दाद छालाको एक प्रकारको फंगल संक्रमण हो, जसले मानिसलाई निकै सास्ती दिने गर्दछ। यसलाई चिकित्सकीय भाषामा ‘टिनिया’ (Tinea)
भनिन्छ। यो छालाको माथिल्लो तहमा गोलो, रातो र खस्रो दागको रूपमा देखिन्छ, जसमा अत्यधिक चिलाउने र पोल्ने समस्या हुन्छ। यो
रोग एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सजिलै सर्न सक्छ।
परिचय (Introduction of Ringworm)
दाद कुनै किराको कारणले हुने नभई फंगस (Fungus) को संक्रमणले हुने समस्या हो। यो शरीरको कुनै पनि भाग जस्तै– टाउको,
खुट्टा, काखी, वा गुप्ताङ्ग वरिपरि हुन सक्छ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा कफ र पित्त दोष असन्तुलित हुँदा, खानपानमा शुद्धता
नहुँदा र सरसफाइको कमीले गर्दा यो समस्या देखिन्छ। यो संक्रमण गोलो आकारको हुने भएकाले यसलाई अंग्रेजीमा ‘रिंगवार्म’
भनिएको हो।
लक्षण (Symptoms of Ringworm)
दाद भएमा निम्न लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन्:
- परिचय (Introduction of Ringworm)
- लक्षण (Symptoms of Ringworm)
- कारण (Causes of Ringworm)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Ringworm)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Ringworm)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Ringworm)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Ringworm)
- साबधानी (Precautions in Ringworm)
- निष्कर्ष (Conclusion)
छालामा गोलो र रातो घेरा जस्तो दाग देखिनु।
प्रभावित स्थानमा निकै चिलाउनु र जलन हुनु।
दागको किनारा अलि उठेको र बीचको भाग सफा देखिनु।
कहिलेकाहीँ दागबाट पानी वा पिप बग्नु।
टाउकोमा दाद भएमा सो ठाउँको कपाल झर्नु।
नङमा संक्रमण भएमा नङ बाक्लो हुने, रङ्ग बदलिने वा टुट्ने हुनु।
कारण (Causes of Ringworm)
दाद मुख्यतया ‘डर्माटोफाइट्स’ नामक फंगसका कारण हुन्छ। यसका प्रमुख कारणहरू निम्न छन्:
संक्रमित व्यक्तिसँगको सम्पर्क: दाद भएका व्यक्तिको लुगा, तौलिया वा काँइयो प्रयोग गर्दा।
जनावरबाट: घरपालुवा जनावर (कुकुर, बिरालो) लाई दाद छ भने उनीहरूलाई छुँदा।
ओसिलो ठाउँ: धेरै पसिना आउने र ओसिलो रहने शरीरका भागमा फंगस छिटो फैलिन्छ।
माटोबाट: कहिलेकाहीँ संक्रमित माटोमा नाङ्गो खुट्टा हिँड्दा वा काम गर्दा।
कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता: शरीरको लड्ने शक्ति कम हुँदा संक्रमणले छिटो असर गर्छ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Ringworm)
दादको उपचारका लागि घरमै उपलब्ध सामग्रीहरू निकै प्रभावकारी हुन सक्छन्:
नरिवलको तेल (Coconut Oil): यसमा एन्टि-फंगल गुण हुन्छ। प्रभावित ठाउँमा नरिवलको तेल लगाउँदा चिलाउने समस्या कम हुन्छ र
छाला नरम हुन्छ।
लसुन (Garlic): लसुनको एउटा केस्रालाई पिसेर लेदो बनाउनुहोस् र दादमा लगाउनुहोस्। यसमा भएको ‘अजोइन’ तत्वले फंगस मार्न
मद्दत गर्छ।
बेसार (Turmeric): बेसार प्राकृतिक एन्टिबायोटिक हो। काँचो बेसारको रस वा बेसारको धुलोमा पानी मिसाएर लेदो बनाउनुहोस् र
