परिचय (Introduction of Weight Gain) सामान्यतया, शरीरको उचाइ र उमेर अनुसार हुनुपर्ने औसत तौलभन्दा कम हुनुलाई दुब्लोपन भनिन्छ। जब शरीरले खर्च गर्ने क्यालोरी भन्दा उपभोग गर्ने क्यालोरी कम हुन्छ, तब शरीर बिस्तारै दुब्लाउँदै जान्छ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा ‘वात’ दोषको अधिकता र ‘कफ’ को कमीले गर्दा मानिस दुब्लो हुन्छ। तौल बढाउनु भनेको केवल बोसो जम्मा गर्नु […]
परिचय (Introduction of Melasma) अनुहारमा आउने काला वा खैरो रङ्गका दागधब्बाहरूलाई नेपालीमा पोतो भनिन्छ, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Melasma भनिन्छ। यो एक सामान्य छालाको समस्या हो, जसले विशेषगरी महिलाहरूलाई बढी प्रभावित गर्छ। तथ्याङ्कअनुसार लगभग ५० प्रतिशत महिलाहरू आफ्नो जीवनको कुनै न कुनै कालखण्डमा यस समस्याबाट पीडित हुने गर्छन्। पोतो आउँदा अनुहारमा कुनै दुखाइ वा चिलाउने समस्या नभए […]
परिचय (Introduction of Snoring) सुतेको बेला श्वासप्रश्वासको क्रममा नाक वा मुखबाट आउने ठूलो आवाज र थर्काई (Vibration) लाई घुर्ने समस्या भनिन्छ। यो निद्रासँग सम्बन्धित एक विकार हो। जब हावाको बहाव घाँटीको पछिल्लो भागमा रहेका तन्तुहरू (Tissues) मा ठोकिन्छ र त्यहाँ कम्पन उत्पन्न हुन्छ, तब घुर्ने आवाज निस्कन्छ। यो आवाज सुतेको जुनसुकै समयमा पनि सुरु हुन […]
शिशुको छाला अत्यन्तै नरम र संवेदनशील हुन्छ। सानो लापरवाहीले पनि उनीहरूको छालामा संक्रमण वा जलन हुन सक्छ। डाइपर र्यास (Diaper Rash) ४ देखि १५ महिनाका बच्चाहरूमा देखिने एक सामान्य समस्या हो। यो विशेषगरी ब्याक्टेरियल वा फंगल संक्रमणका कारण हुने गर्दछ। परिचय (Introduction of Diaper Rash) साना बच्चाहरूको छाला वयस्कहरूको तुलनामा धेरै नै संवेदनशील हुन्छ। डाइपर […]
परिचय (Introduction of Lacrimation) सामान्यतया मन दुख्दा वा भावनात्मक अवस्थामा आँखाबाट आँसु आउनु स्वभाविक प्रक्रिया हो। तर, जब कुनै पनि विशेष कारण बिना वा सानो उत्तेजनामा पनि आँखाबाट निरन्तर आँसु बग्न थाल्छ, यसलाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘लैक्रिमेशन’ (Lacrimation) भनिन्छ। यो आँखाको नलीमा अवरोध हुनु, आँखामा संक्रमण हुनु वा आँखा धेरै सुख्खा हुनाले हुने गर्दछ। यदि समयमै […]
ओठको प्राकृतिक गुलाबीपन र कोमलतालाई स्वस्थ शरीरको प्रतिक मानिन्छ। ओठको छाला शरीरको अन्य भागको तुलनामा निकै पातलो र संवेदनशील हुन्छ, जसमा तेल ग्रन्थिहरू हुँदैनन्। त्यसैले ओठ छिट्टै सुक्खा हुने र कालो हुने समस्या देखिन्छ। ओठको रङ्गले हाम्रो आन्तरिक स्वास्थ्यको ऐनाको रूपमा काम गर्छ। जब शरीरमा कुनै रोग वा गडबडी हुन्छ, ओठको प्राकृतिक रङ्ग बदलिएर पहेंलो, […]
परिचय (Introduction of Lower Back Pain) तल्लो पिठ्युँ वा कम्मर दुख्ने समस्यालाई चिकित्सा भाषामा ‘लुम्बागो’ (Lumbago) भनिन्छ। हाम्रो मेरुदण्डको तल्लो भागले शरीरको धेरैजसो भार वहन गर्ने हुनाले यो क्षेत्र बढी संवेदनशील हुन्छ। पहिले-पहिले यो समस्या वृद्धवृद्धामा मात्र देखिन्छ भन्ने भ्रम थियो, तर अचेल खराब जीवनशैली र गलत आसन (Posture) का कारण युवा र वयस्कहरूमा पनि […]
परिचय (Introduction of Heart Blockage) मुटुको नसा ब्लक हुनु वा ‘हार्ट ब्लकेज’ एक यस्तो गम्भीर स्वास्थ्य अवस्था हो जहाँ मुटुको धड्कन असामान्य रूपमा ढिलो चल्न थाल्छ। आयुर्वेदका अनुसार, जब मुटुका धमनीहरूको भित्तामा कफ र पित्त जम्मा हुन्छ, तब रक्तसञ्चारमा अवरोध पैदा हुन्छ। यसलाई ‘हृदय प्रतिचय’ पनि भनिन्छ। यो समस्या जन्मजात (Congenital) पनि हुन सक्छ वा […]
परिचय (Introduction of Stretch Marks) स्ट्रेच मार्क्स छालामा देखिने एक प्रकारको धर्सा वा निशान हो, जुन छालाको भित्री तह अचानक तन्किँदा वा खुम्चिँदा देखा पर्दछ। विशेष गरी गर्भवती महिलाहरूमा यो समस्या बढी देखिन्छ, तर यो पुरुष र महिला दुवैलाई हुन सक्छ। सुरुमा यी निशानहरू रातो, गुलाबी वा बैजनी रंगका हुन सक्छन् र समय बित्दै जाँदा […]
कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या, जसलाई नेपालीमा ‘बिवाई फुट्ने’ पनि भनिन्छ, छालाको एक सामान्य अवस्था हो। यसमा कुर्कुच्चाको छाला कडा, सुख्खा र चिरा परेको देखिन्छ। कहिलेकाहीँ यी चिराहरू गहिरा हुन्छन् र हिँड्दा निकै पीडा हुने वा रगत बग्ने (Bleeding) सम्म हुन सक्छ। परिचय (Introduction of Cracked Heels) कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या तब उत्पन्न हुन्छ जब कुर्कुच्चा वरपरको छाला […]
