छालालाई घामबाट जोगाउने तरिका र केही घरेलु उपायहरु (Sun Tan Removal and Skin Protection)

छालालाई घामबाट जोगाउने तरिका र केही घरेलु उपायहरु (Sun Tan Removal and Skin Protection)

परिचय (Introduction of Sun Tan)

हाम्रो शरीरको छाला अत्यन्तै संवेदनशील हुन्छ, जसमा वरपरको वातावरणको गहिरो प्रभाव पर्दछ। प्रदूषण, धुलो, घाम र पसिनाले
छालाको प्राकृतिक चमकलाई नष्ट गरिरहेका हुन्छन्। सनटैन (Sun Tan) भनेको सूर्यको हानिकारक परावैजनी (UV) किरणहरूको
सम्पर्कमा आउँदा छालाले आफ्नो सुरक्षाका लागि ‘मेलानिन’ नामक तत्व बढी उत्पादन गर्ने प्रक्रिया हो, जसका कारण छाला डढेको
जस्तो देखिन्छ वा कालो हुन्छ। अनुहारको छाला शरीरको अन्य भागको तुलनामा बढी नरम हुने भएकाले यसमा घामको असर छिटो देखिन्छ।
धेरैले घाममा मात्र ट्यानिङ हुन्छ भन्ने सोच्छन्, तर जाडो महिनामा पनि लामो समय घाममा बस्दा छालाको रौनकता हराउन सक्छ।

लक्षण (Symptoms of Sun Tan)

सनटैन हुँदा छाला कालो हुनुका साथै अन्य धेरै लक्षणहरू देखिन सक्छन्:

छालाको रङ्ग गाढा वा कालो हुनु।

प्रभावित ठाउँको छाला तातो महसुस हुनु।

छालामा रातो दाग वा चक्काहरू देखिनु।

अत्यधिक चिलाउने समस्या हुनु।

शरीरमा स-साना बिमिराहरू आउनु।

अत्यधिक जलनका कारण भोक र प्यास कम लाग्ने जस्तो महसुस हुनु।

कारण (Causes of Sun Tan)

सूर्यको किरणले छालाको ओस (Moisture) सोसेर लिन्छ, जसले गर्दा समय अगावै चाउरीपना देखिन थाल्छ। सनटैन हुनुका मुख्य कारणहरू
यस प्रकार छन्:

बिना टोपी वा चस्मा घाममा निस्कनु।

बाहिर जानुअघि सनस्क्रिन (Sunscreen) को प्रयोग नगर्नु।

लामो समयसम्म चर्को घाममा उभिनु वा काम गर्नु।

धेरै चिल्लो र ‘स्ट्रिट फूड’ को सेवनले पनि छालाको संवेदनशीलता बढाउँछ

दिउँसोको कडा घाममा छाता बिना हिँडडुल गर्नु।

छालाको प्रकार (गोरो छाला भएका मानिसहरूमा जलन छिटो हुन्छ भने गहुँगोरो छाला भएकाहरूको छाला छिटो कालो हुन्छ)।

घरेलु उपचार (Home Remedies for Sun Tan)

प्रकृतिले हामीलाई यस्ता धेरै चिजहरू दिएको छ जसले सनटैन हटाउन मद्दत गर्दछ। यहाँ केही प्रभावकारी उपायहरू छन्:

दही र बेसारको लेप: एउटा कचौरामा दही लिनुहोस् र त्यसमा अलिकति बेसार मिसाएर पेस्ट बनाउनुहोस्। नुहाउनु भन्दा २० मिनेट
अगाडि ट्यानिङ भएको ठाउँमा लगाउनुहोस्। यसले छालालाई शीतल बनाउँछ र कालोपन हटाउँछ।

काँक्रो र दूध: काँक्रोलाई कोरेसोमा कोरेर त्यसमा दुई चम्चा दूध र कागतीको रसका केही थोपा मिसाउनुहोस्। यसलाई छालामा लगाएर
सुक्न दिनुहोस् र पछि सफा पानीले धुनुहोस्।

टमाटरको प्रयोग: टमाटरलाई दुई टुक्रा पारेर त्यसको भित्री भागलाई छालामा रगड्नुहोस्। यसमा भएको एसिडिक गुणले प्राकृतिक
ब्लिचको काम गर्छ

मेवा (Papaya): पाकेको मेवाले छालालाई पोषण दिन्छ। मेवाको गुदीलाई मिचेर प्रभावित ठाउँमा लगाउनाले छालामा निखार आउँछ।

कागतीको रस: कागतीको रसमा भिटामिन ‘सी’ प्रशस्त हुन्छ। यसलाई ट्यानिङ भएको ठाउँमा १५ मिनेट लगाएर चिसो पानीले पखाल्नुहोस्।

आलुको रस: आलु एउटा उत्कृष्ट ‘नेचुरल स्क्रबर’ हो। आलुलाई पिसेर त्यसको लेप २० मिनेटसम्म लगाउनाले छालाको कालोपन छिटो निको
हुन्छ।

एलोभेरा (घिउकुमारी): सुत्नुअघि ताजा एलोभेरा जेल लगाउनाले छालाको रङ्ग सुध्रिन्छ र जलन कम हुन्छ।

