- परिचय (Introduction of Sore Throat)
- लक्षण (Symptoms of Sore Throat)
- कारण (Causes of Sore Throat)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Sore Throat)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Sore Throat)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Sore Throat)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Sore Throat)
- साबधानी (Precautions in Sore Throat)
- निष्कर्ष (Conclusion)
परिचय (Introduction of Sore Throat)
मौसम परिवर्तनको समयमा धेरै मानिसहरूमा घाँटी खसखस हुने वा दुख्ने समस्या देखिन्छ। चिसो खानेकुराको अत्यधिक सेवन, राती अबेरसम्म चिसो पानी पिउनाले वा आइसक्रिम खानाले घाँटीमा समस्या निम्त्याउन सक्छ। सामान्यतया यो समस्या दुई-तीन दिनमा आफैँ निको हुन्छ, तर लामो समयसम्म निको नभएमा यसको उपचार आवश्यक हुन्छ। घाँटी खसखस हुँदा वा संक्रमण (Infection) हुँदा खानेकुरा निल्न वा पानी पिउन कठिनाइ हुनुका साथै हल्का दुखाइ महसुस हुन्छ।
लक्षण (Symptoms of Sore Throat)
घाँटी खसखस हुनुका मुख्य लक्षणहरू यस प्रकार छन्:
घाँटी भित्र केही अडकिए जस्तो वा खिचखिच महसुस हुनु।
खाना निल्न वा थुक निल्न गाह्रो हुनु।
घाँटी सुन्निने समस्या (Inflammation) र दुखाइ हुनु।
बोल्दाखेरि घाँटीमा असजिलो वा हल्का दुखाइ हुनु।
स्वर भारी हुनु वा आवाज बस्नु।
कारण (Causes of Sore Throat)
घाँटी खसखस हुनुका केही प्रमुख कारणहरू तल दिइएका छन्:
एलर्जी (Allergy): हावामा हुने हानिकारक रसायन वा धुलोका कण सास फेर्दा घाँटीमा पुगेर संक्रमण गराउन सक्छन्।
भाइरल संक्रमण: रुघाखोकी वा कोभिड जस्ता भाइरल संक्रमणका कारण घाँटीमा समस्या हुन सक्छ।
चिसो खानपान: अत्यधिक चिसो पानी, कोल्ड ड्रिंक्स वा फ्रिजको खानेकुरा खानाले।
ब्याक्टेरियल इन्फेक्सन वा टन्सिल: टन्सिलमा संक्रमण हुनाले घाँटी सुन्निने र खसखस हुने गर्दछ।
वातावरणीय प्रदूषण: धेरै धुलो र धुवाँ भएको ठाउँमा बस्नाले।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Sore Throat)
घाँटीको समस्या समाधान गर्न निम्न आयुर्वेदिक उपायहरू अपनाउन सकिन्छ:
नुन पानीले कुल्ला गर्ने (Gargle): एक गिलास मनतातो पानीमा एक-दुई चिम्टी नुन हालेर करिब ५ मिनेटसम्म कुल्ला गर्दा घाँटीको दुखाइ र खसखसमा तुरुन्त राहत मिल्छ।
जेठीमधु (Mulethi): जेठीमधुको सानो टुक्रा मुखमा राखेर बिस्तारै चुसिरहनुहोस्। यसले घाँटीको भित्री पत्रलाई आराम दिन्छ।
मरिच र मिस्री: मरिचको धुलो र मिस्री बराबर मात्रामा मिलाएर राख्नुहोस् र दिनमा २-३ पटक सेवन गर्नुहोस्। यसको सेवन पछि आधा घण्टासम्म पानी नपिउनुहोस्।
महको प्रयोग: दिनमा दुई पटक एक चम्चा मह खानुहोस् र माथिबाट हल्का मनतातो पानी पिउनुहोस्। यसले संक्रमण कम गर्न मद्दत गर्छ।
अदुवाको काँडा (Ginger Decoction): अदुवाको टुक्रालाई पानीमा उमालेर आधा नहुन्जेल पकाउनुहोस् र उक्त पानी (काँडा) दिनमा २-३ पटक पिउनुहोस्।
पानको पात: घाँटी बसेको छ वा आवाज निस्कन गाह्रो भएको छ भने पानको पातसँग मिस्री मिसाएर चपाउनाले फाइदा पुग्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Sore Throat)
बाफ लिने: तातो पानीको बाफ लिँदा घाँटीको नली सफा हुन्छ र सुन्निने समस्या कम हुन्छ।
तुलसीको पात: तुलसीको पात पानीमा उमालेर पिउनाले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढ्छ र संक्रमण निको हुन्छ।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Sore Throat)
सधैं मनतातो पानी मात्र पिउने बानी बसाल्नुहोस्।
गाजरको सेवन: गाजरमा पाइने पोषक तत्वले घाँटीको खसखस निको पार्न मद्दत गर्छ। गाजरको जुस वा सलाद खान सकिन्छ।
ताजा र तातो झोलिलो खानेकुरा (जस्तै: गेडागुडीको रस वा सुप) प्रशस्त मात्रामा खाने।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Sore Throat)
धेरै चिसो पानी, आइसक्रिम वा कोल्ड ड्रिंक्स पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने।
चिल्लो, पिरो र धेरै मसलेदार खानेकुरा नखाने।
धूम्रपान र मद्यपान (रक्सी) बाट टाढै रहने।
धेरै अमिलो खानेकुरा (जस्तै: अमिलो दही वा अचार) सेवन नगर्ने।
साबधानी (Precautions in Sore Throat)
घामबाट आएलगत्तै फ्रिजको चिसो पानी नपिउनुहोस्।
धुलो र धुवाँ भएको ठाउँमा जाँदा मास्कको प्रयोग गर्नुहोस्।
यदि घाँटी खसखस हुनुका साथै उच्च ज्वरो आउने वा सास फेर्न गाह्रो हुने भएमा तुरुन्त चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
घाँटी खसखस हुनु एक सामान्य समस्या भए तापनि यसलाई समयमै ध्यान नदिएमा टन्सिल वा अन्य जटिल संक्रमण हुन सक्छ। माथि उल्लेखित घरेलु र आयुर्वेदिक उपायहरू अपनाएर घरमै यसको उपचार गर्न सकिन्छ। यद्यपि, घरेलु उपचार गर्दा पनि ४-५ दिनसम्म निको भएन भने स्वास्थ्य परीक्षण गराउनु बुद्धिमानी हुन्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
