुहोस्। यसले आँखाको इन्फ्ल्यामेसन (सुन्निने समस्या) कम गर्छ।

नुन र पानीको मिश्रण: एक गिलास मनतातो पानीमा एक चम्चा नुन मिसाउनुहोस्। सफा कपडा सो पानीमा भिजाएर आँखा वरिपरि
सेक्नुहोस्। नुनमा एन्टी-ब्याक्टेरियल गुण हुन्छ जसले संक्रमण हटाउन मद्दत गर्छ।

चिसो र तातो सेकाइ: सफा कपडालाई मनतातो वा चिसो पानीमा भिजाएर आँखामा राख्नाले बन्द भएका आँसुका नलीहरू खुल्न मद्दत पुग्छ।

अमिलो तेल (Castor Oil): शुद्ध क्यास्टर आयलको एक थोपा आँखामा हाल्नाले वा आँखाको वरिपरि मसाज गर्नाले सुख्खापन कम हुन्छ र
आँसु आउने समस्या हट्छ।

पिपलको पातको प्रयोग: पिपलको ५-६ वटा मुना (कलिलो पात) लाई पानीमा भिजाएर राख्ने र बिहान सोही पानीले आँखा धुने गर्नाले
आँखाको ज्योति बढ्छ र पानी आउने समस्या रोकिन्छ।

थप अन्य उपाय (Extra Solution for Lacrimation)

त्रिफला जल: त्रिफला चूर्णलाई रातभर पानीमा भिजाएर राख्ने र बिहान सो पानीलाई छानेर आँखा धुने गर्नाले आँखाका धेरै समस्या
समाधान हुन्छन्।

गुलाफ जल: शुद्ध गुलाफ जलको दुई थोपा आँखामा हाल्दा आँखालाई शितलता मिल्छ र जलन कम हुन्छ।

आँखाको व्यायाम: लामो समय कम्प्युटर वा मोबाइल चलाउँदा बीच-बीचमा आँखा झिम्काउने र टाढाको वस्तु हेर्ने अभ्यास गर्नुहोस्।

खानपान तरिका (Dietary guidelines for Lacrimation)

आँखाको स्वास्थ्यका लागि खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ:

भिटामिन-ए युक्त खाना: गाजर, फर्सी, मेवा र हरिया सागपात (पालुङ्गो, लट्टे) प्रशस्त खानुहोस्।

ओमेगा-३ फ्याट्टी एसिड: माछा, ओखर र आलसको सेवन गर्नुहोस् जसले आँखाको सुख्खापन कम गर्छ।

एन्टी-अक्सिडेन्ट: ब्रोकाउली, अमला र फलफूलहरू नियमित खानुहोस्।

पानीको मात्रा: शरीरमा पानीको कमी हुन नदिन दिनभरिमा पर्याप्त पानी पिउनुहोस्।

गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Lacrimation)

आँखालाई फोहोर हातले कहिल्यै नमिच्नुहोस्।

कम्प्युटर, मोबाइल वा टिभीको अत्यधिक प्रयोग नगर्नुहोस्।

न्यून गुणस्तरका सौन्दर्य प्रसाधन (Makeup) प्रयोग नगर्नुहोस्।

धुवाँ र धुलो भएको ठाउँमा सिधै नजानुहोस्।

बिना सल्लाह लामो समयसम्म आई ड्रप्स (Eye Drops) प्रयोग नगर्नुहोस्।

धुम्रपान र मद्यपानबाट टाढा रहनुहोस्।

साबधानी (Precautions in Lacrimation)

बाहिर निस्कँदा गुणस्तरीय घाम चस्मा (Sunglasses) प्रयोग गर्नुहोस्।

आँखा सफा गर्दा सधैं सफा र सुतीको कपडा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

सुत्नुअघि आँखाको मेकअप पूर्ण रूपमा सफा गर्नुहोस्।

अरूले प्रयोग गरेको रुमाल वा चस्मा प्रयोग नगर्नुहोस्।

निष्कर्ष (Conclusion)

आँखाबाट आँसु आउनु एउटा सामान्य समस्या जस्तो देखिए तापनि यसले गम्भीर रोगको संकेत गरिरहेको हुन सक्छ। घरेलु उपचार र
खानपानमा सुधार गरेर धेरैजसो अवस्थामा यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। तर, यदि आँखा धेरै दुख्ने, दृष्टि धमिलो हुने वा आँखा
धेरै रातो भई रगत बग्ने (Bl

Reference

घिरौंला (Ghironla) , Ghiyatorai (घिया तोरई) Luffa cylindrica (Linn.) M. Roemer Benefits and using method

Saano Dugdhi (सानो दुग्धी) , Laghu Dugdhika (लघु दुग्धिका ) Euphorbia thymifolia Linn. Benefits, uses and using Method

Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses

Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method

Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods

Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses

Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits

Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method

Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca

Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica

Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense

Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana

Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata

Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,

KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum

Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English

Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases

Trigonometry- IIT, Math, Mock Test

Hyperbola – IIT, Math, Mock Test

Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु

Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु

Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु

ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official

Mero Prem Lyrics in English – Axix Official

Rockheads | Ranga | Lyrics in English

Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning

असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha

त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo

ओठलाई गुलाबी (Pink Lips) बनाइ राक्ने घरेलु उपायहरु
डाइपर र्यास (Diaper Rash) को घरेलु उपचार र सावधानीहरू

Related posts

My Cart
Wishlist
Recently Viewed
Categories