बाह्रमासे फूलका फाइदा र बेफाइदाहरू (Benefits and Side Effects of Periwinkle/Vinca Rosea)

परिचय (Introduction of Barhamase)

बाह्रमासे फूल, जसलाई वनस्पति विज्ञानमा ‘क्याथारान्थस रोजियस’ ($Catharanthus$ $roseus$) र सामान्य बोलीचालीमा ‘सदाबहार’
भनिन्छ, एक अत्यन्तै महत्वपूर्ण औषधीय गुण भएको बोट हो। नेपालका बगैँचा, मन्दिर र घरका आँगनहरूमा यो फूल सहजै देख्न
सकिन्छ। यसको नाम ‘बाह्रमासे’ रहनुको मुख्य कारण यो वर्षको बाह्रै महिना फुल्ने हुनाले हो।

आयुर्वेद र आधुनिक चिकित्सा दुवै क्षेत्रमा यसको विशेष स्थान छ। यो फूल गुलाबी र सेतो गरी मुख्यतया दुई रङमा पाइन्छ।
बाह्रमासेमा पाइने ‘भिनक्रिस्टिन’ र ‘भिनब्लास्टिन’ जस्ता अल्कालोइड्स तत्वहरूले गर्दा यसलाई क्यान्सर जस्तो जटिल रोगको
उपचारमा समेत प्रयोग गरिन्छ। एउटा साधारण सजावटको फूल जस्तो देखिए तापनि यसको जरादेखि
पात ($Leaves$)
सम्म औषधीय गुणले भरिपूर्ण हुन्छ।

लक्षण (Symptoms of Various Ailments Treated by Barhamase)

बाह्रमासे फूलको प्रयोग निम्न अवस्थाहरूमा लाभदायक मानिन्छ:

  • रगतमा चिनीको मात्रा बढी हुनु (मधुमेहका लक्षणहरू)।
  • शरीरका विभिन्न भागमा
    सुन्निने समस्या ($Inflammation$)
    देखिनु।
  • घाँटीमा खसखस हुनु वा इन्फेक्सन हुनु।
  • छालामा संक्रमण वा चिलाउने समस्या हुनु।
  • उच्च रक्तचापका कारण टाउको दुख्ने वा बेचैनी हुनु।

कारण (Causes of Health Issues Addressed)

मानिसको शरीरमा हुने विभिन्न असन्तुलनहरूलाई बाह्रमासेले निको पार्न मद्दत गर्छ:

  1. इन्सुलिनको कमी:
    शरीरमा इन्सुलिनको उचित उत्पादन नहुँदा हुने मधुमेहलाई यसले सन्तुलित गर्छ।
  2. कोशिकाको अनियन्त्रित वृद्धि:
    क्यान्सरका कोशिकाहरू बढ्ने प्रक्रियालाई रोक्न यसमा रहेका तत्वहरू प्रभावकारी हुन्छन्।
  3. ब्याक्टेरियल संक्रमण:
    बाह्य वातावरणका कारण छालामा हुने संक्रमण र
    बोक्रा ($Bark$)
    वा पातको प्रयोगले कीटाणुनाशक कार्य गर्दछ।

घरेलु उपचार (Home Remedies for Various Issues)

बाह्रमासे फूल र यसको बोटलाई घरमै निम्न तरिकाले औषधिको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ:

  • मधुमेह (Diabetes) का लागि:
    बाह्रमासेका ३-४ वटा ताजा
    पात ($Leaves$)
    लाई बिहान खाली पेटमा चपाएर खाँदा वा यसको पातको रस पिउँदा रगतमा सुगरको मात्रा नियन्त्रण हुन्छ।
  • छालाको समस्याका लागि:
    यदि छालामा चोट लागेको छ, मौरी वा किराले टोकेको छ भने यसको पातलाई पिसेर लेदो बनाई लगाउँदा
    सुन्निने समस्या ($Inflammation$)
    कम हुन्छ र दुखाइ निको हुन्छ।
  • घाँटीको समस्याका लागि:
    यसको फूल र पातलाई पानीमा उमालेर उक्त पानीले कुल्ला (Gargle) गर्दा घाँटीको खसखस र इन्फेक्सन हट्छ।
  • उच्च रक्तचापका लागि:
    यसको जराको
    बोक्रा ($Bark$)
    लाई सुकाएर धुलो बनाई थोरै मात्रामा सेवन गर्दा रक्तचाप नियन्त्रणमा सहयोग पुग्छ।

थप अन्य उपाय (Extra Solution for Health)

  • क्यान्सर रोकथाम:
    यसमा पाइने एन्टि-क्यान्सर गुणले शरीरमा ट्युमर पलाउन दिँदैन। यद्यपि, यो विशेषज्ञको सल्लाह बिना प्रयोग गर्नु हुँदैन।
  • मानसिक शान्ति:
    बाह्रमासेको प्रयोगले स्नायु प्रणालीलाई शान्त पार्न मद्दत गर्दछ, जसले गर्दा अनिद्राको समस्यामा सुधार आउँछ।
  • आँखाको जलन:
    यसको फूलको रसलाई शुद्ध पानीमा मिसाएर आँखा सफा गर्दा जलन कम हुने विश्वास गरिन्छ।

