परिचय (Introduction of Constipation in Kids)
धेरैलाई लाग्न सक्छ कि कब्जियत ठूला मानिसलाई मात्र हुने समस्या हो, तर यो सत्य होइन। नवजात शिशुदेखि बढ्दै गरेका
बालबालिकाहरूमा कब्जियत एक आम समस्या हो। जब बच्चाको आन्द्रामा तरल पदार्थको सन्तुलन बिग्रन्छ र मल सुक्खा तथा कडा हुन्छ,
तब बच्चालाई दिसा त्याग्न कठिनाइ हुन्छ। यसलाई नै कब्जियत भनिन्छ। समयमै ध्यान नदिए यसले बच्चालाई निकै असहज बनाउँछ।
लक्षण (Symptoms of Constipation in Kids)
बच्चामा कब्जियत भएमा निम्न लक्षणहरू देखिन सक्छन्:
- परिचय (Introduction of Constipation in Kids)
- लक्षण (Symptoms of Constipation in Kids)
- कारण (Causes of Constipation in Kids)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Constipation in Kids)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Constipation)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Constipation)
- साबधानी (Precautions in Constipation)
- निष्कर्ष (Conclusion)
मल कडा हुनु: दिसा एकदमै सुक्खा, कडा र डल्लो परेको हुनु
दिसा गर्न कठिनाइ: दिसा गर्दा धेरै बल लगाउनु पर्ने वा रुने।
कम पटक दिसा गर्नु: हप्तामा ३ पटक भन्दा कम दिसा हुनु।
पेट दुखाइ: पेट फुल्ने, भारी हुने वा मडारिने।
अपच (Indigestion): खाएको कुरा राम्ररी नपच्ने।
मलद्वारमा रगत: कडा मलका कारण मलद्वार काटिएर रगत बग्ने (Bloody stools) समस्या।
भोक नलाग्नु: पेट सफा नभएका कारण बच्चाले खान नमान्ने।
कारण (Causes of Constipation in Kids)
बालबालिकामा कब्जियत हुनुका मुख्य कारणहरू यस प्रकार छन्:
खानपानमा परिवर्तन: स्तनपानबाट अचानक गाईको दूध वा ठोस आहारमा सार्दा।
फाइबरको कमी: खानामा हरियो सागसब्जी र फलफूलको मात्रा कम हुनु।
पानीको कमी: पर्याप्त मात्रामा पानी वा झोलिलो पदार्थ नपिउनु।
दिसा रोक्ने बानी: खेल्ने धुनमा वा विद्यालयको शौचालय प्रयोग गर्न हिचकिचाएर दिसा रोक्दा
तनाव: वातावरण परिवर्तन वा परिवारमा हुने तनावले पनि बच्चाको पाचनमा असर गर्छ।
दवाइको असर: केही विशेष औषधीहरूको सेवनले पनि कब्जियत गराउन सक्छ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Constipation in Kids)
तपाईंले घरमै उपलब्ध सामग्री प्रयोग गरेर बच्चाको कब्जियत निको पार्न सक्नुहुन्छ:
१. मह (Honey): एक गिलास मनतातो पानीमा एक चम्चा मह मिसाएर बिहान खाली पेटमा दिँदा दिसा खुकुलो हुन्छ। (नोट: १ वर्ष मुनिका
बच्चालाई मह नदिनुहोस्)।
२. अञ्जीर (Figs): राति दूधमा अञ्जीर उमालेर बच्चालाई खुवाउनाले आन्द्रा सफा हुन्छ।
३. त्रिफला चूर्ण: राति सुत्ने बेला मनतातो पानी वा दूधसँग थोरै त्रिफला दिँदा कब्जियतमा निकै फाइदा पुग्छ।
४. मुनक्का (Raisins): ५-६ वटा मुनक्कालाई दूधमा उमालेर बच्चालाई खान दिने र सोही दूध पिलाउने।
५. बेकिङ सोडा: थोरै मनतातो पानीमा थोरै मीठो सोडा मिसाएर दिँदा ग्यास्ट्रिक र कब्जियतमा राहत मिल्छ।
६. बुँइगल (Isabgol): दहीमा थोरै ईसबगोल मिसाएर खुवाउँदा दिसा सजिलै बाहिर निस्कन्छ।
७. मेवा र अम्बा: मेवाको सेवनले पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ र कडा मललाई नरम पार्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Constipation in Kids)
पेटको मसाज: बच्चाको पेटमा नाभि वरिपरि घडीको सुई घुम्ने दिशामा हल्का तेलले मालिस गरिदिने।
तातो पानीको बाथ: एउटा टबमा मनतातो पानी राखेर बच्चालाई १५-२० मिनेट त्यसमा बसाल्ने। यसले मलद्वारका मांसपेशीलाई आराम
दिन्छ।
शारीरिक व्यायाम: बच्चालाई सक्रिय राख्ने वा सानो बच्चा भए ‘साइकल चलाउने’ जस्तो खुट्टाको कसरत गराउने।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Constipation)
फाइबरयुक्त खाना: चोकरसहितको पिठोको रोटी, दलिया र गेडागुडी खुवाउने।
हरियो सागसब्जी: पालक, लौका, फर्सी र काँक्रो जस्ता तरकारी नियमित दिने।
फलफूल: सुन्तला, स्याउ (बोक्रासहित), र नास्पाती जस्ता फलफूलको सेवन बढाउने।
झोलिलो पदार्थ: नरिवलको पानी, कागती पानी र ताजा फलफूलको रस खुवाउने।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Constipation)
मैदाजन्य परिकार: बिस्कुट, चाउचाउ, सेतो पाउरोटी र पास्ता नखुवाउने।
जंक फुड: कुरकुरे, लेज, पिज्जा र बर्गरबाट टाढै राख्ने।
अत्यधिक डेरी उत्पादन: धेरै चिज वा पनिरले कब्जियत बढाउन सक्छ।
चक्लेट र क्याफिन: धेरै चक्लेट र चिया/कफी बच्चालाई नदिने।
साबधानी (Precautions in Constipation)
बच्चालाई जबरजस्ती दिसा गराउन बल लगाउन नलगाउने।
बिना डाक्टरको सल्लाह जथाभावी कडा औषधि (Laxatives) प्रयोग नगर्ने।
यदि बच्चाको दिसामा रगत देखियो वा पेट धेरै सुन्निने समस्या (Inflammation) भयो भने तुरुन्त विशेषज्ञसँग परामर्श लिने।
समयमै खानपान र सुत्ने तालिका मिलाउने।
निष्कर्ष (Conclusion)
बच्चामा हुने कब्जियत धेरैजसो अवस्थामा खानपान र जीवनशैली सुधार गरेर नै ठिक पार्न सकिन्छ। प्राकृतिक घरेलु उपायहरू जस्तै
मेवा, मुनक्का र प्रशस्त पानीको प्रयोगले यसलाई जरैदेखि हटाउन मद्दत गर्छ। यद्यपि, यदि समस्या पुरानो हुँदै गयो वा
बच्चालाई धेरै पीडा भयो भने ढिलो नगरी चिकित्सकको सल्लाह लिनु बुद्धिमानी हुन्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