दादमा लगाउनुहोस्।
एलोभेरा (Aloe Vera): ताजा एलोभेरा जेलमा एन्टि-ब्याक्टेरियल र एन्टि-फंगल गुण हुन्छ। यसलाई रातभरि दादमा लगाएर छोडिदिँदा
निकै राहत मिल्छ।
तीतेकरेलाको रस (Bitter Gourd): तीतेकरेलाको पात (Leaves) को रस र गुलाफजल मिसाएर लगाउनाले दाद र अपच (Indigestion) जस्ता
समस्यामा पनि फाइदा पुग्छ।
नीमको पानी (Neem Water): नीमका पात (Leaves) हरूलाई पानीमा उमालेर सोही पानीले नुहाउनाले छालाको संक्रमण निको हुन्छ।
स्याउको भिनेगर (Apple Cider Vinegar): कपासको सहायताले दिनमा ३–४ पटक स्याउको भिनेगर दादमा लगाउनुहोस्।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Ringworm)
राई वा तोरीको बीउ: तोरीको बीउलाई आधा घण्टा भिजाएर पिस्नुहोस् र दादमा लगाउनुहोस्।
इमलीको बीउ: इमलीको बीउलाई कागतीको रसमा मिसाएर पिस्नुहोस् र लगाउनुहोस्।
तुलसीको पात: तुलसीको पातको रस निचोरेर दिनमा २-३ पटक लगाउनाले संक्रमण कम हुन्छ।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Ringworm)
छालाको रोग निको पार्न खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ:
भिटामिन-E युक्त खाना: बदाम, पालुङ्गो, जैतुनको तेल र सूर्यमुखीको बीउ खानुहोस् जसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।
ल्वाङ: खानामा ल्वाङको प्रयोग गर्नुहोस्, यसले फंगल संक्रमण विरुद्ध लड्न मद्दत गर्छ।
प्रशस्त पानी: शरीरका विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाल्न दैनिक ८-१० गिलास पानी पिउनुहोस्।
सागसब्जी: हरियो सागसब्जी र फलफूलको मात्रा बढाउनुहोस्।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Ringworm)
धेरै गुलियो, नुनिलो र बासी खाना नखानुहोस्।
जङ्क फूड, धेरै चिल्लो-पिरो र मसलेदार खानाबाट टाढै रहनुहोस्।
रक्सी, चुरोट र अन्य नशालु पदार्थको सेवन नगर्नुहोस्।
दाद भएको ठाउँमा बारम्बार नङले नचिलाउनुहोस्, यसले संक्रमण झन् फैलाउँछ।
अर्काको लुगा, तौलिया, साबुन वा व्यक्तिगत सामान प्रयोग नगर्नुहोस्।
साबधानी (Precautions in Ringworm)
सरसफाइ: सधैं सफा र सुतीको लुगा लगाउनुहोस्। कसिलो लुगा नलगाउनुहोस्।
पसिना: शरीरमा धेरै पसिना जम्न नदिनुहोस्। व्यायाम पछि अनिवार्य नुहाउनुहोस्।
नङ काट्ने: नङ छोटो राख्नुहोस् ताकि चिलाउँदा घाउ नहोस् र संक्रमण नफैलियोस्।
तौलिया सुकाउने: आफ्नो तौलिया र लुगा सधैं घाममा राम्ररी सुकाउनुहोस्।
जनावरको जाँच: यदि घरपालुवा जनावरको रौँ झरेको छ भने उनीहरूको पनि उपचार गर्नुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
दाद एउटा सामान्य तर झन्झटिलो समस्या हो। सरसफाइ र सही घरेलु उपचारको माध्यमबाट यसलाई सुरुवाती अवस्थामै निको पार्न
सकिन्छ। तर, यदि घरेलु उपाय गर्दा पनि दाद कम भएन, झन् फैलियो वा सुन्निने समस्या (Inflammation) देखियो भने ढिला नगरी
छालारोग विशेषज्ञ (Dermatologist) सँग परामर्श लिनुपर्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
