परिचय (Introduction of Miscarriage)
गर्भमा रहेको भ्रूण वा बच्चा समय नपुग्दै आफैं बाहिर निस्कनु वा नष्ट हुनुलाई गर्भपतन (Miscarriage) भनिन्छ। सामान्यतया,
गर्भधारणको २० हप्ता (लगभग ५ महिना) भन्दा पहिले हुने यस्तो घटनालाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘मिसकैरेज’ भनिन्छ। धेरैजसो
गर्भपतन पहिलो त्रैमासिक (० देखि १३ हप्ता) भित्र हुने गर्दछ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा वात दोषको असन्तुलनले गर्दा
गर्भाशयमा समस्या आई गर्भपतन हुने जोखिम बढ्छ।
लक्षण (Symptoms of Miscarriage)
- परिचय (Introduction of Miscarriage)
- कारण (Causes of Miscarriage)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Preventing Miscarriage)
- थप अन्य उपाय (Extra Solutions for Miscarriage Prevention)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Pregnancy)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Pregnancy)
- सावधानी (Precautions in Pregnancy)
- निष्कर्ष (Conclusion)
गर्भपतन हुनु अघि वा हुँदै गर्दा शरीरले केही संकेतहरू दिन्छ, जुन यस प्रकार छन्:
योनीबाट असामान्य रूपमा रगत बग्ने (Vaginal Bleeding)।
तल्लो पेट वा कम्मरमा असाध्यै दुखाइ वा ऐंठन हुने।
योनीबाट तरल पदार्थ वा मासुका टुक्रा जस्ता तन्तुहरू बाहिर निस्कनु।
गर्भावस्थामा हुने सामान्य लक्षणहरू (जस्तै: वाकवाकी लाग्ने, स्तन कम दुख्ने) एक्कासि हराएर जानु।
असाध्यै कमजोरी महसुस हुनु वा चक्कर लाग्नु।
कारण (Causes of Miscarriage)
गर्भपतन हुनुका पछाडि धेरै शारीरिक र वातावरणीय कारणहरू हुन सक्छन्:
आनुवंशिक समस्या: क्रोमोजोममा हुने गडबडीका कारण भ्रूणको विकास राम्ररी हुन पाउँदैन।
हर्मोनको असन्तुलन: प्रोजेस्टेरोन हर्मोनको कमी वा एस्ट्रोजनको अधिकता
गर्भाशयको कमजोरी: पाठेघरको मुख (Cervix) कमजोर हुनु, जसलाई ‘सर्भिकल इनकम्पिटेन्स’ भनिन्छ।
संक्रमण (Infection): शरीरमा विभिन्न प्रकारका संक्रमण हुनु।
दीर्घकालीन रोग: अनियन्त्रित मधुमेह (Sugar), थाइराइड, वा मिर्गौला सम्बन्धी समस्या।
रक्त समूह: यदि आमाको रगत ‘Rh Negative’ र बच्चाको ‘Rh Positive’ छ भने पनि जोखिम हुन्छ।
बढ्दो उमेर: ३५ वर्षभन्दा माथिको उमेरमा गर्भधारण गर्दा अण्डको गुणस्तरमा कमी आउन सक्छ।
खराब बानी: धेरै एन्टिबायोटिक सेवन, धुम्रपान, मद्यपान र धेरै क्याफिनको प्रयोग।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Preventing Miscarriage)
गर्भलाई सुरक्षित राख्न र गर्भपतनको जोखिम कम गर्न केही घरेलु उपायहरू प्रभावकारी हुन सक्छन्:
हिंग (Asafoetida): खानामा ठिक्क मात्रामा हिंगको प्रयोगले गर्भलाई स्थिरता दिन मद्दत गर्छ।
अनारको पात (Pomegranate Leaves): यदि हल्का रगत बग्ने समस्या देखिएमा ताजा अनारको पात पिसेर रस निकाली पिउनाले र बाँकी
लेदो तल्लो पेटमा लगाउनाले रगत बग्ने समस्या कम हुन सक्छ।
गाजर (Carrot): एक गिलास दूधमा गाजरको रस मिसाएर पकाउने र आधा भएपछि पिउने। यसले गर्भाशयलाई बलियो बनाउँछ।
कालो चना (Black Gram): कालो चनाको काँढा बनाएर पिउनाले बारम्बार गर्भपतन हुने समस्यामा लाभ मिल्छ।