खानपान तरिका (Dietary guidelines for Barhamase Consumption)

बाह्रमासेको सेवन गर्दा मात्रामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ:

  1. काँढा बनाएर:
    यसको पात वा फूललाई पानीमा उमालेर आधा भएपछि चिया जस्तै गरी पिउन सकिन्छ।
  2. धुलोको रूपमा:
    छायामा सुकाइएको पात वा जराको धुलोलाई मनतातो पानीसँग लिन सकिन्छ।
  3. खाली पेटमा:
    मधुमेहका लागि बिहान खाली पेटमा यसको पात सेवन गर्नु सबैभन्दा प्रभावकारी मानिन्छ।

गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Usage)

  • अत्यधिक सेवन:
    धेरै मात्रामा यसको सेवन गर्दा कलेजो र मिर्गौलामा असर पर्न सक्छ।
  • गर्भावस्थामा प्रयोग:
    गर्भवती वा स्तनपान गराइरहेका महिलाहरूले यसको सेवन गर्नु हुँदैन, किनकि यसले गर्भपतन गराउने वा शिशुलाई असर गर्ने जोखिम
    हुन्छ।
  • बिना सल्लाह सेवन:
    यदि तपाईं पहिले नै कुनै कडा औषधि (जस्तै: क्यान्सर वा मुटुको औषधि) सेवन गर्दै हुनुहुन्छ भने डाक्टरको सल्लाह बिना
    बाह्रमासे प्रयोग नगर्नुहोस्।

साबधानी (Precautions in Usage)

  • यसमा केही विषाक्त अल्कालोइड्स हुने भएकाले प्रत्यक्ष सेवन गर्दा सावधानी अपनाउनु पर्छ।
  • पखाला ($Diarrhea$)
    वा
    अपच ($Indigestion$)
    को समस्या भएका बेला यसको सेवन नगर्नु राम्रो हुन्छ।
  • बालबालिकाहरूको पहुँचबाट यसलाई टाढा राख्नुपर्छ।
  • यदि यसको प्रयोग पछि शरीरमा चिलाउने वा एलर्जी देखिएमा तुरुन्त प्रयोग बन्द गर्नुपर्छ।

प्राय सोधिने प्रश्नहरु (FAQ)

१. के बाह्रमासे फूलले मधुमेह निको पार्छ?

पूर्ण रूपमा निको पार्ने भन्दा पनि यसले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न ठूलो मद्दत पुर्‍याउँछ।

२. के यसको पात सिधै खान सकिन्छ?

सकिन्छ, तर राम्ररी धोएर र थोरै मात्रामा मात्र सेवन गर्नुपर्छ।

३. बाह्रमासे फूलको साइड इफेक्ट के के हुन्?

यसको बढी सेवनले वाकवाकी लाग्ने, रिङ्गटा लाग्ने, कपाल झर्ने र रक्तचाप धेरै कम हुने समस्या हुन सक्छ।

४. यसलाई कसरी चिन्ने?

यो बोट सधैं हरियो रहन्छ र यसमा पाँचवटा पत्रदल भएका गुलाबी वा सेता फूलहरू फुल्छन्।

निष्कर्स (Conclusion)

बाह्रमासे वा सदाबहार फूल प्रकृतिले दिएको एक बहुमूल्य उपहार हो। यसले मधुमेह, क्यान्सर र छाला सम्बन्धी धेरै समस्याहरूमा
औषधिको काम गर्दछ। यद्यपि, यसमा औषधीय गुणसँगै केही प्राकृतिक रसायनहरू (Alkaloids) पनि हुने भएकाले यसको प्रयोग गर्दा
मात्रा र विधिको ख्याल गर्नु जरुरी छ। घरेलु उपचारको रूपमा प्रयोग गर्दा थोरै मात्राबाट सुरु गर्नु र आवश्यकता परेमा
आयुर्वेदिक विशेषज्ञको सल्लाह लिनु बुद्धिमानी हुन्छ।

Reference

घिरौंला (Ghironla) , Ghiyatorai (घिया तोरई) Luffa cylindrica (Linn.) M. Roemer Benefits and using method

Saano Dugdhi (सानो दुग्धी) , Laghu Dugdhika (लघु दुग्धिका ) Euphorbia thymifolia Linn. Benefits, uses and using Method

Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses

Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method

Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods

Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses

Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits

Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method

Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca

Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica

Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense

Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana

Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata

Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,

KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum

Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English

Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases

Trigonometry- IIT, Math, Mock Test

Hyperbola – IIT, Math, Mock Test

Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु

Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु

Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु

ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official

Mero Prem Lyrics in English – Axix Official

Rockheads | Ranga | Lyrics in English

Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning

असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha

त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo

क्यामोमाइलको फाइदाहरू (Chamomile Benefits, Uses, and Side Effects)

Related posts

My Cart
Wishlist
Recently Viewed
Categories