कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या, जसलाई नेपालीमा ‘बिवाई फुट्ने’ पनि भनिन्छ, छालाको एक सामान्य अवस्था हो। यसमा कुर्कुच्चाको
छाला कडा, सुख्खा र चिरा परेको देखिन्छ। कहिलेकाहीँ यी चिराहरू गहिरा हुन्छन् र हिँड्दा निकै पीडा हुने वा रगत बग्ने
(Bleeding) सम्म हुन सक्छ।
परिचय (Introduction of Cracked Heels)
कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या तब उत्पन्न हुन्छ जब कुर्कुच्चा वरपरको छाला असाध्यै सुख्खा र कडा हुन्छ। शरीरको सम्पूर्ण भार
खुट्टाले थाम्नुपर्ने हुन्छ, जसले गर्दा सुख्खा छाला विस्तारै फुट्न थाल्छ। यो समस्या जाडो महिनामा बढी देखिन्छ, तर सरसफाइ
र पोषणको कमीले गर्दा जुनसुकै मौसममा पनि हुन सक्छ। मधुमेह (Diabetes) भएका बिरामीहरूमा यो समस्या बढी संवेदनशील हुन्छ
किनभने उनीहरूको स्नायु प्रणालीमा क्षति पुग्दा खुट्टाको छाला छिट्टै सुख्खा हुन्छ र संक्रमणको जोखिम रहन्छ।
लक्षण (Symptoms of Cracked Heels)
कुर्कुच्चा फुट्नुअघि र फुटिसकेपछि निम्न लक्षणहरू देखिन्छन्:
- परिचय (Introduction of Cracked Heels)
- लक्षण (Symptoms of Cracked Heels)
- कारण (Causes of Cracked Heels)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Cracked Heels)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Cracked Heels)
- खानपान तरिका (Dietary guidelines for Cracked Heels)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Cracked Heels)
- साबधानी (Precautions in Cracked Heels)
- निष्कर्ष (Conclusion)
कुर्कुच्चाको छाला रातो हुनु र चिलाउनु।
छाला असाध्यै कडा र खस्रो हुनु।
कुर्कुच्चामा साना वा ठूला चिराहरू पर्नु।
गहिरो चिरा परेको खण्डमा रगत बग्ने (Bleeding) समस्या हुनु।
हिँड्दा वा उभिँदा कुर्कुच्चामा तीव्र पीडा हुनु।
कहिलेकाहीँ संक्रमण भएर सुन्निने समस्या (Inflammation) देखिनु।
कारण (Causes of Cracked Heels)
कुर्कुच्चा फुट्ने धेरै कारणहरू हुन सक्छन्:
पानीको कमी: शरीरमा पर्याप्त पानी नहुँदा छाला सुख्खा भएर फुट्न थाल्छ।
पोषणको कमी: भिटामिन, खनिज (Minerals) र विशेषगरी क्याल्सियमको कमीले छालाको लचकता हराउँछ।
मोटोपना: शरीरको वजन बढी हुँदा कुर्कुच्चामा दबाब बढ्छ र छाला फुट्छ।
लामो समय उभिनु: कडा भुइँमा लामो समयसम्म उभिरहँदा पनि यो समस्या हुन्छ।
गलत जुत्ता चप्पल: पछाडि खुला भएका चप्पल वा नमिलेका जुत्ता लगाउनाले कुर्कुच्चाको बोक्रा (Skin) मा घर्षण उत्पन्न हुन्छ।
तातो पानीको प्रयोग: धेरै तातो पानीले नुहाउँदा छालाको प्राकृतिक तेल नष्ट हुन्छ।
रोगहरू: थाइराइड, मधुमेह वा जोर्नी दुख्ने समस्या भएका व्यक्तिहरूमा यो समस्या बढी देखिन सक्छ।
हावापानी: चिसो र सुख्खा मौसममा हावाको कारणले छाला छिट्टै फुट्छ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Cracked Heels)
तपाईँ घरमै उपलब्ध सामग्री प्रयोग गरेर यो समस्या समाधान गर्न सक्नुहुन्छ:
केराको प्रयोग: पाकेको केरालाई मिचेर लेदो बनाउनुहोस् र फुटेको कुर्कुच्चामा लगाउनुहोस्। १५ मिनेटपछि मनतातो पानीले
धुनुहोस्। यसले छालालाई नरम बनाउँछ।
