परिचय (Introduction of Pregnancy Test) गर्भावस्था एक महिलाको जीवनको अत्यन्तै संवेदनशील र खुसीको चरण हो। जब महिलाको डिम्बाशयबाट निस्किएको अन्डा (Ova) पुरुषको शुक्रकीट (Sperm) सँग मिलन हुन्छ, तब गर्भधारण प्रक्रिया सुरु हुन्छ। गर्भधारण भएपछि महिलाको शरीरमा ह्युमन कोरियोनिक गोनाडोट्रोपिन (hCG) नामक हर्मोन उत्सर्जन हुन थाल्छ। यही हर्मोनको उपस्थिति पिसाब वा रगतमा जाँच गरेर महिला गर्भवती […]
परिचय (Introduction of Vomiting in Children) जब पेटमा भएको खाना वा तरल पदार्थ बलपूर्वक मुख वा नाकबाट बाहिर निस्कन्छ, त्यसलाई बान्ता भनिन्छ। बालबालिकामा यो एक सामान्य समस्या हो जुन धेरैजसो अवस्थामा खानपानको गडबडीले गर्दा हुन्छ। आयुर्वेदका अनुसार बान्तालाई ‘छर्दि’ भनिन्छ र यसलाई वातज, पित्तज, कफज, त्रिदोषज र आगंतुज गरी पाँच प्रकारमा विभाजन गरिएको छ। कहिलेकाहीँ […]
परिचय (Introduction of Gum Swelling) गिजा सुन्निने समस्या, जसलाई चिकित्सा भाषामा जिन्जिभाइटिस (Gingivitis) भनिन्छ, मुखको स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित एक साझा तर कष्टकर समस्या हो। यस अवस्थामा दाँतको वरिपरि रहेका नरम तन्तुहरू अर्थात् गिजा फुल्ने, रातो हुने र छुँदा वा ब्रस गर्दा सजिलै रगत बग्ने हुन्छ। आयुर्वेदका अनुसार शरीरमा पित्त र रक्त दोष असन्तुलित हुँदा गिजामा यस्तो […]
परिचय (Introduction of Stomach Worms) पेटमा जुका वा परजीवी पर्नुलाई चिकित्सा विज्ञानको भाषामा ‘हेल्मिन्थियासिस’ (Helminthiasis) भनिन्छ। यो एक प्रकारको संक्रमण हो जुन शरीरभित्र विभिन्न प्रकारका सूक्ष्म जीव वा परजीवीहरू प्रवेश गर्दा हुने गर्छ। विशेषगरी बालबालिकाहरूमा यो समस्या बढी देखिन्छ, तर सरसफाइमा ध्यान नदिँदा वयस्कहरू पनि यसको शिकार हुन सक्छन्। हाम्रा आन्द्रामा बस्ने यी जुकाहरूले हामीले […]
परिचय (Introduction of Frequent Urination) सामान्यतया एक स्वस्थ वयस्क व्यक्तिले २४ घण्टामा १ देखि २ लिटरसम्म पिशाब फेर्नु स्वभाविक मानिन्छ। पिशाबमा शरीरका अनावश्यक तरल पदार्थ, नुन र युरिया जस्ता तत्वहरू हुन्छन्, जसलाई मिर्गौलाले रगतबाट छान्ने काम गर्छ। जब मूत्राशय (Bladder) भरिन्छ, स्नायु प्रणालीले मस्तिष्कलाई संकेत पठाउँछ र हामीलाई पिशाब फेर्ने इच्छा हुन्छ। तर, यदि कसैलाई […]
परिचय (Introduction of Irritable Bowel Syndrome) इरिटेबल बोवेल सिन्ड्रोम (IBS) पाचन तन्त्रको एक सामान्य समस्या हो जसले मुख्यतया ठूलो आन्द्रालाई असर गर्दछ। यो कुनै गम्भीर रोग नभएर विभिन्न लक्षणहरूको समूह हो। यसमा आन्द्राको संकुचन प्रक्रियामा गडबडी आउँछ, जसले गर्दा खाना पचाउन र मल निष्कासन गर्न समस्या हुन्छ। यो समस्या पुरुषको तुलनामा महिलाहरूमा बढी देखिन्छ र […]
परिचय (Introduction of Muscle Pain) आजभोलिको व्यस्त र भागदौडपूर्ण जीवनशैलीका कारण मांसपेशी दुख्ने वा शरीरका विभिन्न भागमा पीडा हुने समस्या एउटा सामान्य चुनौती बनेको छ। जब हाम्रा मांसपेशीहरूले आफ्नो क्षमताभन्दा बढी काम गर्नुपर्ने हुन्छ, त्यसको परिणाम स्वरूप दुखाइ सुरु हुन्छ। यो दुखाइले हाम्रो दैनिक कामकाजमा बाधा पुर्याउनुका साथै शरीरलाई असजिलो बनाउँछ। सामान्यतया ३० देखि ४० […]
परिचय (Introduction of Eye Health) आँखा शरीरको सबैभन्दा संवेदनशील र महत्त्वपूर्ण ज्ञानेन्द्रिय हो। आधुनिक समयमा बदलिँदो जीवनशैली, प्रविधिको बढ्दो प्रयोग र असन्तुलित खानपानका कारण धेरै मानिसहरूको आँखाको ज्योति कमजोर हुँदै गइरहेको छ। आँखाको रोशनी कम हुनुमा वंशानुगत कारणका साथै पोषक तत्वको कमी र वातावरणीय प्रदूषणले पनि मुख्य भूमिका खेल्छन्। समयमै ध्यान दिएमा र प्राकृतिक विधिहरू […]
परिचय (Introduction of Swelling in Legs) हाम्रो शरीरको कुनै पनि भागमा अस्वाभाविक रूपमा मासु फुलेर आउनु वा तरल पदार्थ जमेर फुल्नुलाई सुन्निने समस्या भनिन्छ। आयुर्वेदमा यसलाई ‘शोथ’ भनिन्छ। विशेषगरी खुट्टा, गोलीगाँठो र पैताला सुन्निने समस्यालाई चिकित्सा विज्ञानमा ‘पेरिफेरल इडिमा’ (Peripheral Edema) भनिन्छ। जब शरीरका तन्तुहरूमा बढी मात्रामा तरल पदार्थ (फ्लुइड) जम्मा हुन्छ, तब खुट्टा सुन्निन […]
परिचय (Introduction of Tooth Decay) दाँत हाम्रो शरीरको सबैभन्दा कडा भाग भए तापनि उचित हेरचाहको अभावमा यो बिस्तारै खिइँदै जान्छ। दाँतको माथिल्लो सेतो तह, जसलाई इनामेल (Enamel) भनिन्छ, नष्ट भएपछि दाँत भित्रको नसाहरू बाहिरी वातावरणसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आउँछन्। यसले गर्दा चिसो, तातो वा अमिलो खाँदा दाँत सिरिङ्ग सिरिङ्ग हुने गर्दछ। दाँतको क्षय हुनु भनेको दाँतमा […]
