परिचय (Introduction of Air Pollution and Smog)
हाम्रो वरपरको वातावरणमा हानिकारक ग्यास, धुलोका कण र धुवाँको मात्रा बढ्नु नै वायु प्रदूषण हो। विशेषगरी जाडोयाममा वायु
प्रदूषणको स्तर निकै भयावह हुने गर्दछ। अचेल सहरहरूमा ‘स्मॉग’ (Smog) को समस्या बढी देखिन्छ। स्मॉग भनेको अङ्ग्रेजी शब्द
‘स्मोक’ (धुवाँ) र ‘फग’ (कुहिरो) मिलेर बनेको शब्द हो। यो कुहिरो जस्तै देखिने भए तापनि वास्तवमा यो कलकारखाना र सवारी
साधनबाट निस्कने विषाक्त धुवाँ र चिसो हावाको मिश्रण हो। यसले गर्दा वायुमण्डलमा एउटा बाक्लो तह बन्छ, जसले गर्दा सूर्यको
प्रकाश जमिनसम्म राम्ररी पुग्न पाउँदैन र सास फेर्न निकै कठिन हुन्छ।
लक्षण (Symptoms of Air Pollution Related Issues)
प्रदूषित हावाको सम्पर्कमा आउँदा शरीरमा निम्न लक्षणहरू देखिन सक्छन्:
- परिचय (Introduction of Air Pollution and Smog)
- लक्षण (Symptoms of Air Pollution Related Issues)
- कारण (Causes of Air Pollution)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Air Pollution Issues)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Air Pollution)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Pollution Protection)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Air Pollution)
- साबधानी (Precautions in Air Pollution)
- निष्कर्ष (Conclusion)
आँखा पोल्ने, चिलाउने वा रातो हुने।
नाक चिलाउने र लगातार हाछ्युँ आउने।
घाँटी खसखस हुने र सुक्खा खोकी लाग्ने।
सास फेर्न गाह्रो हुने वा छाती भारी भएको महसुस हुने।
छालामा स-साना दाना आउने वा चिलाउने समस्या।
थकान लाग्ने र टाउको दुख्ने।
कारण (Causes of Air Pollution)
वायु प्रदूषण बढ्नुका मुख्य कारणहरू यस प्रकार छन्:
सवारी साधनको धुवाँ: पुराना र मर्मत नगरिएका गाडीहरूबाट निस्कने कार्बन मोनोअक्साइड र अन्य विषाक्त ग्यास।
औद्योगिक उत्सर्जन: कलकारखानाबाट निस्कने हानिकारक रसायन र धुवाँ।
धुलो र निर्माण कार्य: सडक विस्तार र घर निर्माणका क्रममा उड्ने मसिना धुलोका कण।
फोहोर जलाउनु: प्लास्टिक र अन्य फोहोर खुला रूपमा जलाउँदा निस्कने विषालु ग्यास।
भौगोलिक अवस्था: जाडोमा चिसो हावा तलै बस्ने हुनाले प्रदूषित कणहरू आकाशमा उडेर जान पाउँदैनन्।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Air Pollution Issues)
प्रदूषणका कारण हुने सामान्य समस्याहरूलाई घरमै पनि केही हदसम्म कम गर्न सकिन्छ:
बाफ लिने (Steam Inhalation):
प्रदूषित हावाका कारण फेफडो (Lungs) मा जमेको कफ र फोहोर सफा गर्न बाफ लिनु उत्तम हुन्छ। तातो पानीमा केही थोपा नीलगिरीको
तेल हालेर ५-१० मिनेट बाफ लिँदा श्वासप्रश्वास नली खुल्छ।
शुद्ध घिउको प्रयोग (Ghee for Eyes and Nose):
आँखा पोल्ने समस्या छ भने पलकमा काजल लगाए जस्तै हल्का घिउ लगाउनाले राहत मिल्छ। साथै, सुत्नुअघि नाकमा एक-दुई थोपा घिउ वा
