Author Archives: kishorkcgorkha

Chativan (Alstonia scholaris), family Apocynaceae, is a medicinal tree. Benefits: treats fever, asthma, indigestion. Uses: bark, leaves. Method: decoction or powder taken orally. छतिवन एक बहुउपयोगी सदावहार औषधि वृक्ष हो। यसको पातहरू एकै ठाउँबाट सातवटा निस्कने हुनाले यसलाई संस्कृतमा ‘सप्तपर्णी’ भनिन्छ। आयुर्वेदमा यसलाई एउटा शक्तिशाली जडीबुटीको रूपमा लिइन्छ, जसको प्रयोग प्राचीन कालदेखि नै विभिन्न जटिल […]

Tori and Sarsho (Brassica campestris var. sarson) are nutritious crops. They support digestion and immunity, used as curry, leafy greens and oil, cooked or pressed. नेपाल र भारतका प्रायः सबै क्षेत्रमा तोरीको खेती गरिन्छ। यो मानव स्वास्थ्य र भान्साका लागि अपरिहार्य वनस्पति हो। आयुर्वेदमा तोरीको प्रयोग प्राचीन कालदेखि नै हुँदै आएको छ। आयुर्वेदका महान ग्रन्थ […]

Sahadeva (Vernonia cinerea) is a medicinal herb used for fever, cough and detox. Leaves or whole plant decoction is taken orally in small doses under guidance.! सहदेवी एउटा सानो र एकवर्षीय झार वर्गको वनस्पति हो, जसलाई आयुर्वेदमा अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिन्छ। यसको वैज्ञानिक नाम Vernonia cinerea (Linn.) Less. हो। यो वनस्पति विशेषगरी ज्वरो, छालाको समस्या र […]

Charpate Jantikar (Marsilea minuta) is a medicinal fern used in Ayurveda to improve digestion, cool the body, support brain health, and reduce inflammation. नेपाल र भारतका ओसिला क्षेत्रहरूमा पाइने यो एक बहुपयोगी जलीय वनस्पति हो। यसलाई संस्कृतमा ‘सुनिष्णक’ भनिन्छ र आयुर्वेदमा यसको ठूलो महत्त्व छ। विशेष गरी रक्तपित्त, अनिद्रा र पिशाब सम्बन्धी रोगको उपचारमा यसको […]

Moong (Vigna radiata) is a nutritious legume rich in protein, vitamins, and minerals, aiding digestion, boosting immunity, and supporting overall health. मुङ्ग एक अत्यन्त पौष्टिक र स्वास्थ्यवर्धक दलहन बाली हो। यसलाई पौराणिक कालदेखि नै आयुर्वेदमा ‘सूपश्रेष्ठ’ अर्थात् दालहरूमध्ये सबैभन्दा उत्तम मानिँदै आएको छ। यसको वैज्ञानिक नाम Vigna radiata हो र यो ‘फेबेसी’ (Fabaceae) परिवार अन्तर्गत […]

Simal (Shalmali) Bombax ceiba Linn: Boosts immunity, treats cough & fever, aids digestion. Flowers, bark & seeds used in herbal remedies safely सीमल एक विशाल र बहुउपयोगी पतझड वृक्ष हो, जसलाई आयुर्वेदमा ‘शाल्मली’ भनिन्छ। यो वनस्पति विशेषगरी नेपाल र भारतका उष्ण तथा उपोष्ण कटिबन्धीय क्षेत्रहरूमा पाइन्छ। धार्मिक र पौराणिक दृष्टिकोणले पनि यसको विशेष महत्त्व छ; […]

Shyamak (Echinochloa frumentacea) is a nutritious millet, boosting digestion, heart health, and immunity. Use in porridge, flour, or sprouts daily. श्यामाक, जसलाई नेपालीमा सामान्यतया सावाँ वा सामा भनिन्छ, एउटा अत्यन्तै पुरानो र पौष्टिक अन्न हो। यो विशेषगरी ‘मिलेट’ (Millet) समूहमा पर्दछ। परापूर्व कालदेखि नै ऋषिमुनिहरू र व्रत बस्नेहरूले यसलाई सात्त्विक भोजनको रूपमा प्रयोग गर्दै आएका […]