परिचय (Introduction of Bad Breath)
सास गनाउने समस्या, जसलाई चिकित्सा भाषामा ‘ह्यालिटोसिस’ (Halitosis) भनिन्छ, मुखसँग सम्बन्धित एक साझा तर अत्यन्तै
संकोचपूर्ण समस्या हो। धेरै मानिसहरू यसबाट पीडित भए तापनि समयमै उपचार वा परामर्श लिन हिचकिचाउँछन्। सामान्यतया मुखको
सरसफाइमा ध्यान नदिने व्यक्तिहरूमा यो समस्या बढी देखिन्छ। सास गनाउँदा अरूसँग कुरा गर्दा आत्मविश्वासमा कमी आउने र
सामाजिक रूपमा अपमानित महसुस हुने स्थिति सिर्जना हुन सक्छ। जब हामी बोल्छौँ, मुखबाट निस्कने हावासँगै दुर्गन्ध पनि बाहिर
आउँछ, जसले गर्दा सुन्ने व्यक्तिलाई असहज महसुस गराउँछ।
लक्षण (Symptoms of Bad Breath)
सास गनाउने समस्या आफैँमा एउटा लक्षण हो, तर यसका साथै अन्य केही संकेतहरू पनि देखिन सक्छन्:
- परिचय (Introduction of Bad Breath)
- लक्षण (Symptoms of Bad Breath)
- कारण (Causes of Bad Breath)
- घरेलु उपचार (Home Remedies for Bad Breath)
- थप अन्य उपाय (Extra Solution for Bad Breath)
- खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Bad Breath)
- गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Bad Breath)
- सावधानी (Precautions in Bad Breath)
- निष्कर्ष (Conclusion)
मुखबाट निरन्तर दुर्गन्ध आउनु।
मुख सुख्खा भइरहनु (Dry Mouth)।
जिब्रोमा सेतो वा पहेलो तह जम्नु।
मुखको स्वाद तितो वा अमिलो हुनु।
गिजाहरू सुन्निने (Inflammation) वा रगत बग्ने (Bleeding Gums) समस्या हुनु।
घाँटीमा खसखस हुनु वा केही अड्किए जस्तो महसुस हुनु।
कारण (Causes of Bad Breath)
मुख गनाउने मुख्य कारण सरसफाइको अभाव मानिए तापनि यसका पछाडि अन्य धेरै शारीरिक र स्वास्थ्य सम्बन्धी कारणहरू हुन सक्छन्:
भोजन: दाँतको बीचमा अड्किएका खानाका टुक्राहरू कुहिनाले दुर्गन्ध पैदा हुन्छ। विशेषगरी प्याज, लसुन र बढी मसलादार खाना
खाँदा तिनमा हुने तेल र गन्ध रगतमार्फत फोक्सोसम्म पुग्छ र सास फेर्दा बाहिर निस्कन्छ।
दाँत र गिजाको समस्या: नियमित ब्रस र कुल्ला नगर्दा मुखमा ब्याक्टेरिया पलाउँछन्, जसले हाइड्रोजन सल्फाइड ग्यास बनाउँछ।
दाँतमा किरा लाग्नु (Caries) वा पायरिया हुनु पनि यसको प्रमुख कारण हो।
मुख सुख्खा हुनु: र्याल (Saliva) ले मुखलाई सफा राख्न मद्दत गर्छ। यदि मुखमा र्याल कम बन्यो भने मृत कोषिकाहरू जिब्रो र
गालामा जम्मा हुन्छन् र गनाउन थाल्छन्।
रोगहरू: फोक्सोको संक्रमण, कलेजोको समस्या, मधुमेह (Diabetes) र मिर्गौलाको रोग (Kidney Disease) का कारण पनि सास गनाउन
सक्छ।
नाक, कान र घाँटीको समस्या: पिनास (Sinusitis) को संक्रमणले गर्दा नाकबाट बग्ने तरल पदार्थ घाँटीमा पुग्छ र दुर्गन्ध
फैलाउँछ। टन्सिलमा इन्फेक्सन हुँदा पनि ब्याक्टेरिया जम्मा भई मुख गनाउँछ।
सुर्तीजन्य पदार्थ: धुम्रपान र सुर्ती सेवनले मुख सुकाउँछ र दाँतका रोगहरू निम्त्याउँछ, जसले गर्दा कडा दुर्गन्ध आउँछ।
पाचन प्रक्रियामा गडबडी: खाना राम्ररी नपच्ने (Indigestion) वा अपचको समस्या हुँदा पेटबाट ग्यास माथि आउँछ र मुख गनाउँछ।
घरेलु उपचार (Home Remedies for Bad Breath)
सास गनाउने समस्यालाई कम गर्न घरमै उपलब्ध वस्तुहरू प्रयोग गरेर प्रभावकारी उपचार गर्न सकिन्छ:
ग्रीन टी (Green Tea): यसमा एन्टिब्याक्टेरियल तत्वहरू हुन्छन् जसले मुखको दुर्गन्ध हटाउन मद्दत गर्छ।
