परिचय (Introduction of Jethimadhu/Licorice)
जेठीमधु, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Licorice र वैज्ञानिक नाम Glycyrrhiza glabra भनिन्छ, एक बहुउपयोगी आयुर्वेदिक जडीबुटी हो।
नेपालका पहाडी भेगदेखि तराईसम्म यसको प्रयोग परम्परागत उपचारमा गरिँदै आएको छ। यसको जरा स्वादमा निकै गुलियो हुन्छ, जुन
चिनीभन्दा झण्डै ५० गुणा बढी गुलियो हुने मानिन्छ। आयुर्वेदमा यसलाई ‘यष्टिमधु’ भनिन्छ, जसको अर्थ ‘गुलियो लठ्ठी’ हो।
जेठीमधुमा पाइने ग्लाइसिराइजिन (Glycyrrhizin) नामक तत्वले यसलाई औषधीय गुण प्रदान गर्दछ। यसको प्रयोग विशेष गरी
श्वासप्रश्वास सम्बन्धी समस्या, पाचन प्रणाली सुधार गर्न र छालाको सौन्दर्य बढाउन गरिन्छ। आजको व्यस्त जीवनशैलीमा
जेठीमधुको चिया एक स्वास्थ्यवर्धक विकल्पको रूपमा लोकप्रिय भइरहेको छ।
लक्षण (Symptoms Of Health Issues Treated by Jethimadhu)
यदि तपाईंलाई निम्न समस्याहरू छन् भने जेठीमधुको प्रयोग लाभदायक हुन सक्छ:
- परिचय (Introduction of Jethimadhu/Licorice)
- लक्षण (Symptoms Of Health Issues Treated by Jethimadhu)
- कारण (Causes of Common Ailments)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Various Issues)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Wellness)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Licorice Consumption)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Licorice Usage)
- साबधानी (Precautions in Licorice Consumption)
- प्राय सोधिने प्रश्नहरु (FAQ)
- निष्कर्स (Conclusion)
घाँटीमा खसखस हुने वा आवाज बस्ने समस्या।
खाना नपच्ने वा अपच (Indigestion) हुने।
छाती पोल्ने वा अम्लपित्त (Gastritis) को समस्या।
खोकी लाग्ने र कफ जम्ने।
शरीरका विभिन्न भागमा सुन्निने समस्या (Inflammation)।
मुखमा स-साना घाउ वा खटिरा आउने।
कारण (Causes of Common Ailments)
हाम्रो शरीरमा समस्या देखिनुका केही मुख्य कारणहरू निम्न छन्, जसमा जेठीमधुले राहत दिन्छ:
पाचन सम्बन्धी: अनियमित खानपान र बढी चिल्लो पिरो खाँदा पेटमा अल्सर वा अपच हुन सक्छ
संक्रमण: भाइरस वा ब्याक्टेरियाका कारण घाँटीको इन्फेक्सन र श्वासप्रश्वासमा समस्या आउँछ।
कलेजोको समस्या: धेरै मदिरा सेवन वा विषाक्त पदार्थका कारण कलेजोमा बोसो जम्ने (Fatty Liver) समस्या हुन्छ।
तनाव: अत्यधिक मानसिक तनावले शरीरमा ‘कोर्टिसोल’ हर्मोनको असन्तुलन गराउँछ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Various Issues)
जेठीमधुलाई घरमै बसेर विभिन्न तरिकाले प्रयोग गर्न सकिन्छ:
घाँटीको समस्याका लागि: जेठीमधुको सानो टुक्रा मुखमा राखेर चुस्नाले घाँटीको खसखस र खोकी निको हुन्छ।
जेठीमधुको चिया: १ कप पानीमा आधा चम्चा जेठीमधुको धुलो वा एउटा सानो टुक्रा उमालेर पिउनाले पेटको ग्यास्ट्रिक र अल्सरमा
राहत मिल्छ।
छालाको लागि: जेठीमधुको धुलोलाई मह वा गुलाब जलमा मिसाएर अनुहारमा लगाउँदा डण्डिफोर र दागधब्बाहरू कम हुन्छन्।
मुखको घाउ: जेठीमधुको पानीले कुल्ला गर्दा मुखभित्र रहेका घाउहरू चाँडो निको हुन्छन्।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Wellness)
कलेजो सुरक्षा (Liver Protection): नियमित रूपमा थोरै मात्रामा जेठीमधु सेवन गर्दा कलेजोलाई अक्सिडेटिभ क्षतिबाट जोगाउन
सकिन्छ।