अणु तेल हाल्दा प्रदूषित कणहरू भित्र जान पाउँदैनन् र नाक बन्द हुने (Nose Congestion) समस्या निको हुन्छ।
मह र मुलेठी (Honey and Licorice):
घाँटी खसखस हुने वा दुख्ने समस्या भएमा एक चम्चा महमा थोरै मुलेठीको धुलो मिसाएर दिनमा दुई पटक सेवन गर्दा घाँटीको समस्या
(Sore Throat) मा आराम मिल्छ।
नरिवलको तेल र कपुर (Coconut Oil and Camphor):
प्रदूषणका कारण कपाल झर्ने (Hair Fall) र छाला चिलाउने समस्या भएमा नरिवलको तेलमा कपुर मिसाएर मालिस गर्दा फाइदा हुन्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Air Pollution)
वायु गुणस्तर सूचकांक (AQI) जाँच गर्ने: बाहिर निस्कनुअघि आफ्नो मोबाइलमा AQI चेक गर्नुहोस्। यदि सूचकांक २०० भन्दा माथि छ
भने बाहिर ननिस्कनु नै राम्रो हुन्छ।
एयर प्युरिफायर (Air Purifier): घरभित्रको हावा स्वच्छ राख्न सम्भव भएमा एयर प्युरिफायरको प्रयोग गर्नुहोस्।
इन्डोर प्लान्ट्स (Indoor Plants): घरभित्र मनी प्लान्ट, एलोभेरा वा स्नेक प्लान्ट जस्ता हावा शुद्ध गर्ने बिरुवाहरू
राख्नुहोस्।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Pollution Protection)
प्रदूषणको असर कम गर्न खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ:
प्रशस्त पानी पिउने: शरीरमा रहेका विषाक्त तत्वहरू (Toxins) बाहिर निकाल्न दिनभरि पर्याप्त पानी पिउनुहोस्।
गुड़ (Jaggery) को सेवन: गुड़ले फोक्सो सफा गर्न मद्दत गर्छ। प्रदूषण धेरै भएको बेला थोरै गुड़ खानु लाभदायक हुन्छ।
भिटामिन सी युक्त फलफूल: सुन्तला, कागती र अमला जस्ता भिटामिन सी भएका फलफूलले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछन्।
तुलसी र अदुवाको चिया: यसले श्वासप्रश्वास प्रणालीलाई मजबुत बनाउँछ।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Air Pollution)
प्रदूषण धेरै भएको बेला बिहानको समयमा बाहिर व्यायाम (Morning Walk) नगर्नुहोस्।
धुम्रपान नगर्नुहोस्, किनकि यसले फोक्सोलाई थप क्षति पुर्याउँछ।
बाहिरबाट आउने बित्तिकै ननुहाई वा हातमुख नधोई खाना नखानुहोस्।
घरभित्र धूप वा अगरबत्ती धेरै नजलाउनुहोस्।
साबधानी (Precautions in Air Pollution)
बाहिर निस्कँदा सधैं गुणस्तरीय N95 मास्क प्रयोग गर्नुहोस्।
आँखालाई बचाउन चस्मा लगाउनुहोस्।
बाहिरबाट घर फर्केपछि मनतातो पानीले आँखा र अनुहार धुनुहोस्।
दम वा मुटुका बिरामीहरूले आफ्नो औषधि सधैं साथमा राख्नुहोस् र नियमित जाँच गराउनुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
वायु प्रदूषण आजको विश्वको एक गम्भीर समस्या हो। यसले हाम्रो फोक्सो, आँखा र छालामा मात्र नभई समग्र स्वास्थ्यमा
दीर्घकालीन असर पार्छ। सरकारले प्रदूषण नियन्त्रणका लागि कदम चाल्नु त छँदैछ, व्यक्तिगत रूपमा पनि हामीले मास्कको प्रयोग
गर्ने, वृक्षारोपण गर्ने र घरेलु उपायहरू अपनाएर आफ्नो स्वास्थ्यको रक्षा गर्नुपर्छ। थोरै सावधानी र सही खानपानले हामी यो
“अदृश्य हत्यारा” बाट बच्न सक्छौँ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
