भाइरल ज्वरो (Viral Fever)

भाइरल ज्वरो (Viral Fever)

परिचय (Introduction of Viral Fever)

कुनै पनि भाइरसको संक्रमणका कारण शरीरको तापक्रम बढ्नुलाई भाइरल ज्वरो भनिन्छ। यो विशेषगरी मौसम परिवर्तन हुने समयमा
देखिने समस्या हो। जब मौसम बद्लिन्छ, तब वायुमण्डलको तापक्रममा हुने उतारचढावका कारण हाम्रो शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक
क्षमता कमजोर हुन पुग्छ। यस्तो अवस्थामा शरीर सजिलै भाइरसको चपेटामा आउँछ। खानपानमा गडबडी, शारीरिक कमजोरी वा संक्रमित
व्यक्तिको सम्पर्कमा आउनाले यो ज्वरो एक व्यक्तिबाट अर्कोमा छिटो सर्ने गर्दछ। सामान्यतया यसलाई साधारण ज्वरो मानिए पनि
समयमै ध्यान नदिए अवस्था गम्भीर हुन सक्छ।

लक्षण (Symptoms of Viral Fever)

भाइरल ज्वरोका लक्षणहरू सामान्य ज्वरोसँग मिल्दाजुल्दा हुन्छन्, तर यसले शरीरलाई निकै गलाउने गर्दछ। यसका मुख्य लक्षणहरू
यस प्रकार छन्:

अत्यधिक थकान र कमजोरी महसुस हुनु।

पूरा शरीर र मांसपेशीहरू दुख्नु।

शरीरको तापक्रम बढ्नु (ज्वरो आउनु)।

खोकी लाग्नु र नाकबाट पानी बग्नु।

जोर्नी दुख्ने समस्या (Joint Pain) देखिनु।

झाडापखाला (Diarrhea) लाग्नु।

छालामा मसिना राता दाग वा बिमिराहरू आउनु।

काँप छुट्नु वा जाडो महसुस हुनु।

घाँटी दुख्ने र निल्न गाह्रो हुने।

टाउको भारी हुने वा बेसरी दुख्ने।

आँखा रातो हुनु र पोल्नु।

वाकवाकी लाग्नु र बान्ता हुनु।

कारण (Causes of Viral Fever)

भाइरल ज्वरो फैलिनुका मुख्य कारणहरू निम्न रहेका छन्:

दुषित खानपान: फोहोर पानी पिउनाले वा खुल्ला राखिएका दुषित खानेकुरा खानाले भाइरस शरीरमा प्रवेश गर्दछ।

हावाको माध्यम: संक्रमित व्यक्तिले हाच्छ्युँ गर्दा वा खोक्दा निस्कने मसिना कणहरू हावाको माध्यमबाट स्वस्थ व्यक्तिको
शरीरमा पुग्छन्।

कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता: जसको शरीरमा रोगसँग लड्ने शक्ति कम हुन्छ, उनीहरूलाई भाइरलले छिटो समात्छ।

संक्रमितसँगको सम्पर्क: भाइरल ज्वरो आएको बिरामीसँग नजिक बस्दा वा उनीहरूको सामान प्रयोग गर्दा संक्रमण सर्दछ।

वातावरणीय प्रदूषण: हावामा रहेका सूक्ष्म जीवाणुहरू श्वासप्रश्वासको माध्यमबाट भित्र जाँदा पनि यो समस्या हुन्छ।

घरेलु उपचार (Home Remedies for Viral Fever)

भाइरल ज्वरोमा घरेलु उपायहरू निकै प्रभावकारी मानिन्छन्। यसले शरीरको प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन र लक्षण कम गर्न मद्दत
गर्दछ:

अदुवा (Ginger): अदुवामा एन्टि-इन्फ्लेमेटरी गुण हुन्छ। अदुवाको पेस्टमा थोरै मह मिसाएर सेवन गर्दा शरीरको दुखाइ कम हुन्छ।

मेथीको पानी (Fenugreek Water): एक गिलास पानीमा मेथीका दाना रातभर भिजाउने र बिहान त्यसलाई छानेर हरेक दुई घण्टामा थोरै
थोरै पिउनाले ज्वरो नियन्त्रणमा आउँछ।

दालचिनी (Cinnamon): यो एक प्राकृतिक एन्टिबायोटिक हो। यसले खोकी र घाँटीको दुखाइ कम गर्छ। एक कप पानीमा दालचिनी धुलो र
सुकुमेल उमालेर तातो तातो पिउनुहोस्।

धनियाँ (Coriander): धनियाँको दानामा पाइने तेलले भाइरससँग लड्न मद्दत गर्छ। यसको चिया बनाएर पिउनु फाइदाजनक हुन्छ।

तुलसी (Tulsi): ५-७ वटा तुलसीको पात (Leaves) र ल्वाङको धुलो पानीमा उमालेर काँढा बनाउनुहोस् र दिनको दुई पटक सेवन
गर्नुहोस्।