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता: यसमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरलाई भाइरल संक्रमणसँग लड्न मद्दत गर्दछ।
जोर्नी दुख्ने समस्या (Arthritis): यसको एन्टी-इन्फ्लामेटरी गुणले जोर्नी दुख्ने समस्या र शरीरको सूजन कम गर्न सहयोग
पुर्याउँछ।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Licorice Consumption)
जेठीमधु सेवन गर्दा निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनुहोस्:
मात्रा: एक स्वस्थ वयस्कले दिनमा ५ देखि १० ग्रामभन्दा बढी जेठीमधुको धुलो सेवन गर्नु हुँदैन। चियाको रूपमा दिनको १-२ कप
पर्याप्त हुन्छ।
समय: बिहान खाली पेटमा वा बेलुका सुत्नुअघि यसको सेवन बढी प्रभावकारी मानिन्छ।
मिश्रण: यसलाई मह, अदुवा, वा दालचिनीसँग मिसाएर खाँदा यसको गुणस्तर अझ बढ्छ।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to avoid in Licorice Usage)
लामो समयसम्म (४ हप्ताभन्दा बढी) लगातार जेठीमधुको अत्यधिक सेवन नगर्नुहोस्।
उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिहरूले डाक्टरको सल्लाह बिना यसको प्रयोग गर्नु हुँदैन।
धेरै मात्रामा जेठीमधु खाएर तुरुन्तै भारी व्यायाम नगर्नुहोस्।
साबधानी (Precautions in Licorice Consumption)
गर्भावस्था: गर्भवती महिलाहरूले जेठीमधु सेवन गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ, किनकि यसले समय अगावै शिशु जन्मने (Premature
Birth) खतरा बढाउन सक्छ।
पोटासियमको कमी: यसको बढी सेवनले शरीरमा पोटासियमको मात्रा घटाउन सक्छ, जसले गर्दा मुटुको धड्कन अनियन्त्रित हुन सक्छ।
मिर्गौला रोग: मिर्गौला सम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिहरूले यसको प्रयोग गर्दा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ।
औषधिसँगको प्रतिक्रिया: यदि तपाईंले मधुमेह वा उच्च रक्तचापको औषधि सेवन गरिरहनुभएको छ भने जेठीमधु खानुअघि चिकित्सकसँग
परामर्श लिनुहोस्।
प्राय सोधिने प्रश्नहरु (FAQ)
१. के जेठीमधुले तौल घटाउन मद्दत गर्छ?
हो, केही अध्ययनहरूका अनुसार जेठीमधुले शरीरको बोसो कम गर्न मद्दत पुर्याउँछ, तर यसका लागि सन्तुलित आहार र व्यायाम पनि
आवश्यक छ।
२. के बच्चाहरूलाई जेठीमधु दिन मिल्छ?
थोरै मात्रामा खोकी लाग्दा दिन सकिन्छ, तर साना बच्चाहरूलाई दिनुअघि बाल रोग विशेषज्ञको सल्लाह लिनु राम्रो हुन्छ।
३. जेठीमधुको चिया कसरी बनाउने?
एक प्यानमा डेढ कप पानी हाल्नुहोस्, त्यसमा जेठीमधुको काण्डको धुलो वा सानो टुक्रा हालेर ५ मिनेट उमाल्नुहोस्। त्यसपछि
छानेर स्वादका लागि थोरै कागती वा मह मिसाउनुहोस्।
४. यसले पिशाब सम्बन्धी रोग (Urinary Problems) मा काम गर्छ?
हो, आयुर्वेदका अनुसार जेठीमधुले मूत्रनलीको जलन कम गर्न र पिशाब सम्बन्धी रोगहरूमा राहत दिन मद्दत गर्छ।
निष्कर्स (Conclusion)
जेठीमधु प्रकृतिले दिएको एक अनुपम उपहार हो। यसले पाचन प्रणाली, श्वासप्रश्वास र छालाको स्वास्थ्यका लागि अचम्मको काम
गर्दछ। विशेष गरी अपच, खोकी र कलेजोको समस्यामा यो रामबाण मानिन्छ। यद्यपि, कुनै पनि जडीबुटीको औषधि जस्तै, यसको पनि सही
मात्रा र सही तरिकाले प्रयोग गर्नु अनिवार्य छ। यदि तपाईंलाई कुनै दीर्घकालीन रोग छ भने, यसलाई आफ्नो दिनचर्यामा समावेश
गर्नुअघि आयुर्वेदिक विशेषज्ञको सल्लाह लिनु बुद्धिमानी हुनेछ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
