Mansrohini (Soymida febrifuga) is an Ayurvedic herb used for fever, inflammation, digestion and wound healing, helping boost immunity and overall health.
मांसरोहिणी (Mansrohini) एक अत्यन्त प्रभावशाली आयुर्वेदिक जडीबुटी हो। यसको प्रयोग विशेषगरी घाउ निको पार्न र शरीरको बल बढाउन गरिन्छ। मांसरोहिणी, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Red Wood Tree भनिन्छ, विशेषगरी भारत र नेपालका सुख्खा पहाडी क्षेत्रहरूमा पाइने वृक्ष हो। आयुर्वेदमा यसलाई मासु पलाउन मद्दत गर्ने (रोहण गर्ने) औषधिको रूपमा चिनिन्छ, त्यसैले यसको नाम ‘मांसरोहिणी’ राखिएको हो। यसको वैज्ञानिक नाम Soymida febrifuga हो।
मांसरोहिणी के हो?
यो एउटा ठूलो औषधीय गुण भएको रुख हो जुन लगभग २५ मिटरसम्म अग्लो हुन्छ। यसको काठ काट्दा हल्का रातो रङ्गको चोप वा तरल पदार्थ निस्कन्छ। यसको फल नास्पाती आकारको र कालो रङ्गको हुन्छ।
मांसरोहिणीका प्रकार
वनस्पति शास्त्रका अनुसार यसको मुख्य एउटै प्रजाति (Soymida febrifuga) चिकित्सामा प्रयोग गरिन्छ, तर यसका गुणहरूका आधारमा विभिन्न आयुर्वेदिक ग्रन्थहरूमा यसको वर्णन गरिएको छ।
मांसरोहिणीको बाह्य रूप
यसको रुख अग्लो र फैलिएको हुन्छ। यसको बोक्रा खस्रो हुन्छ र भित्रपट्टि रातो देखिन्छ। यसका पातहरू थुप्रै स-साना पातहरू मिलेर बनेका हुन्छन्। यसको फल कडा हुन्छ, जुन पाकेपछि पाँच भागमा फुट्ने गर्दछ।
विभिन्न भाषाहरूमा मांसरोहिणीको नाम
संस्कृत: मांसरोहिणी, अग्निरुहा, रोहिणी, चर्मकारी।
नेपाली: मांसरोहिणी।
हिन्दी: रोहन, रोहिनी, रक्तरोहन।
अङ्ग्रेजी: Indian Redwood, Bastard Cedar।
बङ्गाली: रोहन।
गुजराती: रोण।
मांसरोहिणीका फाइदाहरू (Points मा)
घाउ निको पार्ने: शरीरमा लागेका पुराना र गहिरा घाउहरू चाँडो निको पार्छ।
जोर्नी दुख्ने समस्या: गठिया वा जोर्नी दुख्ने समस्यामा राहत दिन्छ।
पाचन प्रणाली: अतिसार (झाडापखाला) र अपचमा फाइदाजनक छ।
महिला स्वास्थ्य: योनि सम्बन्धी रोग र सेतो पानी बग्ने समस्यामा उपयोगी।
ज्वरो: मलेरिया जस्ता विषम ज्वरो कम गर्न मद्दत गर्छ।
रगत शुद्धीकरण: यसले रगतमा भएका अशुद्धिहरू सफा गर्न मद्दत गर्छ।