लौंग (Clove): एउटा लौंग मुखमा राखेर चुस्ने वा हल्का भुटेर चपाउनाले मुखको गन्ध तुरुन्तै हराउँछ।
पुदिना (Mint): पुदिनाको पातलाई पिसेर पानीमा घोली दिनको ३-४ पटक कुल्ला गर्दा मुख ताजा रहन्छ।
अदुवा (Ginger): एक चम्चा अदुवाको रस एक गिलास पानीमा मिसाएर कुल्ला गर्नाले कीटाणुहरू मर्छन्।
सौंफ (Fennel Seeds): खाना खाएपछि आधा चम्चा सौंफ चपाउनाले पाचन प्रक्रिया सुध्रिन्छ र मुख गनाउन दिँदैन।
कागती (Lemon): एक गिलास पानीमा एउटा कागती निचोरेर कुल्ला गर्दा मुखको अम्लीयपन सन्तुलित हुन्छ।
तुलसी (Tulsi): तुलसीको पात चपाउनाले मुखको घाउ निको हुनुका साथै दुर्गन्ध पनि कम हुन्छ।
अम्बाको पात (Guava Leaves): अम्बाको कलिलो पात चपाउनाले गिजा बलियो हुन्छ र सास गनाउने समस्या समाधान हुन्छ।
थप अन्य उपाय (Extra Solution for Bad Breath)
जिंकको सेवन: शरीरमा जिंकको कमीले पनि मुख गनाउन सक्छ। त्यसैले जिंक युक्त खानेकुराहरू आहारमा समावेश गर्नुहोस्।
नुन पानीले कुल्ला: मनतातो पानीमा नुन हालेर कुल्ला गर्दा घाँटी र मुखका ब्याक्टेरिया नष्ट हुन्छन्।
सरस्युँको तेल र नुन: हप्तामा दुई पटक सरस्युँको तेलमा थोरै नुन मिसाएर गिजा मालिस गर्दा गिजा स्वस्थ रहन्छन्।
अनारको बोक्रा (Pomegranate Peel): अनारको बोक्रालाई पानीमा उमालेर त्यो पानीले कुल्ला गर्दा दीर्घकालीन फाइदा पुग्छ।
खानपान तरिका (Dietary Guidelines for Bad Breath)
** प्रशस्त पानी पिउने:** मुख सुख्खा हुन नदिन दिनभरि पर्याप्त पानी पिउनुहोस्।
सादा खाना: धेरै मसलादार, प्याज र लसुन युक्त खानाको प्रयोग कम गर्नुहोस्।
फाइबर युक्त फलफूल: स्याउ, गाजर जस्ता फलफूल चपाएर खाँदा दाँत प्राकृतिक रूपमा सफा हुन्छन्।
दहीको प्रयोग: दहीमा हुने ‘प्रोबायोटिक्स’ ले मुखका नराम्रा ब्याक्टेरियालाई हटाउन मद्दत गर्छ।
बिहानको नास्ता: बिहानको नास्ता कहिल्यै नछोड्नुहोस्, किनकि यसले र्याल उत्पादनमा मद्दत गर्छ।
गर्न नहुने कार्यहरु (Things to Avoid in Bad Breath)
धुम्रपान, खैनी, र गुट्खा जस्ता सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुहोस्।
अत्यधिक रक्सी र कफीको सेवन नगर्नुहोस्, यसले मुख सुकाउँछ।
धेरै गुलियो खानेकुरा नखानुहोस्, किनकि चिनीले ब्याक्टेरिया बढाउँछ।
खाना खाएपछि कुल्ला नगरी नबस्नुहोस्।
सावधानी (Precautions in Bad Breath)
दिनको दुई पटक (बिहान र बेलुका खाना खाइसकेपछि) अनिवार्य ब्रस गर्नुहोस्।
जिब्रो सफा गर्न ‘टङ क्लिनर’ को प्रयोग गर्नुहोस्, किनकि धेरैजसो ब्याक्टेरिया जिब्रोको पछाडिको भागमा हुन्छन्।
हरेक ३-६ महिनामा आफ्नो ब्रस परिवर्तन गर्नुहोस्।
नियमित रूपमा दन्त चिकित्सकसँग जाँच गराउनुहोस्।
निष्कर्ष (Conclusion)
सास गनाउने समस्या केवल मुखको सरसफाइमा मात्र सीमित नभई शरीरको भित्री स्वास्थ्यको सूचक पनि हुन सक्छ। उचित खानपान, नियमित
सरसफाइ र केही घरेलु उपायहरू अपनाएर यस समस्याबाट मुक्ति पाउन सकिन्छ। यदि यी उपायहरू गर्दा पनि दुर्गन्ध कम भएन भने, यो
कुनै गम्भीर रोगको संकेत हुन सक्ने भएकाले तुरुन्तै चिकित्सकको सल्लाह लिनु आवश्यक हुन्छ। स्वस्थ मुखले नै आत्मविश्वासी
व्यक्तित्वको निर्माण गर्छ।
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola – IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