ग्लिसरिन र गुलाब जल: ग्लिसरिन र गुलाब जलको मिश्रण बनाएर राती सुत्नुअघि लगाउनाले कुर्कुच्चा छिट्टै निको हुन्छ।
महको प्रयोग: महमा एन्टी-ब्याक्टेरियल गुण हुन्छ। मनतातो पानीमा मह मिसाएर खुट्टा १५-२० मिनेट डुबाउनुहोस् र त्यसपछि रगडेर
सफा गर्नुहोस्।
नरिवलको तेल: नरिवलको तेलले छालाको ओसिलोपन कायम राख्छ। राती खुट्टा सफा गरेर नरिवलको तेल लगाउनुहोस् र मोजा लगाउनुहोस्।
चामलको पीठो र मह: चामलको पीठो, मह र अलिकति स्याउको सिर्का मिसाएर स्क्रब तयार पार्नुहोस्। यसले मरेका छालाका कोषहरू
हटाउन मद्दत गर्छ।
नीम र बेसार: नीमको पात (Leaf) को पेस्टमा बेसार मिसाएर लगाउनाले संक्रमण कम हुन्छ र घाउ छिटो भरिन्छ।
मैन र तोरीको तेल: ५० मि.लि. तोरीको तेल तताउनुहोस् र त्यसमा २५ ग्राम मैन हाल्नुहोस्। पग्लिएपछि अलिकति कपुर मिसाउनुहोस्।
यो मलम राती सुत्ने बेला लगाउनाले अचुक फाइदा गर्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Cracked Heels)
पेट्रोलियम जेली (Vaseline): खुट्टा धोएर पेट्रोलियम जेली लगाउनाले छालाको ओसिलोपन भित्रै रोकिन्छ।
कागतीको रस: मनतातो पानीमा कागतीको रस हालेर १० मिनेट खुट्टा डुबाउनुहोस्। यसले कडा छालालाई नरम बनाउन मद्दत गर्छ।
सिधे नुन: पानीमा सिधे नुन हालेर खुट्टा भिजाउँदा थकान मेटिनुका साथै छाला नरम हुन्छ।
खानपान तरिका (Dietary guidelines for Cracked Heels)
छालालाई भित्रैदेखि स्वस्थ राख्न खानपानमा ध्यान दिनु आवश्यक छ:
हरियो सागसब्जी: शरीरमा भिटामिनको मात्रा पुर्याउन प्रशस्त हरियो सागपात खानुहोस्।
प्रशस्त पानी: दिनमा कम्तीमा २ देखि ३ लिटर पानी पिउनुहोस्।
क्याल्सियम युक्त खाना: दूध, दही र पनिर जस्ता दुग्धजन्य पदार्थको सेवन गर्नुहोस्।
पोषिलो आहार: जंक फूड (Pizze, Burger) को सट्टा फलफूल र प्रोटिनयुक्त खाना खानुहोस्।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Cracked Heels)
कहिले पनि नङ्गे खुट्टा नहिँड्नुहोस्, विशेष गरी खस्रो वा धुलो भएको ठाउँमा।
फुटेको छालालाई ब्लेड वा तिखो वस्तुले काट्ने प्रयास नगर्नुहोस्, यसले संक्रमण निम्त्याउन सक्छ।
धेरै केमिकल भएको साबुनको प्रयोग खुट्टामा नगर्नुहोस्।
लामो समयसम्म तातो पानीमा खुट्टा नडुबाउनुहोस्।
असहज वा धेरै कडा जुत्ताहरू नलगाउनुहोस्।
साबधानी (Precautions in Cracked Heels)
बाहिरबाट घर फर्किएपछि सधैँ खुट्टा साबुन पानीले धुनुहोस्।
नुहाइसकेपछि वा खुट्टा धोएपछि मोइस्चराइजर वा तेल लगाउन नबिर्सिनुहोस्।
खुट्टा सुक्खा राख्न सधैँ सफा सुतीको मोजा प्रयोग गर्नुहोस्।
वर्षातको समयमा खुट्टा भिजेमा तुरुन्तै सफा गरेर सुकाउनुहोस्।
यदि कुर्कुच्चाबाट रगत बग्ने, धेरै सुन्निने वा पीप जस्तो देखिने समस्या भएमा तुरुन्तै चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या केवल सौन्दर्यसँग मात्र नभई स्वास्थ्यसँग पनि जोडिएको छ। उचित सरसफाइ, सन्तुलित खानपान र घरेलु
मलमको नियमित प्रयोगले यो समस्यालाई पूर्ण रूपमा निको पार्न सकिन्छ। विशेषगरी मधुमेह र थाइराइडका बिरामीहरूले आफ्नो
खुट्टाको थप हेरचाह गर्नु जरुरी छ। थोरै सावधानी र नियमित हेरचाहले तपाईँको कुर्कुच्चालाई फेरि कोमल र स्वस्थ बनाउन
सकिन्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