थप अन्य उपाय (Extra Solution for Sun Tan)

ओट्स र मोही (Buttermilk): ओट्स र मोहीको पेस्ट बनाएर ‘स्क्रब’ गर्नाले मरेका कोषहरू (Dead cells) हट्छन् र छाला नरम
हुन्छ।

नरिवलको पानी: नियमित रूपमा नरिवलको पानीले अनुहार धुने वा लगाउने गर्नाले छाला कोमल र सफा हुन्छ।

चिनी र जैतुनको तेल: यी दुईलाई मिसाएर हल्का हातले स्क्रब गर्नाले छालाको माथिल्लो कालो तह हट्न मद्दत पुग्छ।

भुइँकटर र मह: भुइँकटरको गुदीमा मह मिसाएर लगाउनाले घामले डढेको छालालाई छिटो निको पार्छ।

खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Healthy Skin)

छालाको चमक भित्रैदेखि ल्याउन खानपानमा ध्यान दिनु आवश्यक छ:

प्रशस्त पानी पिउने: दिनमा कम्तीमा ३-४ लिटर पानी पिउनाले शरीरका विषाक्त पदार्थ बाहिर निस्कन्छन् र छाला ‘डिहाइड्रेट’ हुन
पाउँदैन।

एन्टिअक्सिडेन्ट युक्त फलफूल: सुन्तला, अमला, स्याउ र अंगुर जस्ता फलफूलको सेवन गर्नुहोस्।

हरियो सागसब्जी: खानामा हरियो सागपात समावेश गर्नाले शरीरमा पानीको कमी हुँदैन र छाला स्वस्थ रहन्छ।

मोही र दही: गर्मीमा यी दुग्धजन्य पदार्थको सेवनले शरीरलाई भित्रैदेखि चिसो राख्छ।

गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Sun Tan)

बिहान १० बजेदेखि दिउँसो ४ बजेसम्मको कडा घाममा अनावश्यक बाहिर ननिस्कनुहोस्।

छाला डढेको बेला कडा केमिकल भएका साबुन वा फेसवास प्रयोग नगर्नुहोस्।

घाममा निस्कँदा सिन्थेटिक वा बाक्लो लुगा नलगाउनुहोस्, जसले पसिना सोस्दैन।

अत्यधिक चिल्लो, पिरो र मसलेदार खानेकुरा नखानुहोस्, यसले छालामा समस्या बढाउन सक्छ।

ट्यानिङ भएको ठाउँमा जोडले कन्याउने वा रगड्ने नगर्नुहोस्।

साबधानी (Precautions in Sun Tan)

बाहिर निस्कनु भन्दा २० मिनेट अघि नै कम्तीमा ३० SPF भएको सनस्क्रीन लगाउनुहोस्।

सधैं सुतीको लुगा लगाउनुहोस् जसले पसिना सजिलै सोस्न सकोस्।

पौडी खेल्दा ‘वाटर रेसिस्टेन्ट’ सनस्क्रीनको प्रयोग गर्नुहोस्।

आँखालाई बचाउन गुणस्तरीय सनग्लास र टाउकोका लागि चौडा टोपी प्रयोग गर्नुहोस्।

यदि तपाईंको छाला धेरै संवेदनशील छ भने, कुनै पनि घरेलु उपाय अपनाउनु अघि थोरै ठाउँमा (Patch test) परीक्षण गर्नुहोस्।

निष्कर्ष (Conclusion)

घामबाट हुने सनटैन एक सामान्य समस्या भए तापनि यसलाई बेवास्ता गर्दा छालामा दीर्घकालीन असर पर्न सक्छ। माथि उल्लेखित घरेलु
उपायहरू नियमित प्रयोग गर्नाले र खानपानमा सुधार ल्याउनाले तपाईंको छालाको प्राकृतिक रङ्ग र चमक फिर्ता पाउन सकिन्छ।
यद्यपि, यदि यी उपायहरू गर्दा पनि छालाको अवस्थामा सुधार आएन वा छाला धेरै सुन्निने (इन्फ्ल्यामेस), रगत बग्ने वा घाउ हुने
समस्या देखियो भने ढिला नगरी छाला रोग विशेषज्ञ (Dermatologist) सँग परामर्श लिनुपर्दछ।

Reference

घिरौंला (Ghironla) , Ghiyatorai (घिया तोरई) Luffa cylindrica (Linn.) M. Roemer Benefits and using method

Saano Dugdhi (सानो दुग्धी) , Laghu Dugdhika (लघु दुग्धिका ) Euphorbia thymifolia Linn. Benefits, uses and using Method

Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses

Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method

Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods

Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses

Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits

Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method

Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca

Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica

Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense

Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana

Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata

Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,

KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum

Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English

Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases

Trigonometry- IIT, Math, Mock Test

Hyperbola – IIT, Math, Mock Test

Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु

Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु

Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु

ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official

Mero Prem Lyrics in English – Axix Official

Rockheads | Ranga | Lyrics in English

Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning

असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha

त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo

सोरियासिस (Psoriasis): समस्या, कारण र घरेलु उपचारको पूर्ण जानकारी
नसा पोको पर्ने समस्या (Varicose Veins) र यसका घरेलु उपचारहरू

Related posts

My Cart
Wishlist
Recently Viewed
Categories