गिलोय (Giloy): गिलोयको काण्ड (Stem) लाई पानीमा उमालेर चौथाई भाग बाँकी रहुन्जेल पकाउने र पिउने। यसले रोग प्रतिरोधात्मक
क्षमतालाई बलियो बनाउँछ।

ल्वाङ र मह: ल्वाङको धुलोलाई महसँग मिसाएर दिनमा तीन पटक सेवन गर्दा इन्फेक्सन कम हुन्छ।

थप अन्य उपाय (Extra Solution for Viral Fever)

बेसार र सुठो: बेसार र सुठो (सुकेको अदुवा) को धुलो पानीमा उमालेर पिउँदा शरीरको इन्फ्लेमेसन (Inflammation) वा सुन्निने
समस्या कम हुन्छ।

कागती र मह: मनतातो पानीमा कागतीको रस र मह मिसाएर पिउनाले शरीरको विषक्त पदार्थ बाहिर निस्कन्छ (Detox) र ऊर्जा मिल्छ।

लसुनको तेल: शरीर धेरै दुख्यो भने लसुन हालेर पकाएको तोरीको तेलले हातगोडा मालिस गर्दा आराम मिल्छ।

किशमिशको प्रयोग: किशमिशलाई पानीमा भिजाएर, त्यही पानीमा मिचेर आधा कागती मिसाई पिउनाले ज्वरोमा राहत मिल्छ।

खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Viral Fever)

हल्का र सजिलै पच्ने खानेकुरा मात्र खानुहोस् (जस्तै: जाउलो, मुंगको दाल)।

उमालेको हरियो सागसब्जी र मौसमी फलफूलको सेवन गर्नुहोस्।

तरल पदार्थ जस्तै: सुप, नरिवल पानी र ताजा फलफूलको रस प्रशस्त पिउनुहोस्।

पानी सधैं उमालेर मात्र पिउने गर्नुहोस्।

भोक नलागेको बेला जबरजस्ती धेरै नखानुहोस्, तर शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्नुहोस्।

गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Viral Fever)

चिसो पानी, आइसक्रिम वा फ्रिजमा राखिएका चिसो खानेकुरा नखानुहोस्।

बजारको खुल्ला खानेकुरा र धेरै चिल्लो-पिरो मसालेदार भोजनबाट टाढै रहनुहोस्।

धूम्रपान र मद्यपान पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुहोस्।

बिरामी भएको बेला भारी शारीरिक व्यायाम वा कडा परिश्रम नगर्नुहोस्।

बिना डाक्टरको सल्लाह एन्टिबायोटिक औषधिहरू जथाभावी सेवन नगर्नुहोस्।

साबधानी (Precautions in Viral Fever)

भाइरल ज्वरो आएको बिरामीले प्रयोग गरेका रुमाल, कपडा वा भाँडाकुँडा छुट्टै राख्नुहोस्।

बाहिरबाट आएपछि वा खाना खानुअघि साबुन पानीले राम्ररी हात धुनुहोस्।

भीडभाड भएको ठाउँमा जाँदा मास्कको प्रयोग गर्नुहोस्।

घर वरपर पानी जम्न नदिनुहोस् र सरसफाइमा ध्यान दिनुहोस्।

पर्याप्त मात्रामा आराम (Rest) गर्नुहोस्।

निस्कर्ष (Conclusion)

भाइरल ज्वरो मौसम परिवर्तनसँगै आउने एक सामान्य तर कष्टकर समस्या हो। यसले शरीरको प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई कमजोर बनाउने
हुनाले खानपान र सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक छ। माथि उल्लेखित घरेलु उपचार र सावधानी अपनाउँदा ३ देखि ५ दिनमा ज्वरो
निको हुन सक्छ। यद्यपि, यदि ज्वरो एक हप्ताभन्दा बढी समयसम्म निको भएन, शरीरमा धेरै कमजोरी भयो वा सास फेर्न गाह्रो भयो
भने तुरुन्तै चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ। यस्तो अवस्थामा रगत परीक्षण (CBC) गरी संक्रमणको स्तर बुझ्नु बुद्धिमानी हुन्छ।

Reference

घिरौंला (Ghironla) , Ghiyatorai (घिया तोरई) Luffa cylindrica (Linn.) M. Roemer Benefits and using method

Saano Dugdhi (सानो दुग्धी) , Laghu Dugdhika (लघु दुग्धिका ) Euphorbia thymifolia Linn. Benefits, uses and using Method

Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses

Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method

Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods

Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses

Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits

Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method

Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca

Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica

Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense

Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana

Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata

Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,

KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum

Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English

Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases

Trigonometry- IIT, Math, Mock Test

Hyperbola – IIT, Math, Mock Test

Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु

Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु

Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु

ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official

Mero Prem Lyrics in English – Axix Official

Rockheads | Ranga | Lyrics in English

Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning

असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha

त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo

आखा सुख्खा हुने समस्या (Dry Eye Syndrome)
दम वा अस्थमा (Symptoms, Causes, and Home Remedies for Asthma)

Related posts

My Cart
Wishlist
Recently Viewed
Categories