सुठो र जेठीमध (Dry Ginger and Liquorice): दूधमा आधा चम्चा सुठो र अलिकति जेठीमध मिसाएर पिउनाले गर्भ सुरक्षित रहन मद्दत
पुग्छ।
लौकाको रस (Bottle Gourd): नियमित रूपमा लौकाको रस वा तरकारी सेवन गर्दा गर्भाशयको गर्मी शान्त हुन्छ र गर्भ सुरक्षित
रहन्छ।
जौ र तिल (Barley and Sesame): जौको पिठो, कालो तिल र मिश्री बराबर मिलाएर महसँग चाट्नाले बारम्बार हुने गर्भपतन रोक्न
सहयोग पुग्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solutions for Miscarriage Prevention)
तनाव व्यवस्थापन: मानसिक तनावले हर्मोनमा गडबडी ल्याउँछ, त्यसैले सधैं खुसी र शान्त रहने प्रयास गर्नुहोस्।
विटामिन-ई (Vitamin E): चिकित्सकको सल्लाहमा भिटामिन-ई युक्त खानेकुरा समावेश गर्नुहोस्, यसले प्रजनन स्वास्थ्यमा सुधार
ल्याउँछ।
हल्का मालिस: पेटमा धेरै दबाब नदिई हल्का हातले तोरीको तेलले मालिस गर्दा आराम मिल्छ।
नियमित परीक्षण: गर्भावस्थाको सुरुदेखि नै नियमित रूपमा स्वास्थ्य जाँच गराउनुहोस्।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Pregnancy)
भिटामिन-सी: टमाटर, सुन्तला जस्ता भिटामिन-सी युक्त फलफूल सन्तुलित मात्रामा खानुहोस्। (ध्यान दिनुहोस्: अत्यधिक सेवनले
उल्टो असर गर्न सक्छ)।
स्वस्थ आहार: हरियो सागसब्जी, दाल, गेडागुडी र पर्याप्त प्रोटिनयुक्त खाना खानुहोस्।
प्रशस्त पानी: शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न दैनिक ८-१० गिलास पानी पिउनुहोस्।
दूध र दुग्धजन्य पदार्थ: क्याल्सियमका लागि दूध, दही र पनीर (सीमित मात्रामा) खानुहोस्।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Pregnancy)
अत्यधिक भिटामिन-सी र अमिलो: अत्यधिक अमिलो वा अमला जस्ता चीजको धेरै सेवनले गर्भपतनको जोखिम बढाउन सक्छ।
मेवा र भुइँकटहर: काँचो मेवा र भुइँकटहरमा ‘पेपेन’ नामक तत्व हुन्छ जसले गर्भाशय खुम्च्याउन सक्छ।
पुदिनाको तेल वा चिया: गर्भावस्थामा पुदिनाको बढी प्रयोग हानिकारक हुन सक्छ।
जंक फूड: बढी चिल्लो, पिरो, मसालादार र बासी खाना नखानुहोस्।
भारी वजन: धेरै गह्रौँ सामान उठाउने वा कठिन शारीरिक परिश्रम नगर्नुहोस्।
लामो यात्रा: उबडखाबड बाटोमा लामो यात्रा नगर्नुहोस्।
सावधानी (Precautions in Pregnancy)
कुनै पनि औषधि सेवन गर्नुअघि अनिवार्य रूपमा चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस्।
कफी, चिया र चिसो पेय पदार्थ (Cold drinks) को सेवन कम गर्नुहोस्।
आफ्नो तौल र रक्तचाप (Blood Pressure) लाई नियन्त्रणमा राख्नुहोस्।
यदि पहिले पनि गर्भपतन भएको इतिहास छ भने विशेष सतर्कता अपनाउनुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
गर्भपतन एक पीडादायी अनुभव हो, तर सही समयमा सावधानी र खानपानमा ध्यान दिने हो भने यसलाई धेरै हदसम्म रोक्न सकिन्छ। माथि
उल्लेखित घरेलु उपायहरू सहयोगी भए तापनि, कुनै पनि गम्भीर लक्षण देखिएमा वा गर्भावस्थाको सुरुवातमा तुरुन्त विशेषज्ञ
डाक्टरसँग परामर्श लिनु नै सबैभन्दा सुरक्षित बाटो हो। स्वस्थ जीवनशैली र सकारात्मक सोचले नै एउटा स्वस्थ शिशुको जन्म
सम्भव बनाउँछ